Stappenplan – IPR
IPR bevat 3 hoofdonderdelen:
1. Welke rechter is bevoegd?
2. Welk recht is van toepassing?
3. Onder welke voorwaarden en in welke omvang kan rechtskracht worden toegekend aan
buitenlandse rechterlijke beslissingen? het recht betreffende erkenning en
tenuitvoerlegging van buitenlandse rechterlijke beslissingen.
I. Om te bepalen welke rechter bevoegd is om van een zaak kennis te nemen dien je een aantal
stappen te doorlopen:
De vraag welke rechter bevoegd is, is geregeld in Brussel I Herschikking
- Stap 1: Materieel toepassingsbereik. Dit bepaal je door na te gaan of de betreffende
rechtsverhouding onder art 1 van dit verdrag valt:
Is er sprake van een burgerlijke of handelszaak (lid 1). Noem altijd de soort
overeenkomst waarover de casus gaat.
Doet geen van de uitzonderingen zich voor (lid 2).
Indien de rechtsverhouding/overeenkomst onder art 1 valt ga je verder met:
- Stap 2: Formeel toepassingsbereik, valt het binnen het formele toepassingsbereik (art 4 t/m 6
jo 63):
Heeft de verweerder woonplaats in een lidstaat (art 4).
Uitzonderingen op de formele toepasselijkheid (art 6 lid 1).
- Stap 3: Vervolgens kijk je of er is voldaan aan het temporele toepassingsbereik, art 66, het
moet gaan om rechtsvorderingen die op of na 10 januari 2015 zijn ingesteld.
Als aan de stappen 1 t/m 3 is voldaan, zit je binnen Brussel I Her en is deze van toepassing op de
rechtsverhouding. Daarna ga je kijken welke rechter bevoegd is:
- Stap 4: Is er sprake van een exclusieve bevoegdheid (art 24).
Zo ja, ben je klaar. Zo nee:
- Stap 5: Is er een zwakkere contractuele partij, afdeling 3, 4 of 5:
Verzekeringsovereenkomst (art. 10 t/m 16)
Consumentenovereenkomst (art. 17 t/m 19)
Arbeidsovereenkomst (art. 20 t/m 23)
Zo nee, verder met:
- Stap 6: Is er sprake van een forumkeuze (art 25 jo. 26). Indien er een geldige forumkeuze is
gedaan, dan is de rechter bevoegd die is aangewezen door de partijen. Bij deze stap ook even
kijken in Haags forumkeuzeverdrag. Is er geen geldige of geen forumkeuze gedaan, dan:
- Stap 7: De Hoofdregel art 4 lid 1 en is de rechter waar de verweerder woonplaats heeft
bevoegd.
- Stap 8: Alternatieve bevoegdheid (art 7 jo. 8 (en art. 9)):
- Overeenkomst mede bevoegd is de rechter van de plaats waar de verbintenis die aan de eis
ten grondslag ligt, is uitgevoerd of moet worden uitgevoerd (art 7 lid 1 sub a):
Koop en verkoop van roerende zaken mede bevoegd is de rechter van de plaats
waar de zaken geleverd werden of geleverd hadden moeten worden (sub b eerste
streepje).
Verstrekken van diensten mede bevoegd is de rechter van de plaats waar de
diensten verstrekt werden of hadden moeten worden verstrekt (sub b tweede streepje).
Onrechtmatige daad mede bevoegd is de rechter van de plaats waar het
schadebrengende feit zich heeft voorgedaan of zich kan voordoen (art 7 lid 2). HvJ
Kalimijnen en HvJ eDate.
Meerdere verweerders mede bevoegd is de rechter van de woonplaats van een van
de verweerders (art 8 lid 1):
Nauwe band vereist tussen de rechtsvorderingen, zowel feitelijk als rechtens.
Voorzienbaar voor de verweerders dat zij in het land van de andere verweerder
zouden kunnen worden opgeroepen.
1
, Let ook op art. 35!
- Voorlopige of bezwarende maatregelen die in de wet van een lidstaat zijn vastgesteld, kunnen
bij die lidstaat worden aangevraagd, ook al is een andere lidstaat bevoegd.
II Welk recht is van toepassing?
Bij Contractuele verbintenissen kan Weens koopverdrag, Haags vertegenwoordigingsverdrag of Rome
I van toepassing zijn.
Weens koopverdrag
- Stap 1: Kijk of koopovereenkomst binnen materiele toepassingsbereik valt; art 1 lid 1 jo art 2:
o Koopovereenkomsten betreffende roerende zaken tussen partijen die in verschillende
staten zijn gevestigd (lid 1).
o Beperking op materieel toepassingsbereik (art 2):De koop van roerende zaken voor
persoonlijk gebruik (sub a).
- Stap 2: Formeel toepassingsbereik; art 1 lid 1 sub a jo sub b:
o Wanneer die staten verdragsluitende staten zijn (sub a.
o Wanneer volgens het IPR het recht van een verdragsluitende staat van toepassing is
(sub b).
