Boekhouding – financiële analyse
1 Boekhoudwetgeving ...................................................................................................... 3
1.1 Door de wet “onderneming genoemd” ........................................................................... 3
1.2 Handelsvennootschappen .............................................................................................. 3
1.3 Soorten boekhouding ..................................................................................................... 3
2 Boekhouding.................................................................................................................. 4
2.1 Definitie en situering ...................................................................................................... 4
2.2 Het dubbel boekhouden ................................................................................................. 4
3 Balans en resultatenrekening ......................................................................................... 5
3.1 De balans, een statisch overzicht .................................................................................... 5
3.2 De resultatenrekening, een dynamisch overzicht ............................................................ 5
3.3 Statisch versus dynamisch overzicht ............................................................................... 5
4 Het grootboek................................................................................................................ 6
4.1 Debet en credit .............................................................................................................. 6
4.2 Het grootboek................................................................................................................ 6
4.3 Balansrekeningen versus resultaatrekeningen ................................................................ 6
4.3.1 De balans.................................................................................................................................. 6
4.3.2 De balansrekeningen ............................................................................................................... 6
4.3.3 De resultatenrekening ............................................................................................................. 7
4.3.4 De resultaatrekeningen ........................................................................................................... 7
5 Dagboeken .................................................................................................................... 8
5.1 Chronologische versus systematische optekening ........................................................... 8
6 Dagelijkse boekhoudkundige verrichtingen ..................................................................... 9
6.1 Kosten versus uitgaven .................................................................................................. 9
6.1.1 Aankoopfactuur ....................................................................................................................... 9
6.1.2 Loonfiche................................................................................................................................ 10
6.1.3 Aflossing lening ...................................................................................................................... 10
6.1.4 Investering ............................................................................................................................. 11
6.1.5 Leasingovereenkomst ............................................................................................................ 11
6.1.6 Andere verantwoordingsstukken .......................................................................................... 11
6.2 Opbrengsten versus inkomsten .................................................................................... 12
6.2.1 Verkoopfactuur ...................................................................................................................... 12
6.2.2 Klant verkeert in ernstige betalingsmoeilijkheden ................................................................ 12
6.2.3 Verkoopfactuur met wissel .................................................................................................... 12
6.2.4 Andere verantwoordingsstukken .......................................................................................... 13
6.3 BTW – Belasting op de toegevoegde waarde ................................................................. 13
6.3.1 Algemene werking van de BTW ............................................................................................. 13
6.3.2 De periodieke BTW-aangiften ................................................................................................ 13
1
,7 Inventaris en eindejaarsboekingen ............................................................................... 14
7.1 Proef- en saldibalans versus inventaris ......................................................................... 14
7.1.1 De proef- en saldibalans ........................................................................................................ 14
7.2 Eindejaarsboekingen .................................................................................................... 14
7.2.1 Afschrijvingen en waardeverminderingen ............................................................................. 14
7.2.1.1 Afschrijvingen ........................................................................................................................................................ 14
7.2.1.2 Waardeverminderingen ........................................................................................................................................ 14
7.2.2 Regularisatieverrichtingen ..................................................................................................... 15
7.2.2.1 Aan te rekenen kosten en te ontvangen facturen ................................................................................................. 15
7.2.2.2 Aan te rekenen opbrengsten en te innen opbrengsten ........................................................................................ 16
7.2.2.3 Over te dragen kosten ........................................................................................................................................... 16
7.2.2.4 Over te dragen opbrengsten ................................................................................................................................. 17
7.2.3 Voorzieningen voor risico’s en kosten ................................................................................... 17
7.2.4 Provisie vakantiegeld ............................................................................................................. 18
