Samenvatting Psychodiagnostisch Werken 1

Psychodiagnostiek 1



Introductie psychodiagnostiek en
diagnostisch proces
Wat is psychodiagostiek
Psychodiagnostiek is ...
Een gesystematiseerde en theoretisch onderbouwde manier om te komen tot
beschrijven, classificeren, voorspellen en verklaren van gedrag.



Drie doelen
1. Beschrijven van :
 Gedrag: wek gedrag stelt die persoon
 Sociale omgeving: context, thuissitatie, schoolomgeving,…
 Ontwikkeling over tijd: hoe is de persoon geëvolueerd doorheen de jaren op vlak van
gedrag, geheugen,…
! Gaan geen label plakken op de persoon. We gaan beschrijven wat cliënt doet

2. Ordenen van gedrag door vertaling naar
 Psychologische eigenschappen;
 Psychische stoornissen.
Manieren van classificeren;
1. Categoriaal= opdelen in categoriën en beschrijving wat er wel/niet aanwezig moet zijn in
welke mate om tot die categorie te behoren
→ tijdelijk bruikbaar, moet telken herbekeken worden

Dimensionaal= vanuit verschillende invalshoeken naar de cliënt kijken
→ veel ruimer en genuanceerder gaan kijken

Voordeel van classificeren: Alles wordt heel duidelijk voor iedereen
Maakt het makkelijk om op een eenduidige manier met anderen te communiceren.

3. Verklaren van…
 Oorzaken;
 Verschillen met anderen.
= Hypothese toetsend: stellingen formuleren en stellingen op een later moment willen gaan
onderzoeken
→ opzoek gaan naar oorzaken van problemen van cliënt en welk gedrag dat de cliënt stelt

4. voorspellen van…
Toekomstig gedrag
Op basis van wat we weten voorspellen welk moglijk gedrag de cliënt zou kunne stellen en
wat zijn mogelijke moeilijkheden en talenten gaan ondervinden

,Psychodiagnostiek 1


Samenvattende
 Bijdrage aan het stellen van diagnoses (bv. ADHD, ASS, dyslexie, …)
 Profielanalyse maken (sterkte-zwakteprofiel)
 Bepalen van oriëntatie/behandelingskeuze.
Geen hokjesdenken, niet alleenstaand, niet alleen maar testen, niet subjectief.
Psychodiagnostiek is de leer van het stellen van een diagnose (wat is er aan de
hand).

,Psychodiagnostiek 1



Benaderingswijzen van
psychodiagnostiek

Doel van psychodiagnostiek
Herinner je de definitie...
Een gesystematiseerde en theoretisch onderbouwde manier om te komen tot
beschrijven, classificeren, voorspellen en verklaren van gedrag.


Benaderingswijzen van psychodiagnostiek

Statistische benadering
 Vertrekt vanuit empirische evidentie.
 Cijfermatig gedrag beschrijven, voorspellen, ...
 Het resultaat is het belangrijkst.
 Hangt samen met nomothetische benadering.


Klinische benadering
 Iedere persoon is uniek.
 Individuele dynamiek beschrijven, verklaren, ...
 De manier waarop is even belangrijk als het resultaat.
 Hangt samen met ideografische benadering


Plaatsing op continuüm

, Psychodiagnostiek 1




Benaderingswijzen in praktijk

Statistische benadering:
 Testscores bepalen het profiel.
 Interpretatie vertrekt vanuit normgegevens
 Gespreks- en observatiegegevens doen mee, maar staan niet centraal
 Uitslag is altijd een kansuitspraak


Klinische benadering:
Breed en genuanceerd werken, dit op drie niveaus:

1. Observeren
Alledaags observeren versus professioneel observeren.
Waarom observeren we?
 Beschrijving;
 Verklaring.

Wie observeren we?
Wanneer observeren we?
Hoe observeren we?
 Participerend observeren versus niet-participerend observeren;
 Gestructureerd observeren versus niet-gestructureerd observeren.
Wat observeren we?
 Verbaal en non-verbaal gedrag;
 Uiterlijke gedragskenmerken;
 Innerlijke gedragskenmerken, wat extra uitdagingen (operationaliseren).
En dan nog de kwaliteit van de observatie, intra- en interbeoordelaarsbetrouwbaarheid.
Behandelen we verder binnen het hoofdstuk van betrouwbaarheid.


2. Gespreksvoering
 Aanpassen testcontext;
 Aanpassen houding testleider;
 Aanpassen naar de cliënt.

3. Verslaggeving
 Kwalitatieve gegevens aan de top!
 Kwantitatieve gegevens eerder aanvullend.
Het voornaamste doel is:
Testresultaten nuanceren om zo misinterpretaties te vermijden.