RADIOLOGIE
Ellie VandenEde
,BEELDVORMING
HOOFDSTUK 1: CONVENTIONELE RX
PRODUCTIE VAN RX STRALEN
RX TUBE
- Rx stralen = hoog frequente electromagnetische golven geproduceerd in een buis als hoge
energetische elektronen interageren met materie
PROJECTIE
- Conventionele radiologische beeldvorming = het resultaat van de projectie van de differentiële
transmissie van de primaire röntgenbundel door de verschillende anatomische weefsels.
o Bv bot = dempend = wit <-> lucht: zwart
- De grootte van het object op projecties hangt ook sterk af van de oriëntatie van het object ten
opzichte van het detectorvlak!
- Om een zo realistisch mogelijke weergave te krijgen van de grootte van het hart → hart zo dicht
mogelijk tegen detectorplaat zetten
- Door de divergerende eigenschap van de röntgenstralen worden de structuren die verder van de
plaat verwijderd zijn groter geprojecteerd
- Klinisch belang: bij een RX thorax opname aan bed zal de hartschaduw groter zijn dan bij een
opname aan statief
DOSIMETRISCHE KWANTITEITEN
DIAGNOSTISCHE REFERENTIE LEVELS (DRL)
- DRL van een radiologisch onderzoek (bv een RX van de thorax) = het
derde kwartiel van de dosisverdeling gerapporteerd in een steekproef
van patienten (zie figuur)
- De dosis voor een röntgenonderzoek kan variëren afhankelijk van de
body mass index (BMI) van de patiënt, het type detector, het type
röntgensysteem en de instellingen ervan.
- Er zijn nationale DRL's vastgesteld voor standaard radiologie,
computertomografie en voor beeldgeleide en interventionele
procedures.
- DRL: geven een indicatie van de verwachte stralingsdosis ontvangen door een patient van
gemiddelde grootte die een beeldvormingsprocedure met rontgen straling ondergaat
- DRL’s zijn een hulpmiddel om medische beeldvormingprocedures met ioniserende straling te
optimaliseren
- DRL’s zijn geen dosis limieten!!
1
,2. ECHO
BASIS
- Sonografie = niet invasieve, pijnloze procedure waarbij ultrasone geluidsgolven worden
gebruikt om beelden van organen, bloedvaten of zachte weefsels te maken vr medische analyse.
o De termen sonography (echografie) en ultrasound (echo) w vk door elkaar gebruikt.
o Een sonogram is een beeld dat wordt gegenereerd door ultrasound.
- echo golven hebben frequenties die hoger zijn dan de bovengrens van het menselijk gehoor.
o medische echo: frequenties 1 tot 20 MHz (bovengrens menselijk gehoor: 20kHz)
- Basisprincipes van echo
o Een ultrasone transducer zendt een ultrasound signaal uit.
o De transducer luistert naar de echo die wordt gegenereerd
door de structuren die de golf tegenkomt.
o De echo wordt omgezet in een beeld op basis van de
kenmerken va n de echo, zoals timing, amplitude en
frequentie.
- Echo interageert met weefsels op versch manieren
o Reflectie: golven worden teruggekaatst naar de transducer
o Absorptie: golven worden geabsorbeerd door het weefsel en de energie wordt omgezet
naar warmte
o Verstrooiing: golven worden in verschillende richtingen teruggekaatst
o Refractie: de richting van de golven is veranderd
- Elk weefsel: heeft impedantie: een weerstand tegen de voortzetting van het geluid
o Deze hangt af van
▪ Weefseldichtheid
▪ Snelheid van het geluid in het weefsel
o De hoeveelheid weerkaatsting: is afhank van verschillen in impedantie tussen weefsels
- Voorbeelden
o Structuren: krachtige echo produceren: verschijnen helder : hyper-echogeen
o Structuren: zwakke echo: verschijnen donker: hypo-echogeen
o Structuren met echo = omliggende structuren: iso-echogeen
2
, VOOR EN NADELEN ECHO
- Deze variëren met verschillende applicaties
- Voordelen
o Goedkoop
o Hoge beschikbaarheid
o Zeer draagbaar
o Veilig en niet invasief
o Snel
o Dynamisch
- Beperkingen
o Sterk afhankelijk van operator
o Sterk afhankelijk van patient
o Moeilijk te reproduceren
o Slechte penetratie in lucht en bot
3. CT
DE CT SCANNER
- Bestaat uit
o Een röntgenbuis
o Een portaal met detectoren die gevoelig zijn voor röntgenstralen (ze bevinden zich recht
tegenover de röntgenbron)
o Een computer
- Beelden worden gegenereerd volgens hetzelfde principe als RX, maar de röntgenbron draait rond
het portaal ( <- >RX: vaste röntgenbuis)
- De patiënt op een bed dat door het portaal beweegt terwijl de röntgenbuis rond de patiënt draait
- Afhankelijk van de indicatie ku contrastmiddelen po/ IV worden toegediend
IMAGE RECONSTRUCTION
3
Ellie VandenEde
,BEELDVORMING
HOOFDSTUK 1: CONVENTIONELE RX
PRODUCTIE VAN RX STRALEN
RX TUBE
- Rx stralen = hoog frequente electromagnetische golven geproduceerd in een buis als hoge
energetische elektronen interageren met materie
PROJECTIE
- Conventionele radiologische beeldvorming = het resultaat van de projectie van de differentiële
transmissie van de primaire röntgenbundel door de verschillende anatomische weefsels.
o Bv bot = dempend = wit <-> lucht: zwart
- De grootte van het object op projecties hangt ook sterk af van de oriëntatie van het object ten
opzichte van het detectorvlak!