7.2.5 Schuldherschikking ................................................................................................................ 18
8 De jaarrekening............................................................................................................ 19
8.1 De rekeningen.............................................................................................................. 19
8.2 Bepaling en verwerking van het resultaat ..................................................................... 23
8.3 De balans en resultatenrekening .................................................................................. 24
9 Rekeningstelsel versus jaarrekening ............................................................................. 26
10 Financiële analyse ........................................................................................................ 27
10.1 Balans en resultatenrekening ....................................................................................... 27
10.2 Analyse technieken ...................................................................................................... 27
10.2.1 Horizontale analyse of tijdsanalyse ....................................................................................... 27
10.2.2 Verticale analyse of structuuranalyse .................................................................................... 27
10.2.3 Verticale analyse in tijd .......................................................................................................... 27
10.3 Ratio-analyse ............................................................................................................... 28
10.3.1 Rendabiliteitsratio’s ............................................................................................................... 29
10.3.1.1 Nettoverkoopmarge .............................................................................................................................................. 29
10.3.1.2 Nettorendabiliteit van de bedrijfsactiva ................................................................................................................ 30
10.3.1.3 Rotatie van de bedrijfsactiva ................................................................................................................................. 31
10.3.1.4 Nettorendabiliteit van het totaal der activa .......................................................................................................... 33
10.3.1.5 Nettorendabiliteit van het eigen vermogen (na belastingen) ............................................................................... 34
10.3.1.6 De financiële hefboom .......................................................................................................................................... 35
10.3.2 Liquiditeitsratio’s ................................................................................................................... 36
10.3.2.1 Nettobedrijfskapitaal ............................................................................................................................................. 36
10.3.2.2 Liquiditeitsratio in ruime zin of current ratio ........................................................................................................ 38
10.3.2.3 Liquiditeitsratio in enge zin of acid test ................................................................................................................. 39
10.3.2.4 Dagen klantenkrediet ............................................................................................................................................ 40
10.3.2.5 Dagen leverancierskrediet ..................................................................................................................................... 41
10.3.3 Solvabiliteitsratio’s................................................................................................................. 42
10.3.3.1 Algemene schuldgraad .......................................................................................................................................... 42
10.3.3.2 Lange termijn schuldgraad .................................................................................................................................... 43
10.4 Belangrijkste ratio’s examen ........................................................................................ 44
2
,1 Boekhoudwetgeving
1.1 Door de wet “onderneming genoemd”
Door de wet onderneming genoemd:
Natuurlijke personen die handelaar zijn (eenmanszaken).
Handelsvennootschappen.
Vennootschappen die rechtsvorm van een handelsvennootschappen hebben aangenomen (bv.
burgerlijke vennootschappen die handelsvorm heeft aangenomen).
Europese economische samenwerkingsverbanden.
Openbare instellingen die een statutaire opdracht vervullen van commerciële, financiële of
industriële aard.
Instellingen waarop wet van toepassing wordt verklaard door een koninklijk besluit.
1.2 Handelsvennootschappen
Met rechtspersoonlijkheid:
VOF (vennootschap onder firma).
COMM. V (gewone commanditaire vennootschap).
NV (naamloze vennootschap).
COMM. VA (commanditaire vennootschap op aandelen).
BVBA (besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid).
CVOA (coöperatieve vennootschap met onbeperkte en hoofdelijke aansprakelijkheid).
CVBA (coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheid).
Zonder rechtspersoonlijkheid:
Tijdelijke handelsvennootschap.
Stille handelsvennootschap.
Wat is het nadeel van een eenmanszaak?
Raakt u over alles, scheiding tussen privé en beroep is er NIET.
Wat zijn voordelen van een handelsvennootschap?
Duidelijke scheiding tussen werk en privé.
Vaste belastingtarieven.
In een vennootschap:
Zaakvoerder = leidinggevende.
Vennoten = aandeelhouders.
1.3 Soorten boekhouding
Vereenvoudigde boekhouding
= Voor eenmanszaken, VOF en Comm. V met een omzet minder dan €500 000,00.
Dubbele boekhouding
= Voor andere vennootschappen (BVBA, NV, …) met een omzet meer dan €500 000,00.
3
, 2 Boekhouding
2.1 Definitie en situering
Balans = Momentopname van de financiële toestand in het bedrijf.
Resultatenrekening = Verschil tussen kost en opbrengst.
Reserve (op de balans) = Winst dat je in het bedrijf laat.
Activa = Waar zit uw geld in, bestedingen, aanwendingen.
Passiva = Eigen vermogen , schulden, herkomst , bronnen.
Investeringen = Activa die een hele tijd meegaat, meerdere jaren.
Verantwoordingsstukken (facturen, kasstukken, rekeninguittreksel, …)
Dagboeken (aankopen, verkopen, financieel en divers)
Rekeningen (grootboek = balans- en resultatenrekening)
Jaarrekening (balans, resultatenrekening en toelichting)
2.2 Het dubbel boekhouden
Het dubbel boekhouden is een methode van boekhouden, waarbij elke transactie of gebeurtenis op
zijn minst op twee verschillende manieren wordt geadministreerd. Elke transactie wordt hierbij
zowel aan de debetkant als aan de creditkant op een of meerdere grootboekrekeningen geboekt.
4
1 Boekhoudwetgeving ...................................................................................................... 3
1.1 Door de wet “onderneming genoemd” ........................................................................... 3
1.2 Handelsvennootschappen .............................................................................................. 3
1.3 Soorten boekhouding ..................................................................................................... 3
2 Boekhouding.................................................................................................................. 4
2.1 Definitie en situering ...................................................................................................... 4
2.2 Het dubbel boekhouden ................................................................................................. 4
3 Balans en resultatenrekening ......................................................................................... 5
3.1 De balans, een statisch overzicht .................................................................................... 5
3.2 De resultatenrekening, een dynamisch overzicht ............................................................ 5
3.3 Statisch versus dynamisch overzicht ............................................................................... 5
4 Het grootboek................................................................................................................ 6
4.1 Debet en credit .............................................................................................................. 6
4.2 Het grootboek................................................................................................................ 6
4.3 Balansrekeningen versus resultaatrekeningen ................................................................ 6
4.3.1 De balans.................................................................................................................................. 6
4.3.2 De balansrekeningen ............................................................................................................... 6
4.3.3 De resultatenrekening ............................................................................................................. 7
4.3.4 De resultaatrekeningen ........................................................................................................... 7
5 Dagboeken .................................................................................................................... 8
5.1 Chronologische versus systematische optekening ........................................................... 8
6 Dagelijkse boekhoudkundige verrichtingen ..................................................................... 9
6.1 Kosten versus uitgaven .................................................................................................. 9
6.1.1 Aankoopfactuur ....................................................................................................................... 9
6.1.2 Loonfiche................................................................................................................................ 10
6.1.3 Aflossing lening ...................................................................................................................... 10
6.1.4 Investering ............................................................................................................................. 11
6.1.5 Leasingovereenkomst ............................................................................................................ 11
6.1.6 Andere verantwoordingsstukken .......................................................................................... 11
6.2 Opbrengsten versus inkomsten .................................................................................... 12
6.2.1 Verkoopfactuur ...................................................................................................................... 12
6.2.2 Klant verkeert in ernstige betalingsmoeilijkheden ................................................................ 12
6.2.3 Verkoopfactuur met wissel .................................................................................................... 12
6.2.4 Andere verantwoordingsstukken .......................................................................................... 13
6.3 BTW – Belasting op de toegevoegde waarde ................................................................. 13
6.3.1 Algemene werking van de BTW ............................................................................................. 13
6.3.2 De periodieke BTW-aangiften ................................................................................................ 13
1
,7 Inventaris en eindejaarsboekingen ............................................................................... 14
7.1 Proef- en saldibalans versus inventaris ......................................................................... 14
7.1.1 De proef- en saldibalans ........................................................................................................ 14
7.2 Eindejaarsboekingen .................................................................................................... 14
7.2.1 Afschrijvingen en waardeverminderingen ............................................................................. 14
7.2.1.1 Afschrijvingen ........................................................................................................................................................ 14
7.2.1.2 Waardeverminderingen ........................................................................................................................................ 14
7.2.2 Regularisatieverrichtingen ..................................................................................................... 15
7.2.2.1 Aan te rekenen kosten en te ontvangen facturen ................................................................................................. 15
7.2.2.2 Aan te rekenen opbrengsten en te innen opbrengsten ........................................................................................ 16
7.2.2.3 Over te dragen kosten ........................................................................................................................................... 16
7.2.2.4 Over te dragen opbrengsten ................................................................................................................................. 17
7.2.3 Voorzieningen voor risico’s en kosten ................................................................................... 17
7.2.4 Provisie vakantiegeld ............................................................................................................. 18
7.2.5 Schuldherschikking ................................................................................................................ 18
