Agrochemie
1.Inleiding
Chemie/scheikunde = wetenschap die chemische verschijnselen bestudeert en die
verschijnselen tracht te voorspellen en te verklaren
Materie = iets dat ruimte inneemt en een massa heeft -> het is opgebouwd uit stoffen
Molecuul = kleinste deel van een stof die alle chemische eigenschappen van de stof of materie
bezitten -> ze zijn opgebouwd uit atomen of elementen (= molecuul: stoffen die door
atoombindingen bijeengehouden worden)
Zuivere stoffen vs. Mengsels
Meeste materie is mengsel van verschillende stoffen/componenten
Homogeen mengsel: de verschillende componenten niet kunnen onderscheiden -> niet
zichtbaar
Heterogeen mengsel: de verschillende componenten wel kunnen onderscheiden -> wel
zichtbaar
Stof willen bestuderen dan moet deze zuiver zijn (dus geen mengsel)
Enkelvoudige zuivere stoffen: niet verder kunnen ontbinden -> bevatten slechts één
soort atoom
Samengestelde zuivere stoffen: wel verder kunnen ontbinden -> bevatten verschillende
soorten atomen
Scheidingsmethoden (stof uit mengsel willen scheiden of van onzuiverheden willen ontdoen ->
gebruik maken van verschillen in eigenschappen):
1. Filtreren: scheidingsmethode gebaseerd op verschil in aggregatietoestanden van
componenten (bv. vaste stof / vloeistof of vaste stof / gas)
1
, 2. Centrifugeren: scheidingsmethode gebaseerd op verschillen in soortgelijke massa van
de verschillende componenten (bv. melk)
3. Destilleren: scheidingsmethode gebaseerd op verschillen in kookpunt van de
verschillende componenten (bv. water en alcohol)
4. Kristalleren: scheidingsmethode gebaseerd op het verschil in oplosbaarheid van de
verschillende componenten
5. Adsorptie: scheidingsmethode waarbij een component van het mengsel aan actieve
kool wordt gekoppeld
2.Bouw van materie en inzicht in periodiek systeem
2.1 Elementaire deeltjes van de stof
De eigenschappen van een (zuivere) stof zijn afhankelijk van soort stof en niet van hoeveelheid
Stoffen = opgebouwd uit moleculen (= kleinste deeltje van stof dat de eigenschappen van die
stof bezit)
Moleculen = opgebouwd uit atomen -> afzonderlijk andere eigenschappen dan wanneer ze in
molecuul aan elkaar verbonden zijn
Element = atoomsoort -> alle stoffen zijn opgebouwd uit combinatie van één of beperkt aantal
atoomsoorten
Subatomaire deeltjes atomen moleculen cellen organismen
2.2 Atomen en periodiek systeem
Atomen
Alle atomen/elementen: symbool (bv. zuurstof = O)
2
,Periodiek systeem
Alle atomen gerangschikt in periodiek systeem der elementen (= PSE) (door Mendeljev) volgens
twee criteria:
1. Protonengetal of atoomnummer Z
2. Eigenschappen van elementen
Verticaal: aantal elektronenschillen
➔ 18 verticale kolommen = groepen: 8 hoofdgroepen (Ia tot VIIa + 0) en 10 nevengroepen
(Ib tot VIIb + VIII)
Hoofdgroepen:
• Groep Ia: alkalimetalen
• Groep IIa: aardalkalimetalen
• Groep IIIa: aardmetalen
• Groep IVa: koolstofgroep
• Groep Va: stikstofgroep
• Groep VIa: zuurstofgroep
• Groep VIIa: halogenen
• Groep 0: edelgassen
Horizontaal: aantal elektronen in buitenste schil
➔ 7 horizontale rijen = perioden
Informatie terug te vinden in PSE:
* Atoomnummer = aantal protonen = aantal elektronen
* Atoommassa = aantal neuronen en protonen samen
3
, Metalen en niet-metalen (geel) ->
rood: scheidingslijn
2.3 Atoombouw
Protonen, neutronen en elektronen
Atoom opgebouwd uit kleinere deeltjes: protonen, neutronen en elektronen
Elektron: negatief geladen deeltje (op elektronenschil)
Proton: positief elektrisch geladen deeltje (in kern)
Neutron: elektrisch neutraal -> geen lading (in kern)
Proton en elektron: ladingen even groot met tegengesteld teken (atomen zijn neutraal),
elektron 2000x kleinere massa
Proton en neutron: vergelijkbare massa’s
