VERPLEEGKUNDIGE ZORG EN COMMUNICATIE: ELS VERSTRAETE
HOOFDSTUK 1 : WONDZORG
Anatomie en fysiologie p.15-p.17
1. Functies van de huid
- Bescherming tegen koude, hitte, irritatie.
- Bescherming tegen druk, stoten, frictie (elasticiteit van de huid)
- Bescherming tegen effecten van chemische substanties
- Bescherming tegen bacteriën en virussen
- Bescherming tegen verlies van warmte en vocht
- Verdediging tegen invaderende micro-organismen (worden
onmiddellijk herkend en aangevallen door immuunsysteem)
- Absorptie van actieve bestanddelen (transdermale toediening
van medicijnen)
- Zweetsecretie (afkoeling)
- Thermoregulatie
- Registratie van druk, vibratie, tast, pijn en temperatuur.
2. Structuur van de huid
- Epidermis: opperhuid
- Dermis: lederhuid
- Hypodermis: onderhuid
1. hoornlaag (stratum corneum)
2. papillen van de dermis
3. haarfollikel
4. talgklier
5. terminaal capillair
6. arterie of arteriole
7. vene of venule
8. lymfevat
9. zenuw
10. lichaampje van Vater
11. lichaampje van Meissner
12. zweetklier met afvoergang
13. subcutaan vetweefsel
14. bindweefselstrengen.
,2.1 Epidermis:
- Vijf verschillende lagen
o Stratum corneum: hoornlaag
o Stratum lucidum: heldere laag (handpalm en
voetzool)
o Stratum granulosum: granulaire laag
o Stratum spinosum: korrellaag
▪ Celverbinding met desmosomen en
hemidesmosomen
▪ Cellen zeer sterk met elkaar verbonden door
talrijke celverbindingen of desmosomen Stratum spinosum
o Stratum basale: basale laag
Structuur epidermis
1. hoornschilfer
2. hoornlaag (stratum corneum)
3. heldere laag (stratum lucidum)
4. granulaire laag (stratum granulosum)
5. korrellaag (stratum spinosum)
6. basale laag (stratum basale)
7. bindweefselstrengen
8. melanocyten
9. arteriële tak van capillair
10. veneuze tak van capillair
11. beginnend lymfevat
12. lichaampje van Meissner
13. vrij zenuwuiteinde
14. afvoergang van zweetklieren.
2.2 Dermis
- 2 lagen
o Pappilaire laag
▪ = losmazig bindweefsel met netwerk van collageen
en elastinevezels, fibroblasten, bloedcellen
▪ Gegolfde overgang met bovenliggende epidermis
o Reticulaire laag
▪ = stevig netwerkvan collageenvezels (stevigheid en
elasticiteit)
Dermale – epidermale junctie
- Huidadnexen
o Haarfollikels
o Talgklieren
, o Zweetklieren
Structuur dermis
1. fibrocyten
2. netwerk met collageen en elastinevezels
3. intercellulaire substantie
4. macrofagen
5. eosinofiele granulocyten
6. monocyten
7. mastcellen
8. plasmacellen
9. B-lymfocyten
10. T-lymfocyten
11. doorsnede van capillair
12. rode bloedcellen
13. beginnend lymfevat
2.3 Hypodermis
- fibreuze banden die cutis met onderliggende fascia verbinden
- vetkussentjes
o mechanische buffer
o isolatie
o vetdepot
3. Wonden (p.17- p. 22)
3.1 Definitie
- pathologische toestant
- weefsels onderling van elkaar gescheiden of vernietigd
o gesloten wond: blaar, hematoom
o open wond
3.2 Fases in wondheling
- reactie op verwonding
- tot doel gevolgen van verwonding beperken en beschadigde weefsels herstellen of
vervangen
- 4 belangrijke fases
1. Inflammatoire fase/ ontstekingsfase
2. Granulatiefase
3. Maturatiefase
, 4. Littekenvorming
➔ Vast patroon van fasen, Vaste chronologische volgorde, Fasen onderscheiden; maar
niet scheiden, Overlapping
1. Inflammatoire fase
o Acute ontstekingsreactie
o Opruiming van dood weefsel en bacteriën
o Verschillende fasen:
▪ Vasculaire respons
• Vasodilatatie
o Daling capillaire druk
o Toename vocht in weefsels
▪ Rubor, calor, dolor, tumor, functio laesa
o Zwakke celverbindingen tussen endotheelcellen
▪ Migratie RBC en bloedplaatjes naar wondgebied
▪ → bloeding
• Vasoconstrictie
o Bloeding beperken
▪ Vasoconstrictie duurt 5 à 10 min
▪ Bloedplaatjes aggregeren
o Bloedplaatjes produceren fibrinogeen → fibrinenetwerk
• Vasodilatatie
Bloedplaatjes aggregeren
o Bloedplaatjes scheiden stoffen af die leukocyten,
granulocyten, macrofagen aantrekken
o Witte bloedcellen migreren naar traumazone→
macrofagen zuiveren wonde door fagocytose
Inflammatie: bloedplaatjes scheiden
chemotatische stoffen af
2. Granulatiefase
o Vorming van nieuw bindweefsel:
▪ Macrofagen en bloedplaatjes stimuleren productie van fibroblasten
▪ Fibroblasten produceren collageen en elastine→ nieuw netwerk
▪ Macrofagen, endotheelcellen en fibroblasten bewegen in nieuw
netwerk→ opvulling van het wondbed
o Angiogenese:
▪ ontspruiten van capillairen uit wondranden
HOOFDSTUK 1 : WONDZORG
Anatomie en fysiologie p.15-p.17
1. Functies van de huid
- Bescherming tegen koude, hitte, irritatie.