8 De jaarrekening............................................................................................................ 19
8.1 De rekeningen.............................................................................................................. 19
8.2 Bepaling en verwerking van het resultaat ..................................................................... 23
8.3 De balans en resultatenrekening .................................................................................. 24
9 Rekeningstelsel versus jaarrekening ............................................................................. 26
10 Financiële analyse ........................................................................................................ 27
10.1 Balans en resultatenrekening ....................................................................................... 27
10.2 Analyse technieken ...................................................................................................... 27
10.2.1 Horizontale analyse of tijdsanalyse ....................................................................................... 27
10.2.2 Verticale analyse of structuuranalyse .................................................................................... 27
10.2.3 Verticale analyse in tijd .......................................................................................................... 27
10.3 Ratio-analyse ............................................................................................................... 28
10.3.1 Rendabiliteitsratio’s ............................................................................................................... 29
10.3.1.1 Nettoverkoopmarge .............................................................................................................................................. 29
10.3.1.2 Nettorendabiliteit van de bedrijfsactiva ................................................................................................................ 30
10.3.1.3 Rotatie van de bedrijfsactiva ................................................................................................................................. 31
10.3.1.4 Nettorendabiliteit van het totaal der activa .......................................................................................................... 33
10.3.1.5 Nettorendabiliteit van het eigen vermogen (na belastingen) ............................................................................... 34
10.3.1.6 De financiële hefboom .......................................................................................................................................... 35
10.3.2 Liquiditeitsratio’s ................................................................................................................... 36
10.3.2.1 Nettobedrijfskapitaal ............................................................................................................................................. 36
10.3.2.2 Liquiditeitsratio in ruime zin of current ratio ........................................................................................................ 38
10.3.2.3 Liquiditeitsratio in enge zin of acid test ................................................................................................................. 39
10.3.2.4 Dagen klantenkrediet ............................................................................................................................................ 40
10.3.2.5 Dagen leverancierskrediet ..................................................................................................................................... 41
10.3.3 Solvabiliteitsratio’s................................................................................................................. 42
10.3.3.1 Algemene schuldgraad .......................................................................................................................................... 42
10.3.3.2 Lange termijn schuldgraad .................................................................................................................................... 43
10.4 Belangrijkste ratio’s examen ........................................................................................ 44
2
,1 Boekhoudwetgeving
1.1 Door de wet “onderneming genoemd”
Door de wet onderneming genoemd:
Natuurlijke personen die handelaar zijn (eenmanszaken).
Handelsvennootschappen.
Vennootschappen die rechtsvorm van een handelsvennootschappen hebben aangenomen (bv.
burgerlijke vennootschappen die handelsvorm heeft aangenomen).
Europese economische samenwerkingsverbanden.
Openbare instellingen die een statutaire opdracht vervullen van commerciële, financiële of
industriële aard.
Instellingen waarop wet van toepassing wordt verklaard door een koninklijk besluit.
1.2 Handelsvennootschappen
Met rechtspersoonlijkheid:
VOF (vennootschap onder firma).
COMM. V (gewone commanditaire vennootschap).
NV (naamloze vennootschap).
COMM. VA (commanditaire vennootschap op aandelen).
BVBA (besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid).
CVOA (coöperatieve vennootschap met onbeperkte en hoofdelijke aansprakelijkheid).
CVBA (coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheid).
Zonder rechtspersoonlijkheid:
Tijdelijke handelsvennootschap.
Stille handelsvennootschap.
Wat is het nadeel van een eenmanszaak?
Raakt u over alles, scheiding tussen privé en beroep is er NIET.
Wat zijn voordelen van een handelsvennootschap?
Duidelijke scheiding tussen werk en privé.
Vaste belastingtarieven.
In een vennootschap:
Zaakvoerder = leidinggevende.
Vennoten = aandeelhouders.
1.3 Soorten boekhouding
Vereenvoudigde boekhouding
= Voor eenmanszaken, VOF en Comm. V met een omzet minder dan €500 000,00.
Dubbele boekhouding
= Voor andere vennootschappen (BVBA, NV, …) met een omzet meer dan €500 000,00.
3
, 2 Boekhouding
2.1 Definitie en situering
Balans = Momentopname van de financiële toestand in het bedrijf.
Resultatenrekening = Verschil tussen kost en opbrengst.
Reserve (op de balans) = Winst dat je in het bedrijf laat.
Activa = Waar zit uw geld in, bestedingen, aanwendingen.
Passiva = Eigen vermogen , schulden, herkomst , bronnen.
Investeringen = Activa die een hele tijd meegaat, meerdere jaren.
Verantwoordingsstukken (facturen, kasstukken, rekeninguittreksel, …)
Dagboeken (aankopen, verkopen, financieel en divers)
Rekeningen (grootboek = balans- en resultatenrekening)
Jaarrekening (balans, resultatenrekening en toelichting)
2.2 Het dubbel boekhouden
Het dubbel boekhouden is een methode van boekhouden, waarbij elke transactie of gebeurtenis op
zijn minst op twee verschillende manieren wordt geadministreerd. Elke transactie wordt hierbij
zowel aan de debetkant als aan de creditkant op een of meerdere grootboekrekeningen geboekt.
4