4
1.Inleiding
Chemie/scheikunde = wetenschap die chemische verschijnselen bestudeert en die
verschijnselen tracht te voorspellen en te verklaren
Materie = iets dat ruimte inneemt en een massa heeft -> het is opgebouwd uit stoffen
Molecuul = kleinste deel van een stof die alle chemische eigenschappen van de stof of materie
bezitten -> ze zijn opgebouwd uit atomen of elementen (= molecuul: stoffen die door
atoombindingen bijeengehouden worden)
Zuivere stoffen vs. Mengsels
Meeste materie is mengsel van verschillende stoffen/componenten
Homogeen mengsel: de verschillende componenten niet kunnen onderscheiden -> niet
zichtbaar
Heterogeen mengsel: de verschillende componenten wel kunnen onderscheiden -> wel
zichtbaar
Stof willen bestuderen dan moet deze zuiver zijn (dus geen mengsel)
Enkelvoudige zuivere stoffen: niet verder kunnen ontbinden -> bevatten slechts één
soort atoom
Samengestelde zuivere stoffen: wel verder kunnen ontbinden -> bevatten verschillende
soorten atomen
Scheidingsmethoden (stof uit mengsel willen scheiden of van onzuiverheden willen ontdoen ->
gebruik maken van verschillen in eigenschappen):
1. Filtreren: scheidingsmethode gebaseerd op verschil in aggregatietoestanden van
componenten (bv. vaste stof / vloeistof of vaste stof / gas)
1
, 2. Centrifugeren: scheidingsmethode gebaseerd op verschillen in soortgelijke massa van
de verschillende componenten (bv. melk)
3. Destilleren: scheidingsmethode gebaseerd op verschillen in kookpunt van de
verschillende componenten (bv. water en alcohol)
4. Kristalleren: scheidingsmethode gebaseerd op het verschil in oplosbaarheid van de
verschillende componenten
5. Adsorptie: scheidingsmethode waarbij een component van het mengsel aan actieve
kool wordt gekoppeld
2.Bouw van materie en inzicht in periodiek systeem
2.1 Elementaire deeltjes van de stof
De eigenschappen van een (zuivere) stof zijn afhankelijk van soort stof en niet van hoeveelheid
Stoffen = opgebouwd uit moleculen (= kleinste deeltje van stof dat de eigenschappen van die
stof bezit)
Moleculen = opgebouwd uit atomen -> afzonderlijk andere eigenschappen dan wanneer ze in
molecuul aan elkaar verbonden zijn
Element = atoomsoort -> alle stoffen zijn opgebouwd uit combinatie van één of beperkt aantal
atoomsoorten
Subatomaire deeltjes atomen moleculen cellen organismen
2.2 Atomen en periodiek systeem
Atomen
Alle atomen/elementen: symbool (bv. zuurstof = O)
2
,Periodiek systeem
Alle atomen gerangschikt in periodiek systeem der elementen (= PSE) (door Mendeljev) volgens
twee criteria:
1. Protonengetal of atoomnummer Z
2. Eigenschappen van elementen
Verticaal: aantal elektronenschillen
➔ 18 verticale kolommen = groepen: 8 hoofdgroepen (Ia tot VIIa + 0) en 10 nevengroepen
(Ib tot VIIb + VIII)
Hoofdgroepen:
• Groep Ia: alkalimetalen
• Groep IIa: aardalkalimetalen
• Groep IIIa: aardmetalen
• Groep IVa: koolstofgroep
• Groep Va: stikstofgroep
• Groep VIa: zuurstofgroep
• Groep VIIa: halogenen
• Groep 0: edelgassen
Horizontaal: aantal elektronen in buitenste schil
➔ 7 horizontale rijen = perioden
Informatie terug te vinden in PSE:
* Atoomnummer = aantal protonen = aantal elektronen
* Atoommassa = aantal neuronen en protonen samen
3
, Metalen en niet-metalen (geel) ->
rood: scheidingslijn
2.3 Atoombouw
Protonen, neutronen en elektronen
Atoom opgebouwd uit kleinere deeltjes: protonen, neutronen en elektronen
Elektron: negatief geladen deeltje (op elektronenschil)
Proton: positief elektrisch geladen deeltje (in kern)
Neutron: elektrisch neutraal -> geen lading (in kern)
Proton en elektron: ladingen even groot met tegengesteld teken (atomen zijn neutraal),
elektron 2000x kleinere massa
Proton en neutron: vergelijkbare massa’s
4
