,Voorwoord
Voor u ligt de Integrale opdracht van de Master Management, Cultuur en
Verandering. Met deze integrale opdracht integreer ik de opgedane kennis en
vaardigheden uit de eerste vier masterclasses en sluit ik mijn eerste leerjaar af.
De afgelopen jaren blijk ik ‘van nature’ beweging te creëren met een team. Bij het
begeleiden van volgende veranderingen wil ik meer theoretische basis hebben
om die vaardigheden beter te benutten.
Van november x tot april x werk ik als directeur op X; een school voor speciaal
onderwijs in X. Deze school is onderdeel van Koninklijke X: een landelijke
organisatie voor onderwijs en zorg aan mensen die doof, slechthorend of doofblind
zijn of een taalontwikkelingsstoornis hebben. Tegelijk met het afsluiten van
de eerste fase van mijn studie, verander ik als ‘frisse midden vijftiger’ van functie,
organisatie en team. Per april 2024 start ik als hoofd van een gedragskundige
dienst bij een regionale organisatie voor zorg en dienstverlening aan mensen met
een beperking in X en X.
Panta Rhei betekent "Alles Stroomt". Volgens de Griekse filosoof Heraclitus is
verandering de enige constante; alles is in beweging. Die beweging vind ik terug
in mijn loopbaan. Naast interesse in het menselijk (medewerker)gedrag, vind ik
het in mijn vak belangrijk om te weten wat veranderen betekent voor mensen.
Wanneer gaan mensen ‘bewegen’? Hoe realiseerde ik bijvoorbeeld verandering
met het schoolteam? Hoe ervaren mensen het veranderen en hoe gaan ze ermee
om? Wat vraagt dat van mij als leider? Hoe kan ik mensen faciliteren bij een
verandering en voor welke elementen moet aandacht zijn? Dit soort vragen en
mijn behoefte tot het leveren van een hoge kwaliteit van leiderschap, vormen mijn
motivatie voor de Master Management, Cultuur en Verandering.
Bij deze integrale eindopdracht werk ik samen met meerdere mensen, waarvoor
dank. Ten eerste x, die ontwikkelingsprogramma fase 1 verzorgt. Juist als ik denk
dat ik mijn onderzoeksvraag helder heb, weet hij met zijn scherpe vragen
verwarring te creëren. Ik vind dat niet gemakkelijk, maar ik weet dat juist die
verwarring noodzakelijk is in het onderzoeksproces. De Masterclass-docenten x
(strategisch management), x (toegepaste organisatiekunde), x
(organisatiepsychologie) en x (organisatie en cultuur) voor hun lessen. Ik dank
het team en mijn studiebegeleider van X voor de opdrachten en de ruimte om
ze uit te voeren. De professionals van X (teamleden, P&O adviseurs, collega
leidinggevenden) wil ik bedanken voor de sparring en hun input tijdens de
gesprekken. Naast mijn studiegenoten fungeren zij als mijn critical friends.
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Voorwoord.............................................................................................................................................................2
Inhoudsopgave.....................................................................................................................................................3
Samenvatting........................................................................................................................................................4
1. Inleiding.............................................................................................................................................................6
1.1 Organisatie..........................................................................................................................................................6
1.2 Socialisatie nieuwe medewerkers.......................................................................................................................8
1.3 Visie op Management van Cultuur en Verandering.............................................................................................8
1.4 Probleemanalyse...............................................................................................................................................10
Relevantie onderzoek..................................................................................................................................10
1.5 Probleemdefinitie...............................................................................................................................................12
Doelstelling...................................................................................................................................................12
Afbakening...................................................................................................................................................12
Centrale vraag.............................................................................................................................................12
Theoretische deelvragen.............................................................................................................................12
Empirische deelvragen................................................................................................................................14
Voorlopig onderzoeksmodel........................................................................................................................14
Leeswijzer....................................................................................................................................................14
2. Literatuuronderzoek.......................................................................................................................................15
2.1 Organisatiesocialisatie.......................................................................................................................................15
Inwerkplan....................................................................................................................................................17
2.2 Effectieve participatie........................................................................................................................................17
2.3 Affectieve betrokkenheid...................................................................................................................................19
2.4 Professionele cultuuraspecten en leiderschapsstijl die bijdragen aan effectieve participatie en affectieve
betrokkenheid...................................................................................................................................................21
Professionele (leer)cultuur...........................................................................................................................21
Leiderschap..................................................................................................................................................23
3. Onderzoeksontwerp.......................................................................................................................................26
3.1 Type onderzoek.................................................................................................................................................26
3.2 Context en respondenten..................................................................................................................................26
3.3 Meetinstrumenten.............................................................................................................................................26
3.4 Procedure en analyses.......................................................................................................................................28
Analyses.......................................................................................................................................................28
Betrouwbaarheid en validiteit.......................................................................................................................28
Databronnen en onderzoeksopzet..............................................................................................................28
Reflectie...............................................................................................................................................................32
Literatuurlijst.......................................................................................................................................................35
Bijlage..................................................................................................................................................................39
Bijlage 1 Interviewgids.................................................................................................................................39
, Samenvatting
Tussen x en x maakt X – een school voor speciaal onderwijs in X een flink aantal
big bang veranderingen door. Vanaf schooljaar 2022-2023 is er sprake van
organisatieontwikkeling in de school.
