Voorblad paper
Dit formulier moet samen met de paper worden ingeleverd. Met dit ingevulde formulier heeft de
docent alle informatie die nodig is om de opdracht te beoordelen en de beoordeling te verwerken.
Zonder deze gegevens kan de docent de paper niet beoordelen.
Dit formulier is een toevoeging aan de opdracht maar telt niet mee als pagina in de opdracht.
Studentnummer: X
Naam: X
Naam opleiding: HBO Sociaal Pedagogische Hulpverlening
Opleidingscode: 7715
Modulenummer: 1671
Modulenaam: Waarnemen en Observeren
Versie (indien meerdere versies aanwezig):
Herkansing?: ja/nee Nee
Titel literatuur:
Druk:
In de opdracht is de juiste bronvermelding* Ja/Nee
toegepast:
In de opdracht zijn de verslagtechnieken toegepast: Ja/Nee
* Voor juridische modules is dit de Leidraad voor Juridische Auteurs. Voor niet-juridische
modules zijn dit de APA-richtlijnen.
Houd rekening met de knock-out criteria!
Je paper dient aan de onderstaande punten te voldoen. Is dit niet het geval, dan wordt je paper niet
beoordeeld.
✓ Het voorblad is professioneel opgemaakt (zie instructie verslagtechnieken NTI) en aanwezig;
✓ De bronvermelding is zowel in de tekst als in de aparte literatuurlijst opgenomen volgens de
juiste bronvermelding;
✓ Het verslag voldoet aan de vereisten m.b.t. het aantal pagina’s (in de opdracht wordt dit exact
benoemd) en is in lettertype Times New Roman 12 als lettertype opgemaakt met regelafstand
1,5;
✓ Het verslag heeft een juiste paginanummering.
De instructie in de opdracht is leidend. Wanneer deze instructie afwijkt van de algemene instructie
(verslagtechnieken en juiste bronvermelding), dan is dit leidend voor de te schrijven paper. Je vindt de
regels rondom APA, de Leidraad voor juridische auteurs en de verslagtechnieken in de tegel
Algemene informatie.
,INHOUDSOPGAVE
1. OBSERVATIEPLAN 3
1.1 Context 3
1.2 Observatievraag 3
1.3 Vorm van de observatie 4
1.4 Mogelijke bias 4
1.5 Registratie 4
1.6 Interpreteren van de gegevens 5
1.7 Check 5
2. ADVIESRAPPORT 6
2.1 Inleiding 6
2.2 Omschrijving van de observatie 6
2.3 Relevante waarnemingen 6
2.4 Beschrijvende interpretatie 7
2.5 Verklarende interpretatie 8
2.6 Conclusie/Advies 8
3. REFLECTIE 9
LITERATUURLIJST 10
BIJLAGE 1 OBSERVATISCHAAL 11
BIJLAGE 2 UITLEG MEETCONSTRUCTEN 12
BIJLAGE 3 AANGEPASTE OBSERVATIESCHAAL 13
BIJLAGE 4 GETURFTE OBSERVATIESCHAAL 14
2
,1. OBSERVATIEPLAN
1.1 Context
Voor dit observatieplan ga ik één van mijn collega’s observeren. Wij werken op een behandelgroep voor
licht verstandelijk gehandicapte jongeren, die (tijdelijk) niet thuis kunnen wonen. In dit behandeltraject van
een jaar, werken wij met de methode Competentie Gericht Werken. Deze methode is er op gericht
competenties te vergroten bij jongeren. Bestaande vaardigheden worden gecomplimenteerd, te leren
vaardigheden worden gestimuleerd. (Slot & Spanjaard, 2009). Een belangrijk onderdeel hier van is het
geven van feedback. ‘Feedback op adequaat gedrag’, het gedrag dat gewenst is en je wilt stimuleren en
‘feedback op inadequaat gedrag’ , gedrag dat niet gewenst is en je wilt stoppen. (Ham, 2016).
