Samenvatting boek Democratie: ideaal en
weerbarstige werkelijkheid door Jan de
Kievid
Hoofdstuk 1: een omstreden begrip
1.2 Het probleem van de definitie
Democratie = Grieks voor ‘heerschappij van het volk’
Gevolg ontstaan moderne democratie: inperking van de macht van de (absolute)
vorst en overheid
Gevolg algemeen kiesrecht: toename (indirecte) democratie, bevolking kreeg
meer controle over de regering (niet op concrete besluitvorming) > dus: het volk
heeft alleen de macht als het één geheel zou zijn met een eenduidige volkswil
Definitie democratie van Schumpeter (descriptieve democratie): institutionele
regeling voor politieke besluitvorming waarbij individuen beslissingsmacht
krijgen door middel van concurrentiestrijd om stemmen van burgers
Definitie van David Beetham (normatieve/ideale democratie): wijze van
besluitvorming over collectieve, bindende regels en beleid waarover de
bevolking controle uitoefent. De meest democratische regering is waarbij alle
leden van de collectiviteit effectieve gelijke rechten hebben om direct deel te
nemen aan besluitvorming.
Definitie van Jan de Kievid: (politiek) stelsel waarmee gebaseerd op
meerderheidsbesluiten op vreedzame/orderlijke wijze conflicten opgelost en
afspraken gemaakt kunnen worden over de inrichting van de samenleving.
Belangrijke vrijheden en burgers worden daarin gewaarborgd.
Democratische en liberale delen zijn onlosmakelijk verbonden en noodzakelijk
voor liberale democratie.
1.3 Kenmerken van liberale democratie
Vier principes: vrijheid, gelijkheid, volkssoevereiniteit, rechtsstaat > mensen als
staatsburgers worden als gelijk beschouwd > burgers kunnen eigen en andere
belangen behartigen > volkssoevereiniteit
Burgers worden tegen de overheid beschermd met behulp van de rechtsstaat
Gelijkheid: algemeen kiesrecht
Volkssoevereiniteit: vrije, geheime, periodieke verkiezingen
Vrijheid: parlement met bevoegdheden
Rechtsstaat: vrijheid van meningsuiting en godsdienst, vereniging en
vergadering, meerderheidsbeginsel, machtenscheiding, politieke partijen
Er is geen natie met een directe democratie > veel landen hebben wel referenda.
Democratieën kunnen alleen functioneren als de meeste burgers tolerant zijn
tegenover andere meningen.
weerbarstige werkelijkheid door Jan de
Kievid
Hoofdstuk 1: een omstreden begrip
1.2 Het probleem van de definitie
Democratie = Grieks voor ‘heerschappij van het volk’
Gevolg ontstaan moderne democratie: inperking van de macht van de (absolute)
vorst en overheid
Gevolg algemeen kiesrecht: toename (indirecte) democratie, bevolking kreeg
meer controle over de regering (niet op concrete besluitvorming) > dus: het volk
heeft alleen de macht als het één geheel zou zijn met een eenduidige volkswil
Definitie democratie van Schumpeter (descriptieve democratie): institutionele
regeling voor politieke besluitvorming waarbij individuen beslissingsmacht
krijgen door middel van concurrentiestrijd om stemmen van burgers
Definitie van David Beetham (normatieve/ideale democratie): wijze van
besluitvorming over collectieve, bindende regels en beleid waarover de
bevolking controle uitoefent. De meest democratische regering is waarbij alle
leden van de collectiviteit effectieve gelijke rechten hebben om direct deel te
nemen aan besluitvorming.
Definitie van Jan de Kievid: (politiek) stelsel waarmee gebaseerd op
meerderheidsbesluiten op vreedzame/orderlijke wijze conflicten opgelost en
afspraken gemaakt kunnen worden over de inrichting van de samenleving.
Belangrijke vrijheden en burgers worden daarin gewaarborgd.
Democratische en liberale delen zijn onlosmakelijk verbonden en noodzakelijk
voor liberale democratie.
1.3 Kenmerken van liberale democratie
Vier principes: vrijheid, gelijkheid, volkssoevereiniteit, rechtsstaat > mensen als
staatsburgers worden als gelijk beschouwd > burgers kunnen eigen en andere
belangen behartigen > volkssoevereiniteit
Burgers worden tegen de overheid beschermd met behulp van de rechtsstaat
Gelijkheid: algemeen kiesrecht
Volkssoevereiniteit: vrije, geheime, periodieke verkiezingen
Vrijheid: parlement met bevoegdheden
Rechtsstaat: vrijheid van meningsuiting en godsdienst, vereniging en
vergadering, meerderheidsbeginsel, machtenscheiding, politieke partijen
Er is geen natie met een directe democratie > veel landen hebben wel referenda.
Democratieën kunnen alleen functioneren als de meeste burgers tolerant zijn
tegenover andere meningen.
