samenvatting

Mondelinge communicatie technieken
1. Gesprekstechnieken
 LSD = luisteren, samenvatten en doorvragen
1.1 engageren
 = het proces waarbij de coach en coachee een werkrelatie vestigen die gekenmerkt
wordt door wederzijds vertrouwen en respect
 “engagement kan je zien als de relationele fundering, die je te allen tijde nodig hebt
tijdens een gesprek met je coachee”
 Eerste contact tussen coach en coachee is cruciaal voor succesvol engagement
 Het zet de verwachtingen over het verdere verloop
 De coachee zal tijdens een eerste gesprek uitmaken in welke mate hij jou vertrouwt
 Vragen die de coachee zich stelt:
- Voel ik me gerespecteerd?
- Luistert de coach naar me en begrijpt hij me?
- Vertrouw ik de coach?
- Kan ik zelf iets inbrengen in dit gesprek?
- Stemt de coach het gesprek af op mij?
 Voorbeeld vragen van de coach:
- Vertel me hoe jij het ziet
- Als ik je goed begrijp ….
- Wat zie jij als een haalbaar plan?
1.1.1 gesprek openen
 leg de coachee vanaf het begin uit hoe het gesprek zal verlopen
 een goede uitleg over wederzijds verwachtingen kan de gedachten van de patient tot
rust brengen
 elementen waaruit je uitleg kan bestaan:
- afbakening van beschikbare tijd (duur van het gesprek)
- beschrijving rollen en doelstellingen van jou als coach
- beschrijving rol coachee
- opsomming van zaken die aandacht verdienen
- beginnen met een open vraag




- bv:
1.1.2 non-verbale communicatie
 oogcontact: je geeft aan dat je geïnteresseerd luistert
 lichaamshouding: bepaalt de sfeer van het gesprek, met een relaxte en rustige
houding kan je dit in de hand werken


1

, fysieke afstand: te dicht bij elkaar kan intimideren of storend zijn, en te ver kan een
barrière vormen
 verschillende zones:
- intieme zone:
o ongv 45cm van de persoon
o partner, familie, goede vrienden
- persoonlijke zone:
o 1,2-1,5m rond de persoon.
o Interactie kan vriendelijk en professioneel zijn
o Ideaal voor coachingsgesprek
- Sociale zone:
o > 1,2m
o Met mensen waar we nog geen relatie mee hebben opgebouwd
o Vanaf 2 meter of meer is de afstand te groot voor een coachingsgesprek
- Publieke zone:
o Gesprekken met grotere groepen
1.2 luisteren
1.2.1 aandacht geven
 actief lusiteren
 aandacht geven is proberen te begrijpen wat de ander zegt door zoveel mogelijk
signalen op te pikken
 belangrijk om je eigen overtuigingen/behoeften/mening aan de kant te zetten
 je gaat in het gesprek actief op zoek naar de behoefte en de emotie achter de
boodschap van de coachee
 aandacht geven doe je door:
- present te zijn
- te luisteren met de oren
- te luisteren met de ogen
- te luisteren met het hart
 present zijn:
- je bent aanwezig in het gesprek
- met volle aandacht horen, kijken en waarnemen
- open en ontvankelijk zijn
- enthousiast over te komen
 luisteren met de oren:
- het grote verhaal:
o je wilt de essentie goed horen en begrijpen
o zo weet je wat de coachee bezighoudt, wat hij wil bereiken en waarom
o je wilt volledig op dezelfde lijn zijn zodat je volledig mee bent met het
verhaal
o bv:




2

,- de kleine details:




- de woorden die de coachee gebruikt:
o ze kunnen je heel wat info geven
o geven een idee van wat er precies speelt bij hen
o zo kan je juistere tussenkomsten maken
o je kan de betekenis van wat de coachee met jou wilt delen eenvoudiger
achterhalen




- de manier waarop woorden worden uitgesproken:
o bepaalt mee hoe je zijn boodschap moet interpreteren
o let op intonatie, volume, overtuiging, stotteren, twijfelen, emotie
o kunnen ook incongruent zijn (=niet overeenstemmend) zijn met de
woorden die effectief uitgesproken worden
o geen oordeel geven
o let op dat je de coachee niet onbedoeld beschuldigt
o wat je NIET moet doen: “je zegt wel dat je gemotiveerd bent maar dat zou
je niet zeggen hoor?”
o een voorzichtigere manier: “fijn om te horen dat je zegt dat je
gemotiveerd bent, je leek het wel een beetje twijfelend te zeggen?”
o als je coachee je nog niet alles vertelt is een teken van een tekort aan
engagement
- luisteren met de ogen:
o gezichtsexpressie
o andere lichaamstaal bv schouders optrekken
o ademhaling
o je kan het nu en dan benoemen, wat de coachee uitnodigt om meer te
vertellen zonder opnieuw een vraag te stellen
o doe dit op een empatische toon en denk aan je non-verbale lichaamstaal

3

, o je wilt vermijden dat je overkomt alsof je de coachee veroordeelt of
constant aan het observeren bent
o je start het gesprek beter niet met “ik”
o gebruik “je” “dat” “het”
o let op je toon




- luisteren met het hart
o probeer je in te leven
o stel jezelf de vraag welke gevoelens en belevingen het verhaal oproept
o zo kan je ook op die gevoelns ingaan en kan vragen naar/erkenning geven
aan de gevoelens van de coachee
o zo geef je het gevoel dat je hem echt begrijpt
1.2.2 reflectief luisteren




 dit model geeft op een eenvoudige manier weer hoe communicatie verloopt
 wanneer een spreker (coachee) iets vertelt, heeft deze een bepaalde betekenis (= wat
de spreker bedoelt) in woorden gecodeerd, die hij/zij met een luisteraar (=coach)
deelt (=woorden die de spreker zegt)
 het is de luisteraar die deze boodschap (=woorden die de luisteraar hoort) decodeert
(=wat de luisteraar denkt dat de woorden betekenen), en uiteindelijk als reflectie
terugkaatst naar de verteller (=reflecteren)
 parafraseren = een coachee wilt telkens nieuwe betekenissen delen met jou als coach
die je moet achterhalen door te reflecteren
 verschillende manieren waarop het proces van communicatie tussen de ocach en
coachee kan fout lopen, bij het coderen, horen en decoderen:
- coderen:
o als wat de spreker zegt niet (helemaal) overeenkomt met wat hij bedoeld
o bv sport is duidelijk niets voor mij terwijl hij bedoelt dat hij een sportieve
levensstijl maar niet kan behouden


4