CULTUURWETENSCHAPPEN
hoofdstuk 6: de stem van de burger
1. Stemrecht of stemplicht
- België = representatieve democratie = electorale participatie
- voorwaarden om te mogen stemmen:
Belgische nationaliteit hebben
minstens 18 jaar zijn
ingeschreven zijn in het bevolkingsregister van een gemeente in het
kiesgebied
niet uitgesloten zijn door criminele feiten of onbekwaam zijn verklaard
- in tegenstelling tot vele andere Europese landen, is er in België stemplicht
stemming = verplicht en geheim
niet opdagen = sanctie (maar in praktijk gewoon onbestraft)
voorzitters van kies-en telbureaus niet opdagen = wel bestraft
met boete
- omdat de stemming geheim is, kan er niet gecontroleerd worden of de
stem geldig is
we spreken daarom van opkomstplicht ipv stemplicht
enkel voor regionale, federale en Europese verkiezingen, niet
voor lokaal
veel discussie rond: ‘is dit wel het beste systeem?’
- er gaan steeds minder mensen stemmen, aangezien ze toch niet bestraft
worden
is de opkomstplicht aan het verdwijnen?
slecht voor de democratie, want zo is er minder representativiteit
jonge kiezers en kortgeschoolden blijven vooral thuis
stel de opkomstplicht wordt afgeschaft:
kiesuitslag zou niet veel veranderen
aanpak van politieke partijen en kiescampagnes zou wel
veranderen, ze zullen nog harder moeten inzetten
centrale en linkse partijen krijgen zo meer stemmen
pro opkomstplicht contra opkomstplicht
- iedereen is vertegenwoordigt - iedereen moet kunnen kiezen
- je stem wordt gehoord - het heeft geen zin om te
- ook kwetsbare worden stemmen
betrokken - je wordt toch niet
- het is een burgerplicht gesanctioneerd
- het is een garantie op vrijheid - uitdaging voor politici
- nadelig voor vrouwelijke politici
2. Belgisch kiesrecht
- het algemeen stemrecht bestaat nog maar sinds 1948
2.1 Cijnskiesrecht (1830-1893)
- enkel mannelijke burgers die ouder waren dan 25 jaar en een cijns
betaalden, mochten stemmen
hoofdstuk 6: de stem van de burger
1. Stemrecht of stemplicht
- België = representatieve democratie = electorale participatie
- voorwaarden om te mogen stemmen:
Belgische nationaliteit hebben
minstens 18 jaar zijn
ingeschreven zijn in het bevolkingsregister van een gemeente in het
kiesgebied
niet uitgesloten zijn door criminele feiten of onbekwaam zijn verklaard
- in tegenstelling tot vele andere Europese landen, is er in België stemplicht
stemming = verplicht en geheim
niet opdagen = sanctie (maar in praktijk gewoon onbestraft)
voorzitters van kies-en telbureaus niet opdagen = wel bestraft
met boete
- omdat de stemming geheim is, kan er niet gecontroleerd worden of de
stem geldig is
we spreken daarom van opkomstplicht ipv stemplicht
enkel voor regionale, federale en Europese verkiezingen, niet
voor lokaal
veel discussie rond: ‘is dit wel het beste systeem?’
- er gaan steeds minder mensen stemmen, aangezien ze toch niet bestraft
worden
is de opkomstplicht aan het verdwijnen?
slecht voor de democratie, want zo is er minder representativiteit
jonge kiezers en kortgeschoolden blijven vooral thuis
stel de opkomstplicht wordt afgeschaft:
kiesuitslag zou niet veel veranderen
aanpak van politieke partijen en kiescampagnes zou wel
veranderen, ze zullen nog harder moeten inzetten
centrale en linkse partijen krijgen zo meer stemmen
pro opkomstplicht contra opkomstplicht
- iedereen is vertegenwoordigt - iedereen moet kunnen kiezen
- je stem wordt gehoord - het heeft geen zin om te
- ook kwetsbare worden stemmen
betrokken - je wordt toch niet
- het is een burgerplicht gesanctioneerd
- het is een garantie op vrijheid - uitdaging voor politici
- nadelig voor vrouwelijke politici
2. Belgisch kiesrecht
- het algemeen stemrecht bestaat nog maar sinds 1948
2.1 Cijnskiesrecht (1830-1893)
- enkel mannelijke burgers die ouder waren dan 25 jaar en een cijns
betaalden, mochten stemmen
