EXAMENDOCUMENT BEWIJS IN
STRAFZAKEN
,BOOMBASIC................................................................................................................................................. 5
THEORIE....................................................................................................................................................... 8
WAT HOUDT DE STRAFRECHTELIJKE WAARHEIDSVINDING IN?..........................................................................................8
WAT IS BEWIJS?.....................................................................................................................................................8
WELKE VERSCHILLENDE SOORTEN BEWIJSSTELSELS ZIJN ER EN WAARVOOR IS HET BELANGRIJK DEZE TE KUNNEN ONDERSCHEIDEN?8
HOE KAN HET NEDERLANDSE BEWIJSSTELSEL WORDEN GETYPEERD?.................................................................................9
WAT HOUDT HET BEGRIP ‘RECHTERLIJKE OVERTUIGING’ IN?............................................................................................9
JURISPRUDENTIE........................................................................................................................................... 9
Nomad zaak:....................................................................................................................................................9
ECLI:NL:RBAMS:2018:703 poging verkrachting volkstuin.............................................................................10
ECLI:NL:RBAMS:2020:3844 (vrijspraak verkrachting)....................................................................................11
LITERATUUR OVERZICHT............................................................................................................................. 12
DE RECHTERLIJKE OVERTUIGING: EEN SPRONG MET HINDERNISSEN (CLEIREN, P. 259 – 267)..............................................12
HANDBOEK STRAFZAKEN: BEWIJS (REIJNTJES) P. 3- 27 (34.1).......................................................................12
THEORIE...................................................................................................................................................... 14
WELKE CATEGORIEËN WETTIGE BEWIJSMIDDELEN ZIJN ER?...........................................................................................14
WELKE EISEN WORDEN ER AAN DE VERSCHILLENDE BEWIJSMIDDELEN GESTELD?................................................................14
WELKE BEWIJSMINIMUMREGELS ZIJN ER?..................................................................................................................15
JURISPRUDENTIE......................................................................................................................................... 15
GOOGLE MAPS EN FEIT VAN ALGEMENE BEKENDHEID (HR 10 JULI 2018).......................................................................15
ENCROCHAT EN HET BEWIJS (HR 13 FEBRUARI 2024).................................................................................................16
YUKSEL YALCINKAYA VS. TURKIJE (EHRM)................................................................................................................16
SCHENNIS VAN DE EERBAARHEID (HR 14 APRIL 2020)................................................................................................16
THEORIE...................................................................................................................................................... 17
WAAROM WILLEN ZE IN ENGELAND EN DUITSLAND AL HET BEWIJS OP DE ZITTING ZIEN?....................................................17
WAAROM HOEFT DAT IN NEDERLAND NIET ALTIJD? WELKE OVERWEGINGEN ZITTEN DAAR ACHTER?.....................................17
IN DUITSLAND EN ENGELAND MOGEN LEKEN MEEBESLISSEN IN STRAFZAKEN. VIND U DAT EEN GOED IDEE?............................17
DE ENGELSE JURY GEEFT WEL EEN BESLISSING (GUILTY/ NOT GUILTY), MAAR GEEN MOTIVERING VAN DAT OORDEEL. WAAROM
GEBEURT DAT NIET?..............................................................................................................................................18
SOMMIGEN ZEGGEN WEL EENS DAT NEDERLAND EEN PAPIEREN (OF TEGENWOORDIG EEN DIGITAAL) PROCES HEEFT EN DE
RECHTER GEEN GETUIGEN VAN VLEES EN BLOED MEER ZIET, EN OOK GEEN ECHT BEWIJS (HET BEBLOEDE MES OF DE DRUGS KOMEN
NIET, ZOALS IN ENGELAND NAAR DE ZITTING). BENT U HET DAARMEE EENS, EN ALS DAT ZO IS, IS DAT ERG?...........................18
BUITENLANDERS DIE NEDERLANDSE ZITTINGEN BIJWONEN ZIJN VAAK UITERST VERBAASD OVER HOE HET ER BIJ ONS AAN TOE
GAAT. WAARUIT ZOU DIE VERBAZING KUNNEN BESTAAN?............................................................................................19
