Kom experimenteel
04-09-19 Deel 1
Nu maken we de stap van het leggen van een verband tot het zeggen van: er is een causaal
verband. Want uit correlationeel onderzoek konden we geen causaal verband hebben!
Van correlatie naar causaal
Waarom zijn we geïnteresseerd in causale verbanden?
- Het begrijpen hoe de sociale werkelijkheid in elkaar zit:
o Effect van motivatie op leerprestaties
o Effect van SES op toegang tot gezondheidszorg
➔ Hier probeer je de werkelijkheid te begrijpen
Bij causaal:
- Beïnvloeden we die werkelijkheid:
o Effect van inquiry-based learning op studiemotivatie van universitaire
studenten
o Effectiviteit van interventie voor het verbeteren van
gezondheidsvaardigheden bij bewoners van Overvecht
➔ Je moet wel weten dat er een verband is.
3 voorwaarden:
1. Covariantie: relatie moet zijn
2. Temporal precedence: oorzaak voorafgaan aan het gevolg
3. Internal validity: alternatieve verklaringen moeten zijn uitgesloten
Beste manier om te kunnen voldoen aan deze drie voorwaarden is middels een
gerandomiseerd experiment:
Onderzoeksopzet waarbij
- door randomisatie de groepen hetzelfde worden verondersteld (niemand mag
invloed hebben op wie in welke groep komt).
- de onderzoeker één variabele manipuleert (onderzoeker bepaald de waarde van een
variabele voor beide groepen)
- de onderzoeker het effect daarvan op een andere variabele meet (wat is het effect
van behandeling in de groepen?)
Voorbeeld: twee groepen krijgen video’s te zien. Een groep krijgt laptop, andere helft pen en
papier om aantekeningen te maken. Ze kregen daarna een aantal vragen/ een toets. Een
paar simpele feitelijke vragen en een aantal denkvragen.
, 1. covariantie
Is er een samenhang tussen type aantekeningen en leerprestatie?
Deze twee worden geoperationaliseerd. Hoe hebben we dit geoperationaliseerd?
➔ Helft kreeg laptop, helft pen en papier. Ze kregen een aantal feite en denkvragen.
Type aantekeningen is de onafhankelijke variabele.
➔ Dit is de gemanipuleerde variabele
➔ Je weet welke groep laptop mag gebruiken, en welke groep pen en papier
Leerprestatie is de afhankelijke variabele.
➔ Gemeten variabele/ uitkomst variabele.
➔ De afhankelijke variabele hangt af van de onafhankelijke variabele.
➔ Geen invloed van onderzoeker.
➔ Afhankelijk van type aantekeningen
Wanneer is er samenhang/relatie tussen type aantekeningen en leerprestatie?
➔ Als er verschil is in leerprestatie tussen de twee groepen!
De onderzoeker verwacht een verschil in leerprestaties tussen studenten in de twee
experimentele groepen.
Onderzoekshypothese van dit voorbeeld:
Er is een verschil in scores op kennistoets tussen de pen en papier groep, en de laptop groep.
Altijd geschreven aan de hand van geoperationaliseerde variabelen, en niet aan de hand
van constructen. Je kunt hier niet praten over leerprestaties, maar alleen over de toets
scores.
2. Temporal precedence
In een experiment kan de onderzoeker er voor zorgen dat de oorzaak vooraf gaat aan het
gevolg.
Door manipulatie (van de onafhankelijke variabele) uit te voeren voorafgaand aan de meting
van de afhankelijke variabele.
y-as
afhankelijke
variabele
x-as
onafhankelijke variabele
, 3. Interne validiteit
Is het wel de gemanipuleerde variabele die het verschil tussen de groepen verklaart of is er
een alternatieve verklaring? Interne validiteit kan alleen bij een gerandomiseerd experiment.
