Blok 3.4
OPVOEDINGSPROBLEMEN IN DE COMPLEXE
WERKELIJKHEID
PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN EUR
,Probleem 1 Anorexia Nervosa..................................................................................................................................3
Welke psychopathologie? aNOREXIA.................................................................................................................3
Omgevingsfactoren + samenspel..........................................................................................................................8
Waar beginnen met hulpverlening.....................................................................................................................22
Welke interventies zijn........................................................................................................................................25
Probleem 2: Externaliserende problemen................................................................................................................28
wELKE PSYCHOPATHOLOGIE? eXTERNALISERENDE PROBLEMEN, aGRESSIE..............................28
oMGEVINGSFACTOREN + SAMENSPEL MET PSYCHOPATHOLOGIE..................................................35
wAAR BEGINNEN MET HULPVERLENING? cASUS..................................................................................48
wELKE INTERVENTIES ZIJN ER?.................................................................................................................50
VIIP NJI NJI.............................................................................................................................................................51
Probleem 3: Autisme...............................................................................................................................................53
wat is autisme?....................................................................................................................................................53
omgevingsfactoren en samenspel........................................................................................................................57
waar beginnen met hulpverlening.......................................................................................................................68
Interventies..........................................................................................................................................................70
Probleem 4: Gemaskeerde depressie.......................................................................................................................73
Wat is er aan de hand? Gemaskeerde depressie..................................................................................................73
Omgevingsinvloeden + samenspel......................................................................................................................76
Waar starten met hulpverlening?.........................................................................................................................90
Interventies..........................................................................................................................................................91
Probleem 1 Anorexia Nervosa.................................................................................................................................2
Welke psychopathologie? Anorexia.....................................................................................................................2
Omgevingsfactoren + samenspel..........................................................................................................................7
Waar beginnen met hulpverlening......................................................................................................................21
Welke interventies zijn........................................................................................................................................24
Probleem 2: Externaliserende problemen............................................................................................................27
Welke PSYCHOPATHOLOGIE? Externaliserende PROBLEMEN, agressie..............................................27
Omgevingsfactoren + SAMENSPEL MET PSYCHOPATHOLOGIE..............................................................33
Waar BEGINNEN MET HULPVERLENING? Casus......................................................................................46
Welke INTERVENTIES ZIJN ER?....................................................................................................................48
VIIP NJI.........................................................................................................................................................49
Probleem 3: Autisme...............................................................................................................................................51
Wat is autisme?...................................................................................................................................................51
Omgevingsfactoren en samenspel.......................................................................................................................55
Waar beginnen met hulpverlening......................................................................................................................67
Interventies..........................................................................................................................................................68
Probleem 4: Gemaskeerde depressie.......................................................................................................................71
1
,Wat is er aan de hand? Gemaskeerde depressie..................................................................................................71
Omgevingsinvloeden + samenspel......................................................................................................................74
Waar starten met hulpverlening?........................................................................................................................88
Interventies..........................................................................................................................................................89
2
, PROBLEEM 1 ANOREXIA NERVOSA
LITERATUUR
Prins H19
Verhulst
Omgevingsfactoren:
Fosco & Grych ; Shefield-Morris et al Familiecontext in relatie tot emotieregulatie
Enten & Golan ; DeHart, Pelham & Tennen Opvoedstijl van ouders
Braden, Rhee & Peterson Opvoedstijl, voedingspraktijken en ouderlijke psychopathologie
Cnattingius; Micali Vroeggeboorte en geboortetrauma
Nederlands Leerboek Jeugdgezondheidszorg: blz. 102 middelengebruik
Interventies:
Lock beide artikelen
WELKE PSYCHOPATHOLOGIE? ANOREXIA
PRINS
Anorexia Nervosa: een ernstige eetstoornis die bij ongeveer een half procent van de meisjes en jonge vrouwen
voorkomt. Ze vermageren extreem, omdat ze veel te weinig eten.
