Samenvatting archi: hoofdstuk 3

HOOFDSTUK 3: Art Nouveau,
Jugendstijl, Mackintosch style,
modernismó, weense sezession,
art déco
INHOUD

Art nouveau
Mackintosh style
Modernismo
Weense sézession




1

,Art nouveau
Context: politiek/maatschappelijk
19de eeuw:

 Fin de siècle: laatste bloei en ondergang van de 19de eeuwse
bourgeoisie
 Verzet tegen de conservatieve burgerij (en kunst/architectuur):
opkomst van een verlichte elite van jonge intellectuelen
 Sympathieën voor de arbeidersbeweging, het socialisme en het
communisme
 Progressieve liberalen die geloven in het ‘libertaire socialisme’:
verzoening tussen individuele vrijheid en sociale rechtvaardigheid


Context: schilderkunst
 Fin de siècle: laatste bloei en ondergang van de 19de eeuwse
bourgeoisie: uitdrukken van teloorgang, verderf, machteloosheid,
loomheid, decadentie, onheilsverwachting, dood en dreiging
o Einde van ons rijkdom, ons bloei
o Omheilsverwarchting: het komt niet goed  groot gevoel van
“het gaat niet goed” op einde van de eeuw
 Periode van o.m. het symbolisme: verbeeldingskracht, fantasie,
intuïtie, irrationaliteit, spiritualiteit, droombeelden
o Kunstvorm: symbolisme: verbeeldingswereld door fantasie
gevormd, om weg te vluchten



Context: symbolisme in de literatuur
 Les poètes maudits: Charles Baudelaire, Stéphane Mallarmé, Paul
Verlaine
 Decadentisme: Joris-Karl Huysmans
 België: Maurice Maeterlinck, Georges Rodenbach
 …


Context: muziek
 Claude Débussy
 Alexander Skrjabin
 Igor Stravinski
 Erik Satie
 …

2

, Architectuur
 Verzet tegen neostijlen, anti-conservatief
 Soms ~ politieke strekking
 Pioniersrol België en Frankrijk



Algemene kenmerken
Nieuwe kunst = art nouveau  Breken met het verleden

 Ontwikkeling volledig nieuwe esthetiek: ‘moderne’ tijd behoeft
hedendaagse stijl; niet meer kopiëren uit het verleden
 Regionale verschillen: integratie regionale tradities, technieken en
materialen, dus niet universeel zoals de Neostijlen
 Toepassing en verdere ontwikkeling nieuwe constructietechnieken
en materialen: ijzer en glas, gas en elektriciteit,…
 Nastreven constructieve logica
 Totaalkunstwerk
o Totaalkunstwerk = architectuur is niet beperkt tot constructie
ontwerp maar ook schilderij, meubels, taflekleedje…



Specifieke kenmerken
 Zachte, golvende krommingen
o Droomwereld creeren
 Gebaseerd op vormen uit de natuur: plantenranken, door de wind
aangeblazen vormen die aan vlammen doen denken
o Plantenmotieven, golvend…
 Overdadige decoratie



Balat & Maquet
Koninklijke serres, Laken, 1872‐1876

 Ijzer & glas
 Stenen sokkels en voetstukken ijzeren kolommen: nog
neoclassicistisch
 Nieuwe vormentaal staalstructuur: florale motieven




Horta
# architecten die florale gaan behandelen


3