Musculoskeletale kinesitherapie 4
Behandeling van het onderste kwadrant
__________________________________________________
Musculoskeletale revalidatie in een biopsychosociaal
denkkader
Musculoskeletale revalidatie in een biopsychosociaal denkkader
o Musculoskeletale klachten = onderzocht vanuit een zuiver biomedisch model
Dit principe = achterhaald
Principe van dit model: disfunctioneren = verklaard in termen van een
onderliggende afwijking van de normale functie (vb ziekte of letsel)
Onderliggende pathologie behandelen = herstel van de normale functie =
afname van de symptomen van de patiënt
Vertaald naar de musculoskeletale kinesitherapie betekent dit dat er een rechtlijnige
relatie zou zijn tussen de symptomen (= meestal pijn) en de weefselschade ⇨ klopt niet
Afbeelding C: patiënt met veel pijnklachten, maar weinig weefselschade (vb
hoofdpijn)
Afbeelding D: patiënt met veel weefselschade, maar weinig symptomen
Vb knieartrose
Patiënten hebben duidelijke weefselschade (kraakbeenvernauwing,
osteofietvorming, oedeem in het onderliggende bot, schade aan de
menisci…) maar deze patiënten functioneren nog relatief goed
Afbeelding A: voorgestelde correlatie tussen de symptomen en de pathologie
Afbeelding B: voorgesteld gevolg van de behandelinterventie in het biomedische model
o Musculoskeletale klachten worden daarom bestudeerd vanuit een biopsychosociaal model
Pijn ≠ gelijkgesteld aan nociceptie, maar beschouwd als een gevolg van interacties tussen:
Biologische factoren (= niet enkel de pathologie, maar heel veel aspecten)
Geslacht
Lichamelijke aandoening of handicap
Genetische kwetsbaarheid
Neurochemie
Stressreactiviteit
Medicatie-effecten
Psychologische factoren ⇨ versnellen de chroniciteit van klachten !!!
Leren/herinnering
Attitude/geloof
Persoonlijkheid
Gedrag en emoties
Coping skills en trauma’s in het verleden
Sociale factoren
Sociale steun/familieachtergrond
Culturele tradities
Sociale en economische status
Educatie
Klinisch redeneren = rekening houden met deze complexiteit om een geïndividualiseerde
behandelstrategie te kunnen ontwikkelen
1
,2
,1. Het proces van klinisch redeneren
Het proces van klinisch redeneren
o ICF = model om het klinisch redeneren te stroomlijnen ⇨ opgesteld door het WHO
o Eerst = relevante informatie uit de anamnese en klinisch onderzoek verwerken in een
kinesitherapeutische evaluatie (zie afbeelding 2)
⇨ Proces van klinisch redeneren bestaat dus uit:
Analyse van de anamnese
Opstellen van hypothesen
Uitvoering van het kinesitherapeutisch onderzoek
Kinesitherapeutische evaluatie
⇨ Hierna = opstellen van de behandeldoelen
o Dmv het klinisch redeneerproces = beeld vormen over de klacht van de patiënt
o Veel factoren die de klacht van de patiënt en het verdere verloop van de revalidatie positief of
negatief kunnen beïnvloeden (aan al deze factoren aandacht besteden !!!)