Bij Competentie Gericht Werken wordt gebruik gemaakt van bepaalde technieken. Deze technieken worden
binnen onze organisatie aangeleerd door middel van een cursus. Alle persoonlijk begeleiders in ons team
moeten deze cursus gevolgd hebben en deze technieken adequaat kunnen toepassen. Harry is een nieuwe
collega en als team willen we graag kijken of hij door deze cursus inderdaad voldoende in staat is om de
technieken van Competentie Gericht Werken toe te passen en dan met name de feedback-technieken. Met de
feedback-technieken worden het begrip en de motivatie om nieuw gedrag aan te leren van de jongere
vergroot (Rot,2013). Dit wil ik graag observeren zodat we als team sterk blijven in het Competentie Gericht
Werken. Het consequent toepassen van de techniek bevordert volgens Bruinsma & Konijn (2016) de
effectiviteit en kwaliteit van de gebruikte interventie.
Deze observatie ga ik doen op de groep, tijdens een maaltijd. Tijdens een gezamenlijk eetmoment vindt er
vaak veel dynamiek plaats tussen de jongeren, waardoor er goed feedback op gedrag gegeven kan worden.
(Slot & Spanjaard,2009). Voor zijn privacy noem ik mijn collega Harry, in plaats van zijn eigen naam. Harry
is betrokken bij dit observatieplan en weet wat de achterliggende gedachten zijn en werkt graag mee. Ook de
groep jongeren zal ingelicht worden over het feit dat ik Harry observeer, zij zullen te horen krijgen dat dit
voor mijn studie nodig is.
1.2 Observatievraag
Past collega Harry de aangeleerde technieken van de Competentie Gericht Werken-cursus toe tijdens een
groepsmoment? Hiermee kies ik voor een toetsende observatie. Het is de verwachting dat collega Harry door
zijn eigen ervaring als persoonlijk begeleider en de cursus Competentie Gericht Werken gevolgd te hebben,
voldoende in staat is de geleerde technieken toe te passen in de praktijk. Door middel van mijn observatie ga
ik dit toetsen, of dat inderdaad ook werkelijk zo is.
3
, Belangrijk voor deze observatie is dat mijn eigen kennis over Competentie Gericht Werken voldoende is.
Hiervoor heb ik nogmaals de cursus Competentie Gericht Werken gevolgd binnen onze organisatie en heb ik
het boek van Haspels, Hemminga & Haak (2015) bestudeerd en Slot en Spanjaard (2009) herlezen. Dit heeft
mijn vakkennis op dit gebied voldoende verdiept om goed de verschillende technieken van het Competentie
Gericht Werken te herkennen tijdens de observatie.
1.3 Vorm van de observatie
Ik maak voor dit observatieplan gebruik van een tijdssampling en heb gekozen voor een niet-participerend
observatie, zodat ik heel concreet gedrag kan observeren en aanvinken. Omdat ik één specifieke collega
observeer is dit een focussampling. Dit houdt in dat ik me focus op één persoon, bij wie ik observeer of
bepaald gedrag zichtbaar is, zoals Celestin-Westrich & Celestin beschreven hebben in Observeren &
Rapporteren (2017).
1.4 Mogelijke bias
Een mogelijk bias zou het primacy- en/of recency-effect zijn. Hierbij onthoud je vooral wat je als eerste
waargenomen hebt tijdens een observatie en wat je als laatste waargenomen hebt (Celestin-Westrich &
Celestin, 2017). Dit is met name een gevaar in een vrije observatie-situatie. Daarom heb ik er voor gekozen
om systematisch te observeren en gebruik te maken van een observatieschaal. Een andere bias zou het
observatoreffect kunnen zijn, hiervan is sprake wanneer mijn zichtbare aanwezigheid tijdens de observatie
van invloed is op het gedrag van mijn collega Harry, zodat hij zich bewust of onbewust anders gaat
gedragen. (Celestin-Westrich & Celestin, 2017). Belangrijk is daarom om een gewenningsperiode in te
lassen van een paar minuten zodat Harry niet echt meer door heeft dat ik er bij ben. Daarnaast ga ik uit zijn
directe gezichtsveld zitten.
1.5 Registratie
Ik maak gebruik van een bestaande schaal van Ham (2016), deze heeft zij ontwikkeld voor haar onderzoek
naar de mate van ingezette CGW-technieken door begeleiders van licht verstandelijk gehandicapte jongeren.
Ik maak gebruik van een deel van haar schaal: de observatielijsten voor het geven van feedback op adequaat
en inadequaat gedrag van de jongeren. Zie bijlage 1
De schaal is afgestemd op het observatiedoel. Ham (2016) is haar onderzoek begonnen vanuit dezelfde
intentie, namelijk om te toetsen of haar team de CGW-technieken voldoende toepast op de groep.