WAARIN WIJKT HET NEDERLANDSE BEWIJSSTELSEL AF VAN WAT ER IN DUITSLAND EN ENGELAND GEBEURT?..........................19
LESAANTEKENINGEN................................................................................................................................... 19
LITERATUUR................................................................................................................................................ 20
CITIUS, ALTIUS, FORTIUS – SNELLER, HOGER, STERKER (KLIP).........................................................................................20
HOORCOLLEGE (WEEK 1): STRAFRECHTELIJK BEWIJS IN COMMON LAW EN CIVIL SYSTEMEN........................21
RECHTSVERGELIJKENDE BENADERING VAN BEWIJS......................................................................................21
JURIDISCHE BENADERING VAN HET BEWIJS................................................................................................. 21
,EEN MEER ANALYSTISCHE BENADERING...................................................................................................... 22
DOEL VAN BEWIJSVERZAMELING:.............................................................................................................................23
WIE VERZAMELT ER BEWIJS....................................................................................................................................23
BEWIJSLAST EN BEWIJSSTANDAARD..........................................................................................................................23
PROCEDURE MODELLEN.........................................................................................................................................23
WAAR ZIE JE DE VERSCHILLEN VOORAL TERUG............................................................................................................24
WIE NEEMT ER BELSISSINGEN OMTRENT HET BEWIJS?..................................................................................................24
CONCLUSIE..........................................................................................................................................................24
THEORIE...................................................................................................................................................... 25
WELKE MOGELIJKHEDEN ZIJN ER WAAROP GETUIGEN KUNNEN BIJDRAGEN TOT HET BEWIJS?................................................25
WELKE GEVOLGEN HEEFT ELK VAN DIE MOGELIJKHEDEN VOOR DE TOETSING EN WAARDERING VAN HET BEWIJS?.....................25
HOE KAN WORDEN VASTGESTELD OF EEN GETUIGE DE WAARHEID SPREEKT?.....................................................................26
HEEFT HET NIET KUNNEN HOREN VAN GETUIGEN DOOR DE VERDEDIGING GEVOLGEN VOOR DE BRUIKBAARHEID VAN HET BEWIJS?
ZO JA, WELKE?.................................................................................................................................................... 26
Stappenplan bij oplossen casus......................................................................................................................28
WIE WORDT AANGEMERKT ALS DESKUNDIGE IN STRAFZAKEN EN AAN WELKE EISEN MOET DE DESKUNDIGE VOLDOEN?.............28
HOE WAARDEERT DE RECHTER DESKUNDIGENBEWIJS?..................................................................................................29
HOE WAARDEERT DE RECHTERR HET DESKUNDIGENBEWIJS?..........................................................................................29
JURISPRUDENTIE......................................................................................................................................... 30
HOGE RAAD 8 FEBRUARI 2005, NJ 2005, 514 M.NT. MEVIS (DACTYLOSCOPISCH TEGENONDERZOEK)................................30
HOGE RAAD 11 OKTOBER 2016, NJ 2017, 30 M. NT. REIJNTJES (TEGENONDERZOEK HASJIESJ).........................................30
RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND 17 FEBRUARI 2021, ECLI:NL:RBMNE:2021:6021 (CAMERABEELDEN ANDERS DAN PV). 31
GERECHTSHOF DEN HAAG, 31 MAART 2023, ECLI:NL:GHDHA:2023:569 (OPENLIJKE GEWELDPLEGING EN ONVOLLEDIG
PROCES-VERBAAL)................................................................................................................................................ 31
THEORIE...................................................................................................................................................... 33
HOE ZOU JE DE ROL VAN DE ZITTINGSRECHTER TEN OPZICHTE VAN DE WAARHEIDSVINDING TYPEREN (LIJDELIJK/PASSIEF)? BRENGT
DE MODERNISERING VAN HET WETBOEK VAN STRAFVORDERING HIER VERANDERING IN? ZO, JA: HOE? ZO, WAAROM NIET?.....33
HOE TOETSEN STRAFRECHTERS DE KWALITEIT VAN EEN BEWIJSMIDDEL? HOE WORDT BEPAALD WAT EEN BEWIJSMIDDEL BEWIJST?