Wil de school haar focusstrategie (Johnson et al., 2024) blijven realiseren dan is
het noodzakelijk dat haar expertise op peil blijft. Empirisch gezien duurt het
opbouwen van de expertise van de teamleden gemiddeld zeven jaar. Dit maakt
het van belang om nieuwe medewerkers te binden aan de school. Nadat de school
met succes haar selectieproces heeft geoptimaliseerd, wil het team zich richten
op de socialisatie van nieuwe medewerkers. Te beginnen met een inwerkplan dat
eraan bijdraagt dat nieuwe collega’s effectief kunnen participeren en affectief
betrokken raken bij de school.
Dit onderzoeksvoorstel beschrijft hoe de school tot een dergelijk inwerkplan kan
komen. De onderzoeksdoelstelling is het inventariseren factoren die van belang
zijn in het inwerkplan van X, zodat nieuwe medewerkers effectief kunnen
participeren en affectief betrokken raken bij de school. De theoretische- en
praktijkinzichten uit dit onderzoek worden verwerkt in het inwerkplan voor X en
tot een leidraad voor andere scholen bij het ontwerpen van hun eigen inwerkplan
voor nieuwkomers. Via vooronderzoek voor de probleemanalyse is de volgende
centrale vraag geformuleerd:
Welke factoren zijn van belang voor het inwerkplan van X, zodat nieuwe medewerkers
effectief participeren en affectief betrokken raken bij de school?
Na literatuuronderzoek rond de kernbegrippen organisatiesocialisatie, inwerkplan,
effectieve participatie en affectieve betrokkenheid is een definitief onderzoeksmodel
opgesteld. Vervolgens wordt een kwalitatief onderzoek voorgesteld, waarbij aan
achtentwintig medewerkers van X (veertien eerdere nieuwkomers en hun veertien
inwerk- collega’s) via semigestructureerde groepsinterviews word gevraagd naar
hun ervaringen en verbetersuggesties. Er is voor groepsinterviews gekozen om
kwalitatieve data te kunnen verzamelen vanuit het gezamenlijk reflecteren op het
(inwerk)proces. Gezamenlijke reflectie sluit aan bij de professionele (leer)cultuur
van X X.
Het onderzoeksvoorstel zal worden voorgelegd aan de opdrachtgevers. Wanneer
zij het onderzoek (laten) uitvoeren, zal er na analyse van de resultaten
waardevolle informatie beschikbaar komen voor de opbouw van het inwerkplan.
Een opbouw die bijdraagt aan de focusstrategie van de school, effectieve
participatie van nieuwe medewerkers en affectief betrokken medewerkers op X X.
Voor u ligt de Integrale opdracht van de Master Management, Cultuur en
Verandering. Met deze integrale opdracht integreer ik de opgedane kennis en
vaardigheden uit de eerste vier masterclasses en sluit ik mijn eerste leerjaar af.
De afgelopen jaren blijk ik ‘van nature’ beweging te creëren met een team. Bij het
begeleiden van volgende veranderingen wil ik meer theoretische basis hebben
om die vaardigheden beter te benutten.
Van november x tot april x werk ik als directeur op X; een school voor speciaal
onderwijs in X. Deze school is onderdeel van Koninklijke X: een landelijke
organisatie voor onderwijs en zorg aan mensen die doof, slechthorend of doofblind
zijn of een taalontwikkelingsstoornis hebben. Tegelijk met het afsluiten van
de eerste fase van mijn studie, verander ik als ‘frisse midden vijftiger’ van functie,
organisatie en team. Per april 2024 start ik als hoofd van een gedragskundige
dienst bij een regionale organisatie voor zorg en dienstverlening aan mensen met
een beperking in X en X.
Panta Rhei betekent "Alles Stroomt". Volgens de Griekse filosoof Heraclitus is
verandering de enige constante; alles is in beweging. Die beweging vind ik terug
in mijn loopbaan. Naast interesse in het menselijk (medewerker)gedrag, vind ik
het in mijn vak belangrijk om te weten wat veranderen betekent voor mensen.
Wanneer gaan mensen ‘bewegen’? Hoe realiseerde ik bijvoorbeeld verandering
met het schoolteam? Hoe ervaren mensen het veranderen en hoe gaan ze ermee
om? Wat vraagt dat van mij als leider? Hoe kan ik mensen faciliteren bