Hoorcollege 5 Contact maken
Wat is communicatie?
Een proces van informatie-uitwisseling in systemen. Al het gedrag, verbaal en
non-verbaal, in de aanwezigheid van anderen waarvan we ons bewust en
onbewust zijn.
Functie van communicatie
Homeostase Een dynamisch evenwicht, er komen bepaalde omgangsvormen
in een groep. In een groep wordt de homeostase bewaakt. In zo n groep neem je
elkaar waar en je reageert op elkaars gedrag. Elke reactie op dat gedrag is een
vorm van feedback. Vergelijk met onbeschreven regels.
Positieve feedback Gericht op verandering in de homeostase. Als
iemand afwijkend gedrag vertoont wordt het aangemoedigd. De
onderliggende boodschap: laten we het anders doen, we kunnen de
structuur in de groep aanpassen. (Iemand komt te laat, nu kom ik ook te
laat want niemand zegt er wat van)
Negatieve feedback Draagt bij aan het behoudt van het evenwicht in de
groep. De homeostase blijft hetzelfde. (Iemand komt te laat en er wordt
wat van gezegd)
Kalibreren Met elkaar goed bekijken hoe het ervoor staat en of er iets
aangepast moet worden. Aanpassen, met elkaar bespreken wat oké is.
Trapfunctie Je gaat overschakelen naar een ander ijkpunt.
Vijf uitgangspunten (axioma’s) van communicatie (Shulx van Thun,
2012)
1. Niet communiceren is onmogelijk Je communiceert altijd, er wordt altijd
informatie uitgewisseld tussen mensen. Ook als er niet wordt gepraat is er
communicatie.
2. Communicatie is een gelaad proces Er zijn verschillende niveaus in
communicatie.
Inhoudelijk niveau/zakelijke aspect Wat wordt er gezegd
Betrekkingsniveau hoe wordt het gezegd. Non-verbaal gedrag is
belangrijk
1. Aspect Je laat zien hoe jij de ander en jullie relatie beleefd
Een definitie van de ander: Wat vindt de ander van jou?
Een zelfdefinitie: Wat vindt diegene van zichzelf?
Een relatiedefinitie: Wat vindt de ander van de relatie?
2. Expressief aspect Je laat zien hoe jij over jezelf denkt
Zelfpresentatie: Je bent bezig om de ander te beïnvloeden om
een goede indruk te krijgen
Zelfonthulling: Je onthult iets persoonlijks over jezelf. De
informatie wordt vertrouwelijker. Ondersteuning van het
ontwikkelingsproces.
3. Appellerend aspect Een appel is een verzoek. Je doet een verzoek in
een gesprek
Openlijke appelen: Bv Nienke doe het raam even dicht
Verborgen appelen: Bv Nienke wat is het koud, heb jij het ook zo koud
3. Mensen zijn geneigd om een begin aan te wijzen in de interactieketen
Als er communicatie is, kunnen we altijd zeggen waar de communicatie
begonnen is.
Wat is communicatie?
Een proces van informatie-uitwisseling in systemen. Al het gedrag, verbaal en
non-verbaal, in de aanwezigheid van anderen waarvan we ons bewust en
onbewust zijn.
Functie van communicatie
Homeostase Een dynamisch evenwicht, er komen bepaalde omgangsvormen
in een groep. In een groep wordt de homeostase bewaakt. In zo n groep neem je
elkaar waar en je reageert op elkaars gedrag. Elke reactie op dat gedrag is een
vorm van feedback. Vergelijk met onbeschreven regels.
Positieve feedback Gericht op verandering in de homeostase. Als
iemand afwijkend gedrag vertoont wordt het aangemoedigd. De
onderliggende boodschap: laten we het anders doen, we kunnen de
structuur in de groep aanpassen. (Iemand komt te laat, nu kom ik ook te
laat want niemand zegt er wat van)
Negatieve feedback Draagt bij aan het behoudt van het evenwicht in de
groep. De homeostase blijft hetzelfde. (Iemand komt te laat en er wordt
wat van gezegd)
Kalibreren Met elkaar goed bekijken hoe het ervoor staat en of er iets
aangepast moet worden. Aanpassen, met elkaar bespreken wat oké is.
Trapfunctie Je gaat overschakelen naar een ander ijkpunt.
Vijf uitgangspunten (axioma’s) van communicatie (Shulx van Thun,
2012)
1. Niet communiceren is onmogelijk Je communiceert altijd, er wordt altijd
informatie uitgewisseld tussen mensen. Ook als er niet wordt gepraat is er
communicatie.
2. Communicatie is een gelaad proces Er zijn verschillende niveaus in
communicatie.
Inhoudelijk niveau/zakelijke aspect Wat wordt er gezegd
Betrekkingsniveau hoe wordt het gezegd. Non-verbaal gedrag is
belangrijk
1. Aspect Je laat zien hoe jij de ander en jullie relatie beleefd
Een definitie van de ander: Wat vindt de ander van jou?
Een zelfdefinitie: Wat vindt diegene van zichzelf?
Een relatiedefinitie: Wat vindt de ander van de relatie?
2. Expressief aspect Je laat zien hoe jij over jezelf denkt
Zelfpresentatie: Je bent bezig om de ander te beïnvloeden om
een goede indruk te krijgen
Zelfonthulling: Je onthult iets persoonlijks over jezelf. De
informatie wordt vertrouwelijker. Ondersteuning van het
ontwikkelingsproces.
3. Appellerend aspect Een appel is een verzoek. Je doet een verzoek in
een gesprek
Openlijke appelen: Bv Nienke doe het raam even dicht
Verborgen appelen: Bv Nienke wat is het koud, heb jij het ook zo koud
3. Mensen zijn geneigd om een begin aan te wijzen in de interactieketen
Als er communicatie is, kunnen we altijd zeggen waar de communicatie
begonnen is.