- Bescherming tegen druk, stoten, frictie (elasticiteit van de huid)
- Bescherming tegen effecten van chemische substanties
- Bescherming tegen bacteriën en virussen
- Bescherming tegen verlies van warmte en vocht
- Verdediging tegen invaderende micro-organismen (worden
onmiddellijk herkend en aangevallen door immuunsysteem)
- Absorptie van actieve bestanddelen (transdermale toediening
van medicijnen)
- Zweetsecretie (afkoeling)
- Thermoregulatie
- Registratie van druk, vibratie, tast, pijn en temperatuur.
2. Structuur van de huid
- Epidermis: opperhuid
- Dermis: lederhuid
- Hypodermis: onderhuid
1. hoornlaag (stratum corneum)
2. papillen van de dermis
3. haarfollikel
4. talgklier
5. terminaal capillair
6. arterie of arteriole
7. vene of venule
8. lymfevat
9. zenuw
10. lichaampje van Vater
11. lichaampje van Meissner
12. zweetklier met afvoergang
13. subcutaan vetweefsel
14. bindweefselstrengen.
,2.1 Epidermis:
- Vijf verschillende lagen
o Stratum corneum: hoornlaag
o Stratum lucidum: heldere laag (handpalm en
voetzool)
o Stratum granulosum: granulaire laag
o Stratum spinosum: korrellaag
▪ Celverbinding met desmosomen en
hemidesmosomen
▪ Cellen zeer sterk met elkaar verbonden door
talrijke celverbindingen of desmosomen Stratum spinosum
o Stratum basale: basale laag
Structuur epidermis
1. hoornschilfer
2. hoornlaag (stratum corneum)
3. heldere laag (stratum lucidum)
4. granulaire laag (stratum granulosum)
5. korrellaag (stratum spinosum)
6. basale laag (stratum basale)
7. bindweefselstrengen
8. melanocyten
9. arteriële tak van capillair
10. veneuze tak van capillair
11. beginnend lymfevat
12. lichaampje van Meissner
13. vrij zenuwuiteinde
14. afvoergang van zweetklieren.
2.2 Dermis
- 2 lagen
o Pappilaire laag
▪ = losmazig bindweefsel met netwerk van collageen
en elastinevezels, fibroblasten, bloedcellen
▪ Gegolfde overgang met bovenliggende epidermis
o Reticulaire laag
▪ = stevig netwerkvan collageenvezels (stevigheid en
elasticiteit)
Dermale – epidermale junctie
- Huidadnexen
o Haarfollikels
o Talgklieren
, o Zweetklieren
Structuur dermis
1. fibrocyten
2. netwerk met collageen en elastinevezels
3. intercellulaire substantie
4. macrofagen
5. eosinofiele granulocyten
6. monocyten
7. mastcellen
8. plasmacellen
9. B-lymfocyten
10. T-lymfocyten
11. doorsnede van capillair
12. rode bloedcellen
13. beginnend lymfevat
2.3 Hypodermis
- fibreuze banden die cutis met onderliggende fascia verbinden
- vetkussentjes
o mechanische buffer
o isolatie
o vetdepot
3. Wonden (p.17- p. 22)
3.1 Definitie
- pathologische toestant
- weefsels onderling van elkaar gescheiden of vernietigd
o gesloten wond: blaar, hematoom
o open wond
3.2 Fases in wondheling
- reactie op verwonding
- tot doel gevolgen van verwonding beperken en beschadigde weefsels herstellen of
vervangen
- 4 belangrijke fases
1. Inflammatoire fase/ ontstekingsfase
2. Granulatiefase
3. Maturatiefase
, 4. Littekenvorming
➔ Vast patroon van fasen, Vaste chronologische volgorde, Fasen onderscheiden; maar
niet scheiden, Overlapping
1. Inflammatoire fase
o Acute ontstekingsreactie
o Opruiming van dood weefsel en bacteriën
o Verschillende fasen:
▪ Vasculaire respons
• Vasodilatatie
o Daling capillaire druk
o Toename vocht in weefsels
▪ Rubor, calor, dolor, tumor, functio laesa
o Zwakke celverbindingen tussen endotheelcellen
▪ Migratie RBC en bloedplaatjes naar wondgebied
▪ → bloeding
• Vasoconstrictie
o Bloeding beperken
▪ Vasoconstrictie duurt 5 à 10 min
▪ Bloedplaatjes aggregeren
o Bloedplaatjes produceren fibrinogeen → fibrinenetwerk
• Vasodilatatie
Bloedplaatjes aggregeren
o Bloedplaatjes scheiden stoffen af die leukocyten,
granulocyten, macrofagen aantrekken
o Witte bloedcellen migreren naar traumazone→
macrofagen zuiveren wonde door fagocytose
Inflammatie: bloedplaatjes scheiden
chemotatische stoffen af
2. Granulatiefase
o Vorming van nieuw bindweefsel:
▪ Macrofagen en bloedplaatjes stimuleren productie van fibroblasten
▪ Fibroblasten produceren collageen en elastine→ nieuw netwerk
▪ Macrofagen, endotheelcellen en fibroblasten bewegen in nieuw
netwerk→ opvulling van het wondbed
o Angiogenese:
▪ ontspruiten van capillairen uit wondranden
