Samenvatting - goederenrecht

Samenvatting goederenrecht ppt3: koop

1 Situering - rechtsbronnen
1.1 Ontstaan van eigendom

Oorspronkelijke wijzen van Afgeleide wijzen van eigendomsverkrijging
eigendomsverklaring

= eigendomsverkrijging zonder = eigendomsoverdracht door
eigendomsoverdracht tussen eigendomsoverdracht tussen
rechtssubjecten rechtssubjecten

 Feitelijke toestanden die leiden tot  RH of RF die leiden tot eigendom
eigendom (bv: verloren voorwerp)  Worden bestudeerd ih
 Worden bestudeerd in het verbintenissenrecht (bv: koop-
goederenrecht verkoop v goederen, erfrecht,..)
NIET boek 3 BW (= goederenrecht)
WEL boek 5 (= verbintenissen)  voor ALLE contracten
boek III ‘Wijzen van eigendomsverkrijging’, Titel WI ‘Koop’ OBW  bijzondere regels voor koop


2 Definitie, kenmerken en essentiële bestanddelen van koop
Definitie koop:

een wederkerige overeenkomst (contract) waarbij de ene partij (verkoper) eigendom
overdraagt aan de andere partij (koper) in ruil voor een geldbedrag (art. 1582 OBW)

Kenmerken koop:

 Wederkerig contract: wederzijdse rechten en verplichtingen
o Verkoper: verplichting tot levering goed aan koper  recht op betaling koopprijs
v koper
o Koper: verplichting tot betaling koopprijs aan verkoper  recht op levering goed
v verkoper
 Bezwarende titel (gelijkwaardig) (financieel) voordeel voor elk partij
o <> om niet: 1 partij levert geen (tegen)prestatie (bv: schenking)
 Consensueel contract
o Totstandkoming contract: loutere wilsovereenstemming (over goed & prijs)
volstaat; geen geschrift vereist
o Bewijs / tegenwerpelijkheid contract: belang geschrift
 Aanvullend recht (= recht biedt richtlijnen, maar laat ruimte voor eigen afspraken
tussen partijen)

2 essentiële bestanddelen

 Overdracht v eigendomsrecht (door verkoper)
 Betaling v koopprijs in geld (door koper)

Indien 1 bestanddeel ontbreekt: het contract is geen koopovereenkomst




1

, 2.1 Essentieel bestanddeel 1 – eigendomsoverdracht
Principe: eigendomsrecht gaat over op koper zodra er wilsovereenstemming is tussen
partijen (over goed en prijs), ook al is het goed nog niet geleverd en de prijs nog niet betaald
(art. 1583 oud BW)

Contractuele afwijking mogelijk (aanvullend recht)

 Door een beding van eigendomsvoorbehoud: uitstel eigendomsoverdracht
o RG: bv. tot betaling (volledige) prijs: verkoper kan RG terugvordering bij niet-
betaling (art. 69 Pandwet)
o OG: pas als koop officieel is vastgelegd in notariële akte – overdracht eigendom
 Door een opschortende voorwaarde: uitstel uitvoering (volledige) overeenkomst
o Opschortende voorwaarde = uitvoering overeenkomst pas wanneer specifieke
gebeurtenis plaatsvindt (bv. Koop v huis gaat pas door als pers lening verkrijgt)
o Bij vervulling voorwaarde: ovk wordt uitvoerbaar <> bij niet-vervulling: ovk gaat
teniet

Belang tijdstip eigendomsoverdracht

 Overgang van alle attributen (aspecten) vh eigendomsrecht (bv. beschikkingsrecht) =
op moment dat eigendomsoverdracht plaatsvindt, krijgt koper alle rechten die ah
eigendom verbonden zijn (verkopen, beschikken,..)
 Vanaf eigendomsoverdracht is koper verantwoordelijk voor het risico dat het goed
verloren gaat / beschadigd raakt – zelfs als het goed nog bij de verkoper is

Voorbeeld 1
X koop kunstwerk bij Y (X betaalt meteen) – er wordt afgesproken dat X het kunstwerk de
week nadien kan komen ophalen – daags na verkoop heeft Y brand in zijn woning dus
schilderij is verbrand

 Krijgt X nu zijn geld terug?  nee
 Wat had X beter gedaan?  hij had beter een contractuele afwijking gedaan, een
beding waarin ze zeggen dat de overdracht nog wordt uitgesteld

2.2 Essentieel bestanddeel 2 – betaling koopprijs
Prestatie in geld (niet noodzakelijk in €, kan ook andere munteenheid)

 Bepaald of minstens bepaalbaar 1adhv gegevens vh koopcontract
o OK = prijs door verwijzing ih contract naar berekeningen, marktprijzen,
dagprijzen
o Niet OK = verkoop “tegen nader vast te stellen prijs” = prijs is nog niet
vastgesteld
 Partijen kunnen prijs zelf bepalen mits:
o Serieus en niet verborgen is (bv: verdoken schenking = door valse transactie te
creëren)
o Specifieke aandachtspunten bij verkoop OG:
 Prijsbewimpeling: aankoopakte vermeldt lagere prijs dan werkelijk
overeengekomen prijs (om belastingen te ontduiken)
 Tekortschatting: aankoopakte vermeldt werkelijk overeengekomen prijs
maar volgens fiscus (overheid) is echte (verkoop)waarde vh goed hoger
1
Prijs kan worden vastgesteld met behulp v formules, martkprijzen,..
2