Blok 3: SZM – cyclus 3.13: college lijmen en cementeren

Cyclus 3.12-3.13 SZM: College Materiaalkennis - lijmen en cementeren
 Adhesie in tandheelkunde met lijm
o Adhesie is heel erg belangrijk in THK.
o Restauratie-deel moet plakken aan natuurlijke tanddeel
dmv adhesie  het moet tijdens het eten er niet afvallen.
 Het afvallen kan komen door het verschil in
thermale expansie tussen het restauratie
materiaal en de natuurlijke tand.
 Deze verschillen worden opgevangen door de
lijm wat tussen deze twee delen zit.
 Composiet moet hechten aan glazuur en
dentine.
o Opvangen door lijm:
 Thee  verwarmen
 Cola  afkoelen
o Lijm moet aan restauratiedeel en natuurlijke deel kunnen plakken.

 Verschillende grenzen
o Er zijn verschillende grenzen die aan de tand moeten hechten  niet elke lijm werkt bij elk materiaal  het moet wel voor
een goede adhesie zorgen.
o Een goede adhesie begint met het opruwen van het oppervlak.
o De lijm van het cement moet de 2 oppervlakten heel goed bevochtigd worden.
 Voor goede adhesie
 Zie plaatje hiernaast
o Grens van oppervlakten
 Liefst: compleet volledig contact
 Maar in echt: niet 100% contact (zie plaatje grens blauw grijs groen)
 Is altijd; nooit perfect contact  dit komt omdat de het oppervlak opruwt
 Rest = open ruimtes  max 10% contact.
 Wel volledig contact  lijm nodig
o Lijm functies
 Opvullen van open ruimtes: voor volledig contact  door de lijm moet er 100%
contact zijn tussen beide oppervlakken.
 De lijm moet beide oppervlakken vochtig maken.
 De lijm moet namelijk homogeen verspreiden over het oppervlak.
o Er zijn vaak 3 lagen aanwezig:
 Rood: heeft een goede binding met composieten lijm  adhesie
 Groen: lijm/cement zelf  cohesie (opvullen ruimtes)
 Geel: heeft een goede binding met dentine  adhesie
 Vormen van een binding met de beide oppervlaken voor een goede adhesieve sterkte
bij de grenzen.
 Het moet genoeg cohesive sterkte hebben in zijn eentje.
 Als de lijm goed moet werken  er moet dan een goede adhesie bij rood en geel zijn
o Er moet ook een hoge cohesie kracht zijn (cohesie: kracht van een materiaal of de kracht die
je moet aanbrengen om het materiaal te breken).
o Adhesie: binding bij het grensoppervlak.
 Wetting
o Vochtig maken van beiden natuurlijke oppervlakten en restauratie oppervlak
 Wordt beoordeeld aan de hand van contact hoeken tussen de druppel en het oppervlak.
o Zorgt voor contact angle van 0 graden
o Hoge graden  niet goed voor cohesie




 Bindingskracht wordt op 2 manieren gemeten
o 1. Trekkracht (tensile stress)
 Normale stressoren toedienen en kijken bij
welke stress faalt

,  Je trekt aan beide kanten en je kijkt bij welke kracht de binding faalt (loslaat).
o 2. Schuifkracht (shear stress) (parallel aan oppervlak)
 Schuifkracht meten waarom binding faalt
o Meten in pascal (Mpa)
o Required: 20MPa
o Bij restauratie (zie plaatje):
 Grens A (occl) en B (axiaal)
 A: tensile failure
 B: shear failure
  Dit vanwege kauwkrachten
 Dus op verschillende plekken van preparatie: zijn verschillende stressoren belangrijker en ze werken
tegelijk op het oppervlak.
o Bindingen kunnen zijn een:
 Chemische binding: wanneer er een reactie is bij de grens is en er bindingen gevormd
worden.
 Deze wil je het graagst, omdat hij heel erg sterk is.
 Covalente binding
 Fysieke binding: van der Waals bindingen tussen 2 oppervlakten.
 Zijn niet zo heel erg sterk en vaak omkeerbaar.
 Van der Waals
 Mechanische binding: mechanische interlocking.
 Ondersnijdingen op oppervlak en materiaal gaat daaronder zitten.
 Het materiaal kmt als het ware gewoon klem te zitten.
 Soms is ene binding niet mogelijk; moet je andere doen.

 Adhesie aan glazuur
o = keramiek
o Glazuur is droog en kristalhydroxylapatiet met kleine carbonaat inclusies.
o Het is een mineraal (keramisch) oppervlak.
o Na het prepareren (opruwen) van het oppervlak zal er altijd een smeerlaag
achter blijven  hierdoor moet je het oppervlak altijd etsen.
o Het maken van chemische bindingen met zulke minderalen is niet mogelijk,
dus hebben we mechanisch binding nodig.
o Etsen met fosforzuur is nodig  het verwijdert de smeerlaag en maakt
bergen en dalen.
 Voor etsen: glad oppervlak
 Erna: ruwer oppervlak (als naalden te zien op microscoop)
 Naalden zijn ondersnijdingen  mechanische
interlocking (zie hieronder)
o Bindingenkunstharsen kunnen het glazuuroppervlak goed bevochten en het
vormen van mechanische interlocking.

 Zuur geetst glazuur




 Adhesie aan dentine
o Dentine bevat minder mineralen en veel meer water en heeft poriën die verbonden zijn
met de pulpa  brengen voedingsstoffen.
o Smeerlaag blokkeert de opening van de poriën door de formatie van smeerplugs.
 Het zuur is dus echt nodig: openen van tubuli
o Maken van een chemische binding onder vochtige omstandigheden is niet mogelijk.
o Dus ook mechanische interlock nodig = lastig, want:
o Kunsthars, is hydrofoob (in de tubuli is het vochtig), bevochtigt het dentineoppervlakte niet goed (gaat niet in tubuli)
 Primer: bevat hydrofiele moleculen + polymeren
 Een primer is dus nodig  bevat kunstharsmonomeren en hydrofiele moleculen (hydroxyethyl methacrylate)