- Stap 3: Temporeel toepassingsbereik (art 100):
o Overeenkomsten gesloten na inwerkingtreding van het verdrag t.a.v. de
desbetreffende verdragsluitende staten.
- Stap 4: Wijze van levering; art 31
- Stap 5: Plaats van betaling; art 57
Haags vertegenwoordigingsverdrag
- Stap 1: Materieel toepassingsbereik; art 1 jo 2.
- Stap 2: Formeel toepassingsbereik; art 4 universeel
- Stap 3: Temporeel toepassingsbereik: art 26 overeenkomsten gesloten na 1-5-1992
- Stap 4: Betrekking tussen vertegenwoordigde en vertegenwoordiger:
o Rechtskeuze; art 5
o Hoofdregel; art 6: Het recht van het land waar de vertegenwoordiger zijn kantoor
of gewone verblijfsplaats heeft; lid 1. Of Het recht van het land waar de
vertegenwoordiger zijn werkzaamheden moet verrichten; lid 2.
- Stap 5: Betrekking tussen vertegenwoordiger en derde:
o Hoofdregel; art 11 Het recht van het land waar de vertegenwoordiger zijn kantoor
had op het tijdstip van handelen; lid 1. Of Het recht van het land waar de
vertegenwoordiger heeft gehandeld; lid 2.
Rome I
- Stap 1: Materieel toepassingsbereik; art 1 lid 1 jo lid 2 Is er sprake van een verbintenis uit
een ovk in een burgerlijke of handelszaak; lid 1 of doet zich een uitzondering voor? lid 2
- Stap 2: Formeel toepassingsbereik; art 2 universele toepassingsbereik
- Stap 3: Temporeel toepassingsbereik; art 28 overeenkomsten die op of na 17 december
2009 zijn gesloten.
Als Rome I van toepassing is, welk recht is dan van toepassing?
- Stap 4: Is er sprake van een zwakkere contractspartij; Art 6 lid 1
consumentenovereenkomst het recht van het land van de gewone verblijfplaats van de
consument. Art 8 lid 2 arbeidsovereenkomst het recht van het land waar de arbeid
gewoonlijk wordt verricht.
- Stap 5: Is er een rechtskeuze gedaan? Art 3 lid 1 het recht van het land dat partijen gekozen
hebben: maar zie art 6 lid 2 consumentenovereenkomst een rechtskeuze laat de
gunstigere regels onverlet van het recht van het land van de gewone verblijfplaats van de
2
IPR bevat 3 hoofdonderdelen:
1. Welke rechter is bevoegd?
2. Welk recht is van toepassing?
3. Onder welke voorwaarden en in welke omvang kan rechtskracht worden toegekend aan
buitenlandse rechterlijke beslissingen? het recht betreffende erkenning en
tenuitvoerlegging van buitenlandse rechterlijke beslissingen.
I. Om te bepalen welke rechter bevoegd is om van een zaak kennis te nemen dien je een aantal
stappen te doorlopen:
De vraag welke rechter bevoegd is, is geregeld in Brussel I Herschikking
- Stap 1: Materieel toepassingsbereik. Dit bepaal je door na te gaan of de betreffende
rechtsverhouding onder art 1 van dit verdrag valt:
Is er sprake van een burgerlijke of handelszaak (lid 1). Noem altijd de soort
overeenkomst waarover de casus gaat.
Doet geen van de uitzonderingen zich voor (lid 2).
Indien de rechtsverhouding/overeenkomst onder art 1 valt ga je verder met:
- Stap 2: Formeel toepassingsbereik, valt het binnen het formele toepassingsbereik (art 4 t/m 6
jo 63):
Heeft de verweerder woonplaats in een lidstaat (art 4).
Uitzonderingen op de formele toepasselijkheid (art 6 lid 1).
- Stap 3: Vervolgens kijk je of er is voldaan aan het temporele toepassingsbereik, art 66, het
moet gaan om rechtsvorderingen die op of na 10 januari 2015 zijn ingesteld.
Als aan de stappen 1 t/m 3 is voldaan, zit je binnen Brussel I Her en is deze van toepassing op de
rechtsverhouding. Daarna ga je kijken welke rechter bevoegd is:
- Stap 4: Is er sprake van een exclusieve bevoegdheid (art 24).
Zo ja, ben je klaar. Zo nee:
- Stap 5: Is er een zwakkere contractuele partij, afdeling 3, 4 of 5:
Verzekeringsovereenkomst (art. 10 t/m 16)
Consumentenovereenkomst (art. 17 t/m 19)
Arbeidsovereenkomst (art. 20 t/m 23)
Zo nee, verder met:
- Stap 6: Is er sprake van een forumkeuze (art 25 jo. 26). Indien er een geldige forumkeuze is
gedaan, dan is de rechter bevoegd die is aangewezen door de partijen. Bij deze stap ook even
kijken in Haags forumkeuzeverdrag. Is er geen geldige of geen forumkeuze gedaan, dan:
- Stap 7: De Hoofdregel art 4 lid 1 en is de rechter waar de verweerder woonplaats heeft
bevoegd.