.........................................................................................................................................................................33
WAT BETEKENT HET BEGRIP ‘BEWIJSWAARDE’ (OF BEWIJSKRACHT) EN HOE WORDT DIT DOOR DE STRAFRECHTER GETOETST?.....33
ZIJN ER VERSCHILLEN TE ONTDEKKEN TUSSEN ENERZIJDS HET STRAFRECHTELIJK PERSPECTIEF EN ANDERZIJDS HET FORENSISCH
PERSPECTIEF BIJ DE WAARDERING VAN FEITEN? ZO JA, WELKE?.....................................................................................34
HOE BEÏNVLOEDT SCENARIODENKEN HET DEBAT TER TERECHTZITTING EN – IN HET VERLANGDE DAARVAN – DE WIJZE WAAROP DE
RECHTER DE BEWIJSVRAAG BEANTWOORDT?..............................................................................................................34
JURISPRUDENTIE......................................................................................................................................... 35
HOGE RAAD 16 MAART 2010, NJ 2010, 314 M. NT. BURUMA (BEOORDELINGSKADER ALTERNATIEF SCENARIO)..................35
GERECHTSHOF DEN HAAG 20 FEBRUARI 2018, ECLI:NL:GHDHA:2018:297 (ALTERNATIEVE SCENARIO’S NIET
HOOGSTONWAARSCHIJNLIJK)..................................................................................................................................35
THIJS H.............................................................................................................................................................. 35
THEORIE...................................................................................................................................................... 37
DIENT HET GEBRUIK VAN BEWIJS TE WORDEN GEMOTIVEERD EN – ZO JA – OP WELKE WIJZE?..............................................37
HOE DIENT DE RECHTER OM TE GAAN MET VERWEREN TEN AANZIEN VAN (BIJVOORBEELD DE BETROUWBAARHEID VAN) HET
BEWIJS?..............................................................................................................................................................38
WAT WORDT BEDOELD MET REDENGEVENDHEID VAN BEWIJS?......................................................................................39
, LESAANTEKENINGEN................................................................................................................................... 39
STRAFZAKEN
,BOOMBASIC................................................................................................................................................. 5
THEORIE....................................................................................................................................................... 8
WAT HOUDT DE STRAFRECHTELIJKE WAARHEIDSVINDING IN?..........................................................................................8
WAT IS BEWIJS?.....................................................................................................................................................8
WELKE VERSCHILLENDE SOORTEN BEWIJSSTELSELS ZIJN ER EN WAARVOOR IS HET BELANGRIJK DEZE TE KUNNEN ONDERSCHEIDEN?8
HOE KAN HET NEDERLANDSE BEWIJSSTELSEL WORDEN GETYPEERD?.................................................................................9
WAT HOUDT HET BEGRIP ‘RECHTERLIJKE OVERTUIGING’ IN?............................................................................................9
JURISPRUDENTIE........................................................................................................................................... 9
Nomad zaak:....................................................................................................................................................9
ECLI:NL:RBAMS:2018:703 poging verkrachting volkstuin.............................................................................10
ECLI:NL:RBAMS:2020:3844 (vrijspraak verkrachting)....................................................................................11
LITERATUUR OVERZICHT............................................................................................................................. 12
DE RECHTERLIJKE OVERTUIGING: EEN SPRONG MET HINDERNISSEN (CLEIREN, P. 259 – 267)..............................................12
HANDBOEK STRAFZAKEN: BEWIJS (REIJNTJES) P. 3- 27 (34.1).......................................................................12
THEORIE...................................................................................................................................................... 14
WELKE CATEGORIEËN WETTIGE BEWIJSMIDDELEN ZIJN ER?...........................................................................................14
WELKE EISEN WORDEN ER AAN DE VERSCHILLENDE BEWIJSMIDDELEN GESTELD?................................................................14
WELKE BEWIJSMINIMUMREGELS ZIJN ER?..................................................................................................................15
