Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht
~ Strafrecht ~
Hoofdstuk 1 – Inleiding
1.2 – Plaats van het strafrecht
Het strafrecht houdt zich bezig met het bestraffen van een persoon, die een strafbaar feit heeft
gepleegd. Er zijn twee soorten recht:
- Strafrecht = burgers en overheid
- Civielrecht = burgers onderling
Het verschil tussen strafrecht en civiel recht, is dat bij civielrecht burgers elkaar kunnen
dagvaarden via een advocaat. Bij strafrecht kunnen burgers alleen door de officier van
justitie een dagvaarding krijgen.
Strafrecht is niet het enige rechtsgebied dat de verhouding tussen burger en overheid regelt. Je
hebt ook bestuursrecht.
- Bestuursrecht = regelt onder meer de wijze waarop het openbaar bestuur moet
functioneren bij het nemen van beslissingen die de burger direct of indirect raken.
Bijvoorbeeld: het afgeven van een horecavergunning (Awb)
1.3 – Doelen van strafrecht
In het strafrecht zijn er 2 doelen:
Vergelding = het kwaad dat de dader veroorzaakt bij het slachtoffer, kan worden vergolden
met leedtoevoeging.
Preventie = het straffen moet leiden naar dat mensen niet gestraft willen worden en daarom
niks fout doen.
2 soorten preventie:
- Speciale preventie = de dader zal na de eerste straf de volgende keer beter nadenken
- Generale preventie = moet potentiële wetovertreders afschrikken
1.4 – Materieel strafrecht, formeel strafrecht en sanctierecht
Materieel strafrecht = bepaalt welk gedrag niet is toegestaan en welke personen daarvoor
kunnen worden gestraft. Het gaat om:
- Strafbepalingen (moord/diefstal)
- Uitsluiting van strafbaarheid (noodweer)
- Uitbreiding van strafbaarheid (poging/medeplichtigheid)
(Wetboek van Strafrecht)
Formeel strafrecht = houdt het strafprocesrecht of strafvordering in.
(Wetboek van Strafvordering)
Sanctierecht = heeft betrekking op de voorwaarden waaronder bepaalde straffen mogen
worden opgelegd.
(Wetboek van Strafrecht en Wetboek van Strafvordering)
Je moet niet het materiele/formele strafrecht verwarren met wetten in materiele/formele
zin.
, 1.5 – Commuun en bijzonder strafrecht
Het strafrecht dat in de wetboeken is opgenomen, duidt men vaak aan als het commune
strafrecht. En de bijzondere strafwetten vormen het bijzondere strafrecht. In bijzondere
strafwetten treft men strafbepalingen aan die behoren tot het materiele strafrecht, maar ook
bevoegdheden die behoren tot het formele strafrecht.
~ Strafrecht ~
Hoofdstuk 1 – Inleiding
1.2 – Plaats van het strafrecht
Het strafrecht houdt zich bezig met het bestraffen van een persoon, die een strafbaar feit heeft
gepleegd. Er zijn twee soorten recht:
- Strafrecht = burgers en overheid
- Civielrecht = burgers onderling
Het verschil tussen strafrecht en civiel recht, is dat bij civielrecht burgers elkaar kunnen
dagvaarden via een advocaat. Bij strafrecht kunnen burgers alleen door de officier van
justitie een dagvaarding krijgen.
Strafrecht is niet het enige rechtsgebied dat de verhouding tussen burger en overheid regelt. Je
hebt ook bestuursrecht.
- Bestuursrecht = regelt onder meer de wijze waarop het openbaar bestuur moet
functioneren bij het nemen van beslissingen die de burger direct of indirect raken.
Bijvoorbeeld: het afgeven van een horecavergunning (Awb)
1.3 – Doelen van strafrecht
In het strafrecht zijn er 2 doelen:
Vergelding = het kwaad dat de dader veroorzaakt bij het slachtoffer, kan worden vergolden
met leedtoevoeging.
Preventie = het straffen moet leiden naar dat mensen niet gestraft willen worden en daarom
niks fout doen.
2 soorten preventie:
- Speciale preventie = de dader zal na de eerste straf de volgende keer beter nadenken
- Generale preventie = moet potentiële wetovertreders afschrikken
1.4 – Materieel strafrecht, formeel strafrecht en sanctierecht
Materieel strafrecht = bepaalt welk gedrag niet is toegestaan en welke personen daarvoor
kunnen worden gestraft. Het gaat om:
- Strafbepalingen (moord/diefstal)
- Uitsluiting van strafbaarheid (noodweer)
- Uitbreiding van strafbaarheid (poging/medeplichtigheid)
(Wetboek van Strafrecht)
Formeel strafrecht = houdt het strafprocesrecht of strafvordering in.
(Wetboek van Strafvordering)
Sanctierecht = heeft betrekking op de voorwaarden waaronder bepaalde straffen mogen
worden opgelegd.
(Wetboek van Strafrecht en Wetboek van Strafvordering)
Je moet niet het materiele/formele strafrecht verwarren met wetten in materiele/formele
zin.
, 1.5 – Commuun en bijzonder strafrecht
Het strafrecht dat in de wetboeken is opgenomen, duidt men vaak aan als het commune
strafrecht. En de bijzondere strafwetten vormen het bijzondere strafrecht. In bijzondere
strafwetten treft men strafbepalingen aan die behoren tot het materiele strafrecht, maar ook
bevoegdheden die behoren tot het formele strafrecht.
