Samenvatting - Mensen met een verstandelijke beperking (ZX1275)

SAMENVATTING DEEL 1 MENSEN MET EEN VERSTANDELIJKE
BEPERKING:
BREDE BEELDVORMING:
Cognitieve ontwikkeling (hoe iemand denkt):
= steeds meer ingewikkeldere manier om ervaringen te ordenen, om te leren en
te denken.
Kinderen:
 leren spelenderwijs en vanzelf
Bij personen met een beperking:
 systematische aandacht nodig voor leerprocessen
 zo vroeg mogelijk in de ontwikkeling, aangepast aan interesses en leeftijd
 een beroep doen op de actieve inbreng van de persoon


Denkmallen:
Naarmate een kind verstandelijk ontwikkelt, beschikt hij over ingewikkeldere
manieren om ervaringen te ordenen en te leren.
 Ervaren
 Doen
 Fantasie
 Logica
 Reflectie
Het is ook te herkennen bij mensen met een verstandelijke beperking, NIET
BEKIJKEN ALS KINDEREN!!! Het zijn mensen met dezelfde behoeften als hun
leeftijdsgenoten alleen hebben ze meer ondersteuning nodig.
1. Denkmal ervaren:
Bijvoorbeeld: watergewenning


Denkmal van baby’s:
 wereld leren kennen via het lichaam: warm, koude, licht, honger, …
 verkennen met het lichaam: in de mond steken, voelen, …
 wennen aan de buitenwereld en aan prikkels
 lichaam inspannen en ontspannen
 ervaren van evenwicht en comfort of spanning en onveiligheid

,Hoe kunnen anderen helpen?
 lichamelijke veiligheid en comfort geven, oog hebben voor mijn
lichaamstaal
 bij iedere handeling laten zien en voelen wat er gaat gebeuren
 prikkels doseren, stoorzenders opmerken
Wat niet doen?
 boos worden omdat je denkt dat ik “tegenwerk”
 lichamelijke prikkels en klachten onderschatten
 mij alleen laten


Belangrijkste denkmal van personen met een diep verstandelijke
beperking:
 beleving gebaseerd op zintuiglijke prikkels
 in zichzelf gekeerd
Oog hebben voor:
- lichaamstaal
- contact via zintuigen en prikkeldosering
- nabijheid
- veiligheid


2. Denkmal doen en associëren:
Bijvoorbeeld: Kiekeboe


Denkmal van baby’s en peuters:
 op basis van actie-reacties/routines in dagelijkse leven
 leren dat prikkels, mensen en dingen samen horen
 concreet en situatie gebonden
 wereld en mensen worden meer voorspelbaar en veilig


Belangrijkste denkmal bij personen met een ernstig verstandelijke
beperking:
 via associatie communiceren
 via associatie aanleren van dagritme, e.a.

, Hoe kunnen anderen helpen?
 vertrouwde rituelen
 bij iedere handeling laten horen, zien en voelen wat er gaat gebeuren
 visuele ondersteuning, voelaanduidingen
 regie nemen, duidelijke en eenvoudige woorden
Wat niet doen?
 te veel “waarom” uitleggen of vragen
 te veel keuze geven, nieuwe dingen uitproberen
 oorzaak-gevolg duidelijk maken


3. Denkmal fantasie:
Bijvoorbeeld: een rollenspel


Denkmal van peuters-kleuters:
 leeftijd van rollenspel en fantasie
 doen alsof
 levenloze objecten krijgen een “ziel”
 ik kijk (af) hoe anderen in mijn omgeving dingen doen
 ik doe na en probeer uit
 als ik hiermee iets bereik dat ik wil, ga ik verder creatief dat gedrag stellen


Belangrijke denkmal bij personen met een matig verstandelijke
beperking:
 gebeurtenissen verwerken
 via nabootsing vaardigheden en gewoontes leren
 met mensen en voorwerpen leren omgaan
 rolmodellen: begeleiders en helden van tv, sprookjes, muziek




Hoe kunnen anderen helpen?