Bedreigingen van interne validiteit:
- Design confounds
o Was de gemanipuleerde variabele wel het enige verschil in de behandeling
van de twee groepen?
o Verschillen tussen de groepen tijdens het onderzoek: tijdens het onderzoek
iets gebeurt?
o Worden de groepen wel hetzelfde behandeld? Zo niet, kan dat een
alternatieve verklaring zijn.
- Selectie effect
o waren de twee groepen wel vergelijkbaar bij aanvang van het experiment?
o Was er bij voorbaat al een verschil tussen de twee groepen?
o Meer meiden in ene groep dan in andere. En stel meiden zijn veel beter in
pen en papier aantekeningen. Is het dan de meiden die zorgen voor de hoge
score? Of het type aantekeningen?
Dit voorkom je met randomised experiment.
Door het verschil, begin of tijdens, zie je het verwachte resultaat/verschil niet.
Kan het type filmpje dat je keek invloed hebben op hoe goed je het maakte?
Ene groep een simpel filmpje, en de ander een moeilijk filmpje. Dit kan een alternatieve
verklaring zijn.
Al deze design confounds kunnen we niet wegnemen. Misschien zaten de stoelen wat beter
in de ene groep, of waren de lampen beter gesteld. Maar het gaat er vooral om:
- Waren het willekeurige of systematische verschillen? In dit geval werden er gewoon
random filmpjes toegewezen. Willekeurig mag, systematisch niet. Die mogen alleen
op de gemanipuleerde variabele. Dus een irritant geluid in de kamer is systematisch.
Want iedereen heeft er last van. Als sommige mensen in de groep de video
interessant vonden, is dat niet systematisch en niet design confound. Als alle mensen
in de groep die video erg interessant vonden, dan was het wel systematisch.
Mogelijke alternatieve verklaring:
- Waren de twee groepen wel vergelijkbaar bij aanvang van het experiment?
o Met betrekking tot afhankelijke variabele?
o Met betrekking tot andere onafhankelijke variabelen (zowel gemeten als
ongemeten)?
Tussen de groepen geen systematische verschillen. Binnen de groepen mag dat heus wel.
04-09-19 Deel 1
Nu maken we de stap van het leggen van een verband tot het zeggen van: er is een causaal
verband. Want uit correlationeel onderzoek konden we geen causaal verband hebben!
Van correlatie naar causaal
Waarom zijn we geïnteresseerd in causale verbanden?
- Het begrijpen hoe de sociale werkelijkheid in elkaar zit:
o Effect van motivatie op leerprestaties
o Effect van SES op toegang tot gezondheidszorg
➔ Hier probeer je de werkelijkheid te begrijpen
Bij causaal:
- Beïnvloeden we die werkelijkheid:
o Effect van inquiry-based learning op studiemotivatie van universitaire
studenten
o Effectiviteit van interventie voor het verbeteren van
gezondheidsvaardigheden bij bewoners van Overvecht
➔ Je moet wel weten dat er een verband is.
3 voorwaarden:
1. Covariantie: relatie moet zijn
2. Temporal precedence: oorzaak voorafgaan aan het gevolg
3. Internal validity: alternatieve verklaringen moeten zijn uitgesloten
Beste manier om te kunnen voldoen aan deze drie voorwaarden is middels een
gerandomiseerd experiment:
Onderzoeksopzet waarbij
- door randomisatie de groepen hetzelfde worden verondersteld (niemand mag
invloed hebben op wie in welke groep komt).
- de onderzoeker één variabele manipuleert (onderzoeker bepaald de waarde van een
variabele voor beide groepen)
- de onderzoeker het effect daarvan op een andere variabele meet (wat is het effect
van behandeling in de groepen?)
Voorbeeld: twee groepen krijgen video’s te zien. Een groep krijgt laptop, andere helft pen en
papier om aantekeningen te maken. Ze kregen daarna een aantal vragen/ een toets. Een
paar simpele feitelijke vragen en een aantal denkvragen.
, 1. covariantie
Is er een samenhang tussen type aantekeningen en leerprestatie?