De adolescentie is een risicoperiode.
Meisjes vaker dan jongens (ruim 90% van de patiënten is vrouw) ziektebeeld is gelijk (Verhulst)
Eetproblemen zijn niet altijd zichtbaar, variatie in ernst.
De klassieke anorexia nervosa is een relatief zeldzame eetstoornis en naast anorexia nervosa zijn er tal van
varianten en andere eetproblemen die adolescenten kunnen treffen.
Abnormale eetgewoonten bestaan al op jonge leeftijd: een recent prospectief onderzoek waarbij een groep
kinderen en hun ouders gevolgd werden vanaf de leeftijd van 2 tot 11 jaar, toonde aan dat tot 22% van de
kinderen selectief eetgedrag (picky eaters) vertoonde en dat dit eetpatroon relatief stabiel was door de tijd
Het is uiterst moeilijk om precieze gegevens over de prevalentie van eetstoornissen te verzamelen. In de
eerste plaats lopen patiënten met eetstoornissen er niet mee te koop. In de tweede plaats vereist zulk onderzoek
een nauwkeurige en eenduidige hantering van de diagnostische criteria. Vooral in geval van subklinische en
atypische eetstoornissen is dit ingewikkeld.
Anorexia nervosa en boulimia nervosa komen in alle sociale lagen van de bevolking in ongeveer dezelfde mate
voor, hoewel er enkele aanwijzingen zijn dat anorexia nervosa vaker in hogere sociale klassen optreedt.
Overgewicht komt aanzienlijk vaker in lagere sociaaleconomische klassen voor.
DSM-V CRITERIA
PRINS
Onderscheid in 3 eetstoornissen. Deze drie eetstoornissen zijn ondergebracht bij de categorie Voedings- en
eetstoornissen. Een beschrijving van de klinische beelden zoals voorgesteld in de DSM laat ons beter toe de
extreme vormen, ook stoornissen genaamd, te identificeren.
Anorexia Nervosa
Boulimia
3
OPVOEDINGSPROBLEMEN IN DE COMPLEXE
WERKELIJKHEID
PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN EUR
,Probleem 1 Anorexia Nervosa..................................................................................................................................3
Welke psychopathologie? aNOREXIA.................................................................................................................3
Omgevingsfactoren + samenspel..........................................................................................................................8
Waar beginnen met hulpverlening.....................................................................................................................22
Welke interventies zijn........................................................................................................................................25
Probleem 2: Externaliserende problemen................................................................................................................28
wELKE PSYCHOPATHOLOGIE? eXTERNALISERENDE PROBLEMEN, aGRESSIE..............................28
oMGEVINGSFACTOREN + SAMENSPEL MET PSYCHOPATHOLOGIE..................................................35
wAAR BEGINNEN MET HULPVERLENING? cASUS..................................................................................48
wELKE INTERVENTIES ZIJN ER?.................................................................................................................50
VIIP NJI NJI.............................................................................................................................................................51
Probleem 3: Autisme...............................................................................................................................................53
wat is autisme?....................................................................................................................................................53
omgevingsfactoren en samenspel........................................................................................................................57
waar beginnen met hulpverlening.......................................................................................................................68
Interventies..........................................................................................................................................................70
Probleem 4: Gemaskeerde depressie.......................................................................................................................73
Wat is er aan de hand? Gemaskeerde depressie..................................................................................................73
Omgevingsinvloeden + samenspel......................................................................................................................76
Waar starten met hulpverlening?.........................................................................................................................90
Interventies..........................................................................................................................................................91
Probleem 1 Anorexia Nervosa.................................................................................................................................2
Welke psychopathologie? Anorexia.....................................................................................................................2