- Om een zo realistisch mogelijke weergave te krijgen van de grootte van het hart → hart zo dicht
mogelijk tegen detectorplaat zetten
- Door de divergerende eigenschap van de röntgenstralen worden de structuren die verder van de
plaat verwijderd zijn groter geprojecteerd
- Klinisch belang: bij een RX thorax opname aan bed zal de hartschaduw groter zijn dan bij een
opname aan statief
DOSIMETRISCHE KWANTITEITEN
DIAGNOSTISCHE REFERENTIE LEVELS (DRL)
- DRL van een radiologisch onderzoek (bv een RX van de thorax) = het
derde kwartiel van de dosisverdeling gerapporteerd in een steekproef
van patienten (zie figuur)
- De dosis voor een röntgenonderzoek kan variëren afhankelijk van de
body mass index (BMI) van de patiënt, het type detector, het type
röntgensysteem en de instellingen ervan.
- Er zijn nationale DRL's vastgesteld voor standaard radiologie,
computertomografie en voor beeldgeleide en interventionele
procedures.
- DRL: geven een indicatie van de verwachte stralingsdosis ontvangen door een patient van
gemiddelde grootte die een beeldvormingsprocedure met rontgen straling ondergaat
- DRL’s zijn een hulpmiddel om medische beeldvormingprocedures met ioniserende straling te
optimaliseren
- DRL’s zijn geen dosis limieten!!
1
,2. ECHO
BASIS
- Sonografie = niet invasieve, pijnloze procedure waarbij ultrasone geluidsgolven worden
gebruikt om beelden van organen, bloedvaten of zachte weefsels te maken vr medische analyse.
o De termen sonography (echografie) en ultrasound (echo) w vk door elkaar gebruikt.
o Een sonogram is een beeld dat wordt gegenereerd door ultrasound.
- echo golven hebben frequenties die hoger zijn dan de bovengrens van het menselijk gehoor.
o medische echo: frequenties 1 tot 20 MHz (bovengrens menselijk gehoor: 20kHz)
- Basisprincipes van echo
o Een ultrasone transducer zendt een ultrasound signaal uit.
o De transducer luistert naar de echo die wordt gegenereerd
door de structuren die de golf tegenkomt.
o De echo wordt omgezet in een beeld op basis van de
kenmerken va n de echo, zoals timing, amplitude en
frequentie.
- Echo interageert met weefsels op versch manieren
o Reflectie: golven worden teruggekaatst naar de transducer
o Absorptie: golven worden geabsorbeerd door het weefsel en de energie wordt omgezet
naar warmte
o Verstrooiing: golven worden in verschillende richtingen teruggekaatst
o Refractie: de richting van de golven is veranderd
- Elk weefsel: heeft impedantie: een weerstand tegen de voortzetting van het geluid
o Deze hangt af van
▪ Weefseldichtheid
▪ Snelheid van het geluid in het weefsel
o De hoeveelheid weerkaatsting: is afhank van verschillen in impedantie tussen weefsels
- Voorbeelden
o Structuren: krachtige echo produceren: verschijnen helder : hyper-echogeen
o Structuren: zwakke echo: verschijnen donker: hypo-echogeen
o Structuren met echo = omliggende structuren: iso-echogeen
2
, VOOR EN NADELEN ECHO
- Deze variëren met verschillende applicaties
- Voordelen
o Goedkoop
o Hoge beschikbaarheid
o Zeer draagbaar
o Veilig en niet invasief
o Snel
o Dynamisch
- Beperkingen
o Sterk afhankelijk van operator
o Sterk afhankelijk van patient
o Moeilijk te reproduceren
o Slechte penetratie in lucht en bot
3. CT
DE CT SCANNER
- Bestaat uit
o Een röntgenbuis
o Een portaal met detectoren die gevoelig zijn voor röntgenstralen (ze bevinden zich recht
tegenover de röntgenbron)
o Een computer
- Beelden worden gegenereerd volgens hetzelfde principe als RX, maar de röntgenbron draait rond
het portaal ( <- >RX: vaste röntgenbuis)
- De patiënt op een bed dat door het portaal beweegt terwijl de röntgenbuis rond de patiënt draait
- Afhankelijk van de indicatie ku contrastmiddelen po/ IV worden toegediend
IMAGE RECONSTRUCTION
3