Deze twee worden geoperationaliseerd. Hoe hebben we dit geoperationaliseerd?
➔ Helft kreeg laptop, helft pen en papier. Ze kregen een aantal feite en denkvragen.
Type aantekeningen is de onafhankelijke variabele.
➔ Dit is de gemanipuleerde variabele
➔ Je weet welke groep laptop mag gebruiken, en welke groep pen en papier
Leerprestatie is de afhankelijke variabele.
➔ Gemeten variabele/ uitkomst variabele.
➔ De afhankelijke variabele hangt af van de onafhankelijke variabele.
➔ Geen invloed van onderzoeker.
➔ Afhankelijk van type aantekeningen
Wanneer is er samenhang/relatie tussen type aantekeningen en leerprestatie?
➔ Als er verschil is in leerprestatie tussen de twee groepen!
De onderzoeker verwacht een verschil in leerprestaties tussen studenten in de twee
experimentele groepen.
Onderzoekshypothese van dit voorbeeld:
Er is een verschil in scores op kennistoets tussen de pen en papier groep, en de laptop groep.
Altijd geschreven aan de hand van geoperationaliseerde variabelen, en niet aan de hand
van constructen. Je kunt hier niet praten over leerprestaties, maar alleen over de toets
scores.
2. Temporal precedence
In een experiment kan de onderzoeker er voor zorgen dat de oorzaak vooraf gaat aan het
gevolg.
Door manipulatie (van de onafhankelijke variabele) uit te voeren voorafgaand aan de meting
van de afhankelijke variabele.
y-as
afhankelijke
variabele
x-as
onafhankelijke variabele
, 3. Interne validiteit
Is het wel de gemanipuleerde variabele die het verschil tussen de groepen verklaart of is er
een alternatieve verklaring? Interne validiteit kan alleen bij een gerandomiseerd experiment.
Bedreigingen van interne validiteit:
- Design confounds
o Was de gemanipuleerde variabele wel het enige verschil in de behandeling
van de twee groepen?
o Verschillen tussen de groepen tijdens het onderzoek: tijdens het onderzoek
iets gebeurt?
o Worden de groepen wel hetzelfde behandeld? Zo niet, kan dat een
alternatieve verklaring zijn.
- Selectie effect
o waren de twee groepen wel vergelijkbaar bij aanvang van het experiment?
o Was er bij voorbaat al een verschil tussen de twee groepen?
o Meer meiden in ene groep dan in andere. En stel meiden zijn veel beter in
pen en papier aantekeningen. Is het dan de meiden die zorgen voor de hoge
score? Of het type aantekeningen?
Dit voorkom je met randomised experiment.
Door het verschil, begin of tijdens, zie je het verwachte resultaat/verschil niet.
Kan het type filmpje dat je keek invloed hebben op hoe goed je het maakte?
Ene groep een simpel filmpje, en de ander een moeilijk filmpje. Dit kan een alternatieve
verklaring zijn.
Al deze design confounds kunnen we niet wegnemen. Misschien zaten de stoelen wat beter
in de ene groep, of waren de lampen beter gesteld. Maar het gaat er vooral om:
- Waren het willekeurige of systematische verschillen? In dit geval werden er gewoon
random filmpjes toegewezen. Willekeurig mag, systematisch niet. Die mogen alleen
op de gemanipuleerde variabele. Dus een irritant geluid in de kamer is systematisch.
Want iedereen heeft er last van. Als sommige mensen in de groep de video
interessant vonden, is dat niet systematisch en niet design confound. Als alle mensen
in de groep die video erg interessant vonden, dan was het wel systematisch.
Mogelijke alternatieve verklaring:
- Waren de twee groepen wel vergelijkbaar bij aanvang van het experiment?
o Met betrekking tot afhankelijke variabele?
o Met betrekking tot andere onafhankelijke variabelen (zowel gemeten als
ongemeten)?
Tussen de groepen geen systematische verschillen. Binnen de groepen mag dat heus wel.