- Stap 8: Alternatieve bevoegdheid (art 7 jo. 8 (en art. 9)):
- Overeenkomst mede bevoegd is de rechter van de plaats waar de verbintenis die aan de eis
ten grondslag ligt, is uitgevoerd of moet worden uitgevoerd (art 7 lid 1 sub a):
Koop en verkoop van roerende zaken mede bevoegd is de rechter van de plaats
waar de zaken geleverd werden of geleverd hadden moeten worden (sub b eerste
streepje).
Verstrekken van diensten mede bevoegd is de rechter van de plaats waar de
diensten verstrekt werden of hadden moeten worden verstrekt (sub b tweede streepje).
Onrechtmatige daad mede bevoegd is de rechter van de plaats waar het
schadebrengende feit zich heeft voorgedaan of zich kan voordoen (art 7 lid 2). HvJ
Kalimijnen en HvJ eDate.
Meerdere verweerders mede bevoegd is de rechter van de woonplaats van een van
de verweerders (art 8 lid 1):
Nauwe band vereist tussen de rechtsvorderingen, zowel feitelijk als rechtens.
Voorzienbaar voor de verweerders dat zij in het land van de andere verweerder
zouden kunnen worden opgeroepen.
1
, Let ook op art. 35!
- Voorlopige of bezwarende maatregelen die in de wet van een lidstaat zijn vastgesteld, kunnen
bij die lidstaat worden aangevraagd, ook al is een andere lidstaat bevoegd.
II Welk recht is van toepassing?
Bij Contractuele verbintenissen kan Weens koopverdrag, Haags vertegenwoordigingsverdrag of Rome
I van toepassing zijn.
Weens koopverdrag
- Stap 1: Kijk of koopovereenkomst binnen materiele toepassingsbereik valt; art 1 lid 1 jo art 2:
o Koopovereenkomsten betreffende roerende zaken tussen partijen die in verschillende
staten zijn gevestigd (lid 1).
o Beperking op materieel toepassingsbereik (art 2):De koop van roerende zaken voor
persoonlijk gebruik (sub a).
- Stap 2: Formeel toepassingsbereik; art 1 lid 1 sub a jo sub b:
o Wanneer die staten verdragsluitende staten zijn (sub a.
o Wanneer volgens het IPR het recht van een verdragsluitende staat van toepassing is
(sub b).
- Stap 3: Temporeel toepassingsbereik (art 100):
o Overeenkomsten gesloten na inwerkingtreding van het verdrag t.a.v. de
desbetreffende verdragsluitende staten.
- Stap 4: Wijze van levering; art 31
- Stap 5: Plaats van betaling; art 57
Haags vertegenwoordigingsverdrag
- Stap 1: Materieel toepassingsbereik; art 1 jo 2.
- Stap 2: Formeel toepassingsbereik; art 4 universeel
- Stap 3: Temporeel toepassingsbereik: art 26 overeenkomsten gesloten na 1-5-1992
- Stap 4: Betrekking tussen vertegenwoordigde en vertegenwoordiger:
o Rechtskeuze; art 5
o Hoofdregel; art 6: Het recht van het land waar de vertegenwoordiger zijn kantoor
of gewone verblijfsplaats heeft; lid 1. Of Het recht van het land waar de
vertegenwoordiger zijn werkzaamheden moet verrichten; lid 2.
- Stap 5: Betrekking tussen vertegenwoordiger en derde:
o Hoofdregel; art 11 Het recht van het land waar de vertegenwoordiger zijn kantoor
had op het tijdstip van handelen; lid 1. Of Het recht van het land waar de
vertegenwoordiger heeft gehandeld; lid 2.
Rome I
- Stap 1: Materieel toepassingsbereik; art 1 lid 1 jo lid 2 Is er sprake van een verbintenis uit
een ovk in een burgerlijke of handelszaak; lid 1 of doet zich een uitzondering voor? lid 2
- Stap 2: Formeel toepassingsbereik; art 2 universele toepassingsbereik
- Stap 3: Temporeel toepassingsbereik; art 28 overeenkomsten die op of na 17 december
2009 zijn gesloten.
Als Rome I van toepassing is, welk recht is dan van toepassing?
- Stap 4: Is er sprake van een zwakkere contractspartij; Art 6 lid 1
consumentenovereenkomst het recht van het land van de gewone verblijfplaats van de
consument. Art 8 lid 2 arbeidsovereenkomst het recht van het land waar de arbeid
gewoonlijk wordt verricht.
- Stap 5: Is er een rechtskeuze gedaan? Art 3 lid 1 het recht van het land dat partijen gekozen
hebben: maar zie art 6 lid 2 consumentenovereenkomst een rechtskeuze laat de
gunstigere regels onverlet van het recht van het land van de gewone verblijfplaats van de
2