3
, Het planetair model
o Zie 2e BA
o Bevat de pijnmechanismen en psychosociale factoren
Staan ook in het ICF, maar niet expliciet
Er bestaat heel veel evidentie dat dit de belangrijkste aandachtspunten zijn bij patiënten
Het biopsychosociaal model van beperking (Main, 2000)
o Model dat het huidige letsel verklaard adhv de context
o Vb: letsel ⇨ pijn ⇨ vermijd beweging ⇨ verminderd fysieke activiteit ⇨ stoppen met sociale
activiteiten ⇨ geconditioneerd ⇨ meer lokale problemen ⇨ emoties en frustraties
o Iatrogeen = blessure veroorzaakt door de therapie zelf
Vb rugoperatie bij hernia waarbij de chirurg een zenuw raakt
Vb medische beeldvorming, “er is slijtage, dit kan niet behandeld worden, je gaat er de
rest van je leven mee moeten leven” ⇨ patiënt heeft geen hoop op beterschap
“ik zie een aantal veranderingen die compleet normaal zijn op uw leeftijd, ik ga
kinesitherapie voorschrijven om uit de pijncirkel te geraken, het is niet omdat
deze veranderingen aanwezig zijn, dat die de pijn verklaren”
Aangetoond dat medische beeldvorming bij aspecifieke rugklachten een
slechtere prognose hebben
4
Behandeling van het onderste kwadrant
__________________________________________________
Musculoskeletale revalidatie in een biopsychosociaal
denkkader
Musculoskeletale revalidatie in een biopsychosociaal denkkader
o Musculoskeletale klachten = onderzocht vanuit een zuiver biomedisch model
Dit principe = achterhaald
Principe van dit model: disfunctioneren = verklaard in termen van een
onderliggende afwijking van de normale functie (vb ziekte of letsel)
Onderliggende pathologie behandelen = herstel van de normale functie =
afname van de symptomen van de patiënt
Vertaald naar de musculoskeletale kinesitherapie betekent dit dat er een rechtlijnige
relatie zou zijn tussen de symptomen (= meestal pijn) en de weefselschade ⇨ klopt niet
Afbeelding C: patiënt met veel pijnklachten, maar weinig weefselschade (vb
hoofdpijn)
Afbeelding D: patiënt met veel weefselschade, maar weinig symptomen
Vb knieartrose
Patiënten hebben duidelijke weefselschade (kraakbeenvernauwing,
osteofietvorming, oedeem in het onderliggende bot, schade aan de
menisci…) maar deze patiënten functioneren nog relatief goed
Afbeelding A: voorgestelde correlatie tussen de symptomen en de pathologie
Afbeelding B: voorgesteld gevolg van de behandelinterventie in het biomedische model
o Musculoskeletale klachten worden daarom bestudeerd vanuit een biopsychosociaal model
Pijn ≠ gelijkgesteld aan nociceptie, maar beschouwd als een gevolg van interacties tussen:
Biologische factoren (= niet enkel de pathologie, maar heel veel aspecten)
Geslacht
Lichamelijke aandoening of handicap
Genetische kwetsbaarheid
Neurochemie
Stressreactiviteit
Medicatie-effecten
Psychologische factoren ⇨ versnellen de chroniciteit van klachten !!!
Leren/herinnering
Attitude/geloof
Persoonlijkheid
Gedrag en emoties
Coping skills en trauma’s in het verleden
Sociale factoren
Sociale steun/familieachtergrond
Culturele tradities
Sociale en economische status
Educatie
Klinisch redeneren = rekening houden met deze complexiteit om een geïndividualiseerde
behandelstrategie te kunnen ontwikkelen
1
,2
,1. Het proces van klinisch redeneren
Het proces van klinisch redeneren
o ICF = model om het klinisch redeneren te stroomlijnen ⇨ opgesteld door het WHO
o Eerst = relevante informatie uit de anamnese en klinisch onderzoek verwerken in een
kinesitherapeutische evaluatie (zie afbeelding 2)
⇨ Proces van klinisch redeneren bestaat dus uit:
Analyse van de anamnese
Opstellen van hypothesen
Uitvoering van het kinesitherapeutisch onderzoek
Kinesitherapeutische evaluatie
⇨ Hierna = opstellen van de behandeldoelen
o Dmv het klinisch redeneerproces = beeld vormen over de klacht van de patiënt
o Veel factoren die de klacht van de patiënt en het verdere verloop van de revalidatie positief of
negatief kunnen beïnvloeden (aan al deze factoren aandacht besteden !!!)
3
, Het planetair model
o Zie 2e BA
o Bevat de pijnmechanismen en psychosociale factoren
Staan ook in het ICF, maar niet expliciet
Er bestaat heel veel evidentie dat dit de belangrijkste aandachtspunten zijn bij patiënten
Het biopsychosociaal model van beperking (Main, 2000)
o Model dat het huidige letsel verklaard adhv de context
o Vb: letsel ⇨ pijn ⇨ vermijd beweging ⇨ verminderd fysieke activiteit ⇨ stoppen met sociale
activiteiten ⇨ geconditioneerd ⇨ meer lokale problemen ⇨ emoties en frustraties
o Iatrogeen = blessure veroorzaakt door de therapie zelf
Vb rugoperatie bij hernia waarbij de chirurg een zenuw raakt
Vb medische beeldvorming, “er is slijtage, dit kan niet behandeld worden, je gaat er de
rest van je leven mee moeten leven” ⇨ patiënt heeft geen hoop op beterschap
“ik zie een aantal veranderingen die compleet normaal zijn op uw leeftijd, ik ga
kinesitherapie voorschrijven om uit de pijncirkel te geraken, het is niet omdat
deze veranderingen aanwezig zijn, dat die de pijn verklaren”
Aangetoond dat medische beeldvorming bij aspecifieke rugklachten een
slechtere prognose hebben
4