Omgevingsfactoren + samenspel..........................................................................................................................7
Waar beginnen met hulpverlening......................................................................................................................21
Welke interventies zijn........................................................................................................................................24
Probleem 2: Externaliserende problemen............................................................................................................27
Welke PSYCHOPATHOLOGIE? Externaliserende PROBLEMEN, agressie..............................................27
Omgevingsfactoren + SAMENSPEL MET PSYCHOPATHOLOGIE..............................................................33
Waar BEGINNEN MET HULPVERLENING? Casus......................................................................................46
Welke INTERVENTIES ZIJN ER?....................................................................................................................48
VIIP NJI.........................................................................................................................................................49
Probleem 3: Autisme...............................................................................................................................................51
Wat is autisme?...................................................................................................................................................51
Omgevingsfactoren en samenspel.......................................................................................................................55
Waar beginnen met hulpverlening......................................................................................................................67
Interventies..........................................................................................................................................................68
Probleem 4: Gemaskeerde depressie.......................................................................................................................71
1
,Wat is er aan de hand? Gemaskeerde depressie..................................................................................................71
Omgevingsinvloeden + samenspel......................................................................................................................74
Waar starten met hulpverlening?........................................................................................................................88
Interventies..........................................................................................................................................................89
2
, PROBLEEM 1 ANOREXIA NERVOSA
LITERATUUR
Prins H19
Verhulst
Omgevingsfactoren:
Fosco & Grych ; Shefield-Morris et al Familiecontext in relatie tot emotieregulatie
Enten & Golan ; DeHart, Pelham & Tennen Opvoedstijl van ouders
Braden, Rhee & Peterson Opvoedstijl, voedingspraktijken en ouderlijke psychopathologie
Cnattingius; Micali Vroeggeboorte en geboortetrauma
Nederlands Leerboek Jeugdgezondheidszorg: blz. 102 middelengebruik
Interventies:
Lock beide artikelen
WELKE PSYCHOPATHOLOGIE? ANOREXIA
PRINS
Anorexia Nervosa: een ernstige eetstoornis die bij ongeveer een half procent van de meisjes en jonge vrouwen
voorkomt. Ze vermageren extreem, omdat ze veel te weinig eten.
De adolescentie is een risicoperiode.
Meisjes vaker dan jongens (ruim 90% van de patiënten is vrouw) ziektebeeld is gelijk (Verhulst)
Eetproblemen zijn niet altijd zichtbaar, variatie in ernst.
De klassieke anorexia nervosa is een relatief zeldzame eetstoornis en naast anorexia nervosa zijn er tal van
varianten en andere eetproblemen die adolescenten kunnen treffen.
Abnormale eetgewoonten bestaan al op jonge leeftijd: een recent prospectief onderzoek waarbij een groep
kinderen en hun ouders gevolgd werden vanaf de leeftijd van 2 tot 11 jaar, toonde aan dat tot 22% van de
kinderen selectief eetgedrag (picky eaters) vertoonde en dat dit eetpatroon relatief stabiel was door de tijd
Het is uiterst moeilijk om precieze gegevens over de prevalentie van eetstoornissen te verzamelen. In de
eerste plaats lopen patiënten met eetstoornissen er niet mee te koop. In de tweede plaats vereist zulk onderzoek
een nauwkeurige en eenduidige hantering van de diagnostische criteria. Vooral in geval van subklinische en
atypische eetstoornissen is dit ingewikkeld.
Anorexia nervosa en boulimia nervosa komen in alle sociale lagen van de bevolking in ongeveer dezelfde mate
voor, hoewel er enkele aanwijzingen zijn dat anorexia nervosa vaker in hogere sociale klassen optreedt.
Overgewicht komt aanzienlijk vaker in lagere sociaaleconomische klassen voor.
DSM-V CRITERIA
PRINS
Onderscheid in 3 eetstoornissen. Deze drie eetstoornissen zijn ondergebracht bij de categorie Voedings- en
eetstoornissen. Een beschrijving van de klinische beelden zoals voorgesteld in de DSM laat ons beter toe de
extreme vormen, ook stoornissen genaamd, te identificeren.
Anorexia Nervosa
Boulimia
3
