Leerstof kennistoets 3.2
Gezondheidsbevordering en preventie
les 3.1
uitleggen wat de preventieve taak van de verpleegkundige is bij zorgvragers met psychische stoorni
ssen
om risico’s voor de gezondheid en complicaties van onderzoek of behandeling te verminderen past de GGZ
verpleegkundige primaire, secundaire en tertiaire preventie toe.
Voorbeelden:
- de ontregeling van psychisch evenwicht herkennen
- preventieve maatregelen nemen ter voorkoming van situaties die een goed leefklimaat bedreigen of
een negatieve invloed hebben op het leefklimaat.
- Specifieke kenmerken van risicogroepen herkennen
- Voorlichting geven
uitleggen welke algemene barrieres er zijn ten aanzien van gezondheidsbevordering in de GGZ
barrières t.a.v. preventie en gezondheidspromotie in de GGZ:
algemene bevolking:
- gebrek aan kennis
- negatieve attitude t.a.v. geestelijke gezondheidsproblemen (stigma)
professionals:
- kennis en ervaring van vroeg detectie bij sommige beroepsgroepen onvoldoende
- negatieve attitude t.a.v. geestelijke gezondheidsproblemen (stigma)
GGZ beleid:
- beschikbare budgetten zijn beperkt
de essentie van signaleringsplannen verwoorden met behulpvan een voorbeeld
Een signaleringsplan is een methodiek die als doel heeft ervoor te zorgen dat het optreden van een psychische
crisis in de toekomst voorkomen wordt. Er bestaat geen garantie op succes, maar de ervaring uit het tweejarige
project heeft ons geleerd dat een signaleringsplan wel degelijk zinvol is voor zowel cliënt als groepsleiding bij
het voorkomen van een nieuwe crisis.
Een signaleringsplan bestaat uit twee delen:
1. een beschrijving van de vroege voortekenen van een crisis in afzonderlijke fasen;
2. een beschrijving wat de cliënt, sociaal netwerk en groepsleiders het beste kunnen doen bij
zo’n dreigende crisis in de afzonderlijke fasen die aan een crisis voorafgaan.
Vroeg signalering: verwijst naar de inspanningen die verricht worden om de voortekenen van een crisis in een
zo vroeg mogelijk stadium te ontdekken.
Vroege voortekenen: dit zijn veranderingen in de beleving of het gedrag van de cliënt die een naderende crisis
aankondigen.
Vroege interventies: zijn de acties die bij de vroege voortekenen per fase ondernomen worden.
,Vijf uitgangspunten:
1. de belevingswereld van de cliënt is het vertrekpunt
2. het signaleringsplan is een ‘plan op maat’ (geen standaard)
3. het werken met een signaleringsplan is een gezamenlijke activiteit van de cliënt, zijn sociaal netwerk
en groepsleider/behandelaar
4. het signaleringsplan behoeft voortdurend bijstelling
5. een positief waarderende houding van de hulpverlener
voorbereidende fase:
- geef uitleg over de doelstelling van het gesprek
- probeer in begrijpelijke taal voor de cliënt uit te leggen wat een signaleringsplan inhoud en wat vroege
signalen en interventies zijn.
- Geef uitleg over de stappen die gevolgd gaan worden om het plan op te stellen.
- Bespreek de positieve effecten
- Geef uitleg over de bijdrage van de cliënt en diens omgeving
Inventarisatie fase:
- Hierbij staat een goede beschrijving van de vroege voortekenen van de cliënt centraal. Bij deze fase
maakt de groepsleider gebruik van verschillende informatiebronnen:
1. Informatie van de cliënt zelf
2. Informatie van het sociaal netwerk
3. Informatie van collega groepsleiders en behandelaars
Opstellen en monitoren van het signaleringsplan:
- In deze fase ga je aan de hand van de vijf gekozen belangrijkste vroege voortekenen acties formuleren
die ondernomen moeten worden wanneer deze optreden. Hierbij maak je onderscheid tussen de
acties die door de cliënt zelf worden uitgevoerd en welke acties door het sociaal netwerk en
groepsleider.
- Daarnaast maak je afspraken door wie en wanneer het signaleringsplan geëvalueerd wordt.
, les 3.2
een psychisch gezondheidsprobleem (angststoornis) analyseren m.b.v. het model van Lalonde
Het model van Lalonde bestaat uit:
1. endogene gezondheidsdeterminanten (intern milieu)
2. gezondheidsdeterminant leefstijl en gedrag
3. exogene gezondheidsdeterminanten (fysieke omgeving en maatschappelijke omgeving)
4. gezondheidsdeterminant medische zorg en preventie.
Het health concept van lalonde is een model om invloeden op gezondheid een plaats te geven.
aanknopingspunten voor gedragsverandering verwoorden bij zorgvragers met een angststoornis
de rol van de verpleegkundige toelichten bij secundaire en tertiaire preventie bij zorgvragers met
een angststoornis
gezondheidsbevordering: gezondheidsvoorlichting, aanbieden van zorgvoorzieningen en wet- en regelgeving.
Gezondheidsvoorlichting: systematische en planmatige pogingen om leefstijl en gedrag van mensen doelgericht
te veranderen en hen te motiveren tot ander, gezonder gedrag.
Intentionele gezondheidsvoorlichting: veranderingen van ongunstig gedrag dat de gezondheid schaadt in een
leefstijl die de gezondheid ondersteunt.
Faciliterende voorlichting: kennisoverdracht over kennisvermeerdering. De informatie wordt vrijblijvend
gegeven. De informatie is objectief.