4
Dit formulier moet samen met de paper worden ingeleverd. Met dit ingevulde formulier heeft de
docent alle informatie die nodig is om de opdracht te beoordelen en de beoordeling te verwerken.
Zonder deze gegevens kan de docent de paper niet beoordelen.
Dit formulier is een toevoeging aan de opdracht maar telt niet mee als pagina in de opdracht.
Studentnummer: X
Naam: X
Naam opleiding: HBO Sociaal Pedagogische Hulpverlening
Opleidingscode: 7715
Modulenummer: 1671
Modulenaam: Waarnemen en Observeren
Versie (indien meerdere versies aanwezig):
Herkansing?: ja/nee Nee
Titel literatuur:
Druk:
In de opdracht is de juiste bronvermelding* Ja/Nee
toegepast:
In de opdracht zijn de verslagtechnieken toegepast: Ja/Nee
* Voor juridische modules is dit de Leidraad voor Juridische Auteurs. Voor niet-juridische
modules zijn dit de APA-richtlijnen.
Houd rekening met de knock-out criteria!
Je paper dient aan de onderstaande punten te voldoen. Is dit niet het geval, dan wordt je paper niet
beoordeeld.
✓ Het voorblad is professioneel opgemaakt (zie instructie verslagtechnieken NTI) en aanwezig;
✓ De bronvermelding is zowel in de tekst als in de aparte literatuurlijst opgenomen volgens de
juiste bronvermelding;
✓ Het verslag voldoet aan de vereisten m.b.t. het aantal pagina’s (in de opdracht wordt dit exact
benoemd) en is in lettertype Times New Roman 12 als lettertype opgemaakt met regelafstand
1,5;
✓ Het verslag heeft een juiste paginanummering.
De instructie in de opdracht is leidend. Wanneer deze instructie afwijkt van de algemene instructie
(verslagtechnieken en juiste bronvermelding), dan is dit leidend voor de te schrijven paper. Je vindt de
regels rondom APA, de Leidraad voor juridische auteurs en de verslagtechnieken in de tegel
Algemene informatie.
,INHOUDSOPGAVE
1. OBSERVATIEPLAN 3
1.1 Context 3
1.2 Observatievraag 3
1.3 Vorm van de observatie 4
1.4 Mogelijke bias 4
1.5 Registratie 4
1.6 Interpreteren van de gegevens 5
1.7 Check 5
2. ADVIESRAPPORT 6
2.1 Inleiding 6
2.2 Omschrijving van de observatie 6
2.3 Relevante waarnemingen 6
2.4 Beschrijvende interpretatie 7
2.5 Verklarende interpretatie 8
2.6 Conclusie/Advies 8
3. REFLECTIE 9
LITERATUURLIJST 10
BIJLAGE 1 OBSERVATISCHAAL 11
BIJLAGE 2 UITLEG MEETCONSTRUCTEN 12
BIJLAGE 3 AANGEPASTE OBSERVATIESCHAAL 13
BIJLAGE 4 GETURFTE OBSERVATIESCHAAL 14
2
,1. OBSERVATIEPLAN
1.1 Context
Voor dit observatieplan ga ik één van mijn collega’s observeren. Wij werken op een behandelgroep voor
licht verstandelijk gehandicapte jongeren, die (tijdelijk) niet thuis kunnen wonen. In dit behandeltraject van
een jaar, werken wij met de methode Competentie Gericht Werken. Deze methode is er op gericht
competenties te vergroten bij jongeren. Bestaande vaardigheden worden gecomplimenteerd, te leren
vaardigheden worden gestimuleerd. (Slot & Spanjaard, 2009). Een belangrijk onderdeel hier van is het
geven van feedback. ‘Feedback op adequaat gedrag’, het gedrag dat gewenst is en je wilt stimuleren en
‘feedback op inadequaat gedrag’ , gedrag dat niet gewenst is en je wilt stoppen. (Ham, 2016).