JURISPRUDENTIE......................................................................................................................................... 15
GOOGLE MAPS EN FEIT VAN ALGEMENE BEKENDHEID (HR 10 JULI 2018).......................................................................15
ENCROCHAT EN HET BEWIJS (HR 13 FEBRUARI 2024).................................................................................................16
YUKSEL YALCINKAYA VS. TURKIJE (EHRM)................................................................................................................16
SCHENNIS VAN DE EERBAARHEID (HR 14 APRIL 2020)................................................................................................16
THEORIE...................................................................................................................................................... 17
WAAROM WILLEN ZE IN ENGELAND EN DUITSLAND AL HET BEWIJS OP DE ZITTING ZIEN?....................................................17
WAAROM HOEFT DAT IN NEDERLAND NIET ALTIJD? WELKE OVERWEGINGEN ZITTEN DAAR ACHTER?.....................................17
IN DUITSLAND EN ENGELAND MOGEN LEKEN MEEBESLISSEN IN STRAFZAKEN. VIND U DAT EEN GOED IDEE?............................17
DE ENGELSE JURY GEEFT WEL EEN BESLISSING (GUILTY/ NOT GUILTY), MAAR GEEN MOTIVERING VAN DAT OORDEEL. WAAROM
GEBEURT DAT NIET?..............................................................................................................................................18
SOMMIGEN ZEGGEN WEL EENS DAT NEDERLAND EEN PAPIEREN (OF TEGENWOORDIG EEN DIGITAAL) PROCES HEEFT EN DE
RECHTER GEEN GETUIGEN VAN VLEES EN BLOED MEER ZIET, EN OOK GEEN ECHT BEWIJS (HET BEBLOEDE MES OF DE DRUGS KOMEN
NIET, ZOALS IN ENGELAND NAAR DE ZITTING). BENT U HET DAARMEE EENS, EN ALS DAT ZO IS, IS DAT ERG?...........................18
BUITENLANDERS DIE NEDERLANDSE ZITTINGEN BIJWONEN ZIJN VAAK UITERST VERBAASD OVER HOE HET ER BIJ ONS AAN TOE
GAAT. WAARUIT ZOU DIE VERBAZING KUNNEN BESTAAN?............................................................................................19
WAARIN WIJKT HET NEDERLANDSE BEWIJSSTELSEL AF VAN WAT ER IN DUITSLAND EN ENGELAND GEBEURT?..........................19
LESAANTEKENINGEN................................................................................................................................... 19
LITERATUUR................................................................................................................................................ 20
CITIUS, ALTIUS, FORTIUS – SNELLER, HOGER, STERKER (KLIP).........................................................................................20
HOORCOLLEGE (WEEK 1): STRAFRECHTELIJK BEWIJS IN COMMON LAW EN CIVIL SYSTEMEN........................21
RECHTSVERGELIJKENDE BENADERING VAN BEWIJS......................................................................................21
JURIDISCHE BENADERING VAN HET BEWIJS................................................................................................. 21
,EEN MEER ANALYSTISCHE BENADERING...................................................................................................... 22
DOEL VAN BEWIJSVERZAMELING:.............................................................................................................................23
WIE VERZAMELT ER BEWIJS....................................................................................................................................23
BEWIJSLAST EN BEWIJSSTANDAARD..........................................................................................................................23
PROCEDURE MODELLEN.........................................................................................................................................23
WAAR ZIE JE DE VERSCHILLEN VOORAL TERUG............................................................................................................24
WIE NEEMT ER BELSISSINGEN OMTRENT HET BEWIJS?..................................................................................................24
CONCLUSIE..........................................................................................................................................................24
THEORIE...................................................................................................................................................... 25
WELKE MOGELIJKHEDEN ZIJN ER WAAROP GETUIGEN KUNNEN BIJDRAGEN TOT HET BEWIJS?................................................25
WELKE GEVOLGEN HEEFT ELK VAN DIE MOGELIJKHEDEN VOOR DE TOETSING EN WAARDERING VAN HET BEWIJS?.....................25
HOE KAN WORDEN VASTGESTELD OF EEN GETUIGE DE WAARHEID SPREEKT?.....................................................................26
HEEFT HET NIET KUNNEN HOREN VAN GETUIGEN DOOR DE VERDEDIGING GEVOLGEN VOOR DE BRUIKBAARHEID VAN HET BEWIJS?