Gezondheidsbevordering en preventie
les 3.1
uitleggen wat de preventieve taak van de verpleegkundige is bij zorgvragers met psychische stoorni
ssen
om risico’s voor de gezondheid en complicaties van onderzoek of behandeling te verminderen past de GGZ
verpleegkundige primaire, secundaire en tertiaire preventie toe.
Voorbeelden:
- de ontregeling van psychisch evenwicht herkennen
- preventieve maatregelen nemen ter voorkoming van situaties die een goed leefklimaat bedreigen of
een negatieve invloed hebben op het leefklimaat.
- Specifieke kenmerken van risicogroepen herkennen
- Voorlichting geven
uitleggen welke algemene barrieres er zijn ten aanzien van gezondheidsbevordering in de GGZ
barrières t.a.v. preventie en gezondheidspromotie in de GGZ:
algemene bevolking:
- gebrek aan kennis
- negatieve attitude t.a.v. geestelijke gezondheidsproblemen (stigma)
professionals:
- kennis en ervaring van vroeg detectie bij sommige beroepsgroepen onvoldoende
- negatieve attitude t.a.v. geestelijke gezondheidsproblemen (stigma)
GGZ beleid:
- beschikbare budgetten zijn beperkt
de essentie van signaleringsplannen verwoorden met behulpvan een voorbeeld
Een signaleringsplan is een methodiek die als doel heeft ervoor te zorgen dat het optreden van een psychische
crisis in de toekomst voorkomen wordt. Er bestaat geen garantie op succes, maar de ervaring uit het tweejarige
project heeft ons geleerd dat een signaleringsplan wel degelijk zinvol is voor zowel cliënt als groepsleiding bij
het voorkomen van een nieuwe crisis.
Een signaleringsplan bestaat uit twee delen:
1. een beschrijving van de vroege voortekenen van een crisis in afzonderlijke fasen;
2. een beschrijving wat de cliënt, sociaal netwerk en groepsleiders het beste kunnen doen bij
zo’n dreigende crisis in de afzonderlijke fasen die aan een crisis voorafgaan.
Vroeg signalering: verwijst naar de inspanningen die verricht worden om de voortekenen van een crisis in een
zo vroeg mogelijk stadium te ontdekken.
Vroege voortekenen: dit zijn veranderingen in de beleving of het gedrag van de cliënt die een naderende crisis
aankondigen.
Vroege interventies: zijn de acties die bij de vroege voortekenen per fase ondernomen worden.
,Vijf uitgangspunten:
1. de belevingswereld van de cliënt is het vertrekpunt
2. het signaleringsplan is een ‘plan op maat’ (geen standaard)
3. het werken met een signaleringsplan is een gezamenlijke activiteit van de cliënt, zijn sociaal netwerk
en groepsleider/behandelaar
4. het signaleringsplan behoeft voortdurend bijstelling
5. een positief waarderende houding van de hulpverlener
voorbereidende fase:
- geef uitleg over de doelstelling van het gesprek
- probeer in begrijpelijke taal voor de cliënt uit te leggen wat een signaleringsplan inhoud en wat vroege
signalen en interventies zijn.
- Geef uitleg over de stappen die gevolgd gaan worden om het plan op te stellen.
- Bespreek de positieve effecten
- Geef uitleg over de bijdrage van de cliënt en diens omgeving
Inventarisatie fase:
- Hierbij staat een goede beschrijving van de vroege voortekenen van de cliënt centraal. Bij deze fase
maakt de groepsleider gebruik van verschillende informatiebronnen:
1. Informatie van de cliënt zelf
2. Informatie van het sociaal netwerk
3. Informatie van collega groepsleiders en behandelaars
Opstellen en monitoren van het signaleringsplan:
- In deze fase ga je aan de hand van de vijf gekozen belangrijkste vroege voortekenen acties formuleren
die ondernomen moeten worden wanneer deze optreden. Hierbij maak je onderscheid tussen de
acties die door de cliënt zelf worden uitgevoerd en welke acties door het sociaal netwerk en
groepsleider.
- Daarnaast maak je afspraken door wie en wanneer het signaleringsplan geëvalueerd wordt.
, les 3.2
een psychisch gezondheidsprobleem (angststoornis) analyseren m.b.v. het model van Lalonde
Het model van Lalonde bestaat uit:
1. endogene gezondheidsdeterminanten (intern milieu)
2. gezondheidsdeterminant leefstijl en gedrag
3. exogene gezondheidsdeterminanten (fysieke omgeving en maatschappelijke omgeving)
4. gezondheidsdeterminant medische zorg en preventie.
Het health concept van lalonde is een model om invloeden op gezondheid een plaats te geven.
aanknopingspunten voor gedragsverandering verwoorden bij zorgvragers met een angststoornis
de rol van de verpleegkundige toelichten bij secundaire en tertiaire preventie bij zorgvragers met
een angststoornis
gezondheidsbevordering: gezondheidsvoorlichting, aanbieden van zorgvoorzieningen en wet- en regelgeving.
Gezondheidsvoorlichting: systematische en planmatige pogingen om leefstijl en gedrag van mensen doelgericht
te veranderen en hen te motiveren tot ander, gezonder gedrag.
Intentionele gezondheidsvoorlichting: veranderingen van ongunstig gedrag dat de gezondheid schaadt in een
leefstijl die de gezondheid ondersteunt.
Faciliterende voorlichting: kennisoverdracht over kennisvermeerdering. De informatie wordt vrijblijvend
gegeven. De informatie is objectief.