Bij Competentie Gericht Werken wordt gebruik gemaakt van bepaalde technieken. Deze technieken worden
binnen onze organisatie aangeleerd door middel van een cursus. Alle persoonlijk begeleiders in ons team
moeten deze cursus gevolgd hebben en deze technieken adequaat kunnen toepassen. Harry is een nieuwe
collega en als team willen we graag kijken of hij door deze cursus inderdaad voldoende in staat is om de
technieken van Competentie Gericht Werken toe te passen en dan met name de feedback-technieken. Met de
feedback-technieken worden het begrip en de motivatie om nieuw gedrag aan te leren van de jongere
vergroot (Rot,2013). Dit wil ik graag observeren zodat we als team sterk blijven in het Competentie Gericht
Werken. Het consequent toepassen van de techniek bevordert volgens Bruinsma & Konijn (2016) de
effectiviteit en kwaliteit van de gebruikte interventie.
Deze observatie ga ik doen op de groep, tijdens een maaltijd. Tijdens een gezamenlijk eetmoment vindt er
vaak veel dynamiek plaats tussen de jongeren, waardoor er goed feedback op gedrag gegeven kan worden.
(Slot & Spanjaard,2009). Voor zijn privacy noem ik mijn collega Harry, in plaats van zijn eigen naam. Harry
is betrokken bij dit observatieplan en weet wat de achterliggende gedachten zijn en werkt graag mee. Ook de
groep jongeren zal ingelicht worden over het feit dat ik Harry observeer, zij zullen te horen krijgen dat dit
voor mijn studie nodig is.
1.2 Observatievraag
Past collega Harry de aangeleerde technieken van de Competentie Gericht Werken-cursus toe tijdens een
groepsmoment? Hiermee kies ik voor een toetsende observatie. Het is de verwachting dat collega Harry door
zijn eigen ervaring als persoonlijk begeleider en de cursus Competentie Gericht Werken gevolgd te hebben,
voldoende in staat is de geleerde technieken toe te passen in de praktijk. Door middel van mijn observatie ga
ik dit toetsen, of dat inderdaad ook werkelijk zo is.
3
, Belangrijk voor deze observatie is dat mijn eigen kennis over Competentie Gericht Werken voldoende is.
Hiervoor heb ik nogmaals de cursus Competentie Gericht Werken gevolgd binnen onze organisatie en heb ik
het boek van Haspels, Hemminga & Haak (2015) bestudeerd en Slot en Spanjaard (2009) herlezen. Dit heeft
mijn vakkennis op dit gebied voldoende verdiept om goed de verschillende technieken van het Competentie
Gericht Werken te herkennen tijdens de observatie.
1.3 Vorm van de observatie
Ik maak voor dit observatieplan gebruik van een tijdssampling en heb gekozen voor een niet-participerend
observatie, zodat ik heel concreet gedrag kan observeren en aanvinken. Omdat ik één specifieke collega
observeer is dit een focussampling. Dit houdt in dat ik me focus op één persoon, bij wie ik observeer of
bepaald gedrag zichtbaar is, zoals Celestin-Westrich & Celestin beschreven hebben in Observeren &
Rapporteren (2017).
1.4 Mogelijke bias
Een mogelijk bias zou het primacy- en/of recency-effect zijn. Hierbij onthoud je vooral wat je als eerste
waargenomen hebt tijdens een observatie en wat je als laatste waargenomen hebt (Celestin-Westrich &
Celestin, 2017). Dit is met name een gevaar in een vrije observatie-situatie. Daarom heb ik er voor gekozen
om systematisch te observeren en gebruik te maken van een observatieschaal. Een andere bias zou het
observatoreffect kunnen zijn, hiervan is sprake wanneer mijn zichtbare aanwezigheid tijdens de observatie
van invloed is op het gedrag van mijn collega Harry, zodat hij zich bewust of onbewust anders gaat
gedragen. (Celestin-Westrich & Celestin, 2017). Belangrijk is daarom om een gewenningsperiode in te
lassen van een paar minuten zodat Harry niet echt meer door heeft dat ik er bij ben. Daarnaast ga ik uit zijn
directe gezichtsveld zitten.
1.5 Registratie
Ik maak gebruik van een bestaande schaal van Ham (2016), deze heeft zij ontwikkeld voor haar onderzoek
naar de mate van ingezette CGW-technieken door begeleiders van licht verstandelijk gehandicapte jongeren.
Ik maak gebruik van een deel van haar schaal: de observatielijsten voor het geven van feedback op adequaat
en inadequaat gedrag van de jongeren. Zie bijlage 1
De schaal is afgestemd op het observatiedoel. Ham (2016) is haar onderzoek begonnen vanuit dezelfde
intentie, namelijk om te toetsen of haar team de CGW-technieken voldoende toepast op de groep.
4