ZO JA, WELKE?.................................................................................................................................................... 26
Stappenplan bij oplossen casus......................................................................................................................28
WIE WORDT AANGEMERKT ALS DESKUNDIGE IN STRAFZAKEN EN AAN WELKE EISEN MOET DE DESKUNDIGE VOLDOEN?.............28
HOE WAARDEERT DE RECHTER DESKUNDIGENBEWIJS?..................................................................................................29
HOE WAARDEERT DE RECHTERR HET DESKUNDIGENBEWIJS?..........................................................................................29
JURISPRUDENTIE......................................................................................................................................... 30
HOGE RAAD 8 FEBRUARI 2005, NJ 2005, 514 M.NT. MEVIS (DACTYLOSCOPISCH TEGENONDERZOEK)................................30
HOGE RAAD 11 OKTOBER 2016, NJ 2017, 30 M. NT. REIJNTJES (TEGENONDERZOEK HASJIESJ).........................................30
RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND 17 FEBRUARI 2021, ECLI:NL:RBMNE:2021:6021 (CAMERABEELDEN ANDERS DAN PV). 31
GERECHTSHOF DEN HAAG, 31 MAART 2023, ECLI:NL:GHDHA:2023:569 (OPENLIJKE GEWELDPLEGING EN ONVOLLEDIG
PROCES-VERBAAL)................................................................................................................................................ 31
THEORIE...................................................................................................................................................... 33
HOE ZOU JE DE ROL VAN DE ZITTINGSRECHTER TEN OPZICHTE VAN DE WAARHEIDSVINDING TYPEREN (LIJDELIJK/PASSIEF)? BRENGT
DE MODERNISERING VAN HET WETBOEK VAN STRAFVORDERING HIER VERANDERING IN? ZO, JA: HOE? ZO, WAAROM NIET?.....33
HOE TOETSEN STRAFRECHTERS DE KWALITEIT VAN EEN BEWIJSMIDDEL? HOE WORDT BEPAALD WAT EEN BEWIJSMIDDEL BEWIJST?
.........................................................................................................................................................................33
WAT BETEKENT HET BEGRIP ‘BEWIJSWAARDE’ (OF BEWIJSKRACHT) EN HOE WORDT DIT DOOR DE STRAFRECHTER GETOETST?.....33
ZIJN ER VERSCHILLEN TE ONTDEKKEN TUSSEN ENERZIJDS HET STRAFRECHTELIJK PERSPECTIEF EN ANDERZIJDS HET FORENSISCH
PERSPECTIEF BIJ DE WAARDERING VAN FEITEN? ZO JA, WELKE?.....................................................................................34
HOE BEÏNVLOEDT SCENARIODENKEN HET DEBAT TER TERECHTZITTING EN – IN HET VERLANGDE DAARVAN – DE WIJZE WAAROP DE
RECHTER DE BEWIJSVRAAG BEANTWOORDT?..............................................................................................................34
JURISPRUDENTIE......................................................................................................................................... 35
HOGE RAAD 16 MAART 2010, NJ 2010, 314 M. NT. BURUMA (BEOORDELINGSKADER ALTERNATIEF SCENARIO)..................35
GERECHTSHOF DEN HAAG 20 FEBRUARI 2018, ECLI:NL:GHDHA:2018:297 (ALTERNATIEVE SCENARIO’S NIET
HOOGSTONWAARSCHIJNLIJK)..................................................................................................................................35
THIJS H.............................................................................................................................................................. 35
THEORIE...................................................................................................................................................... 37
DIENT HET GEBRUIK VAN BEWIJS TE WORDEN GEMOTIVEERD EN – ZO JA – OP WELKE WIJZE?..............................................37
HOE DIENT DE RECHTER OM TE GAAN MET VERWEREN TEN AANZIEN VAN (BIJVOORBEELD DE BETROUWBAARHEID VAN) HET
BEWIJS?..............................................................................................................................................................38
WAT WORDT BEDOELD MET REDENGEVENDHEID VAN BEWIJS?......................................................................................39
, LESAANTEKENINGEN................................................................................................................................... 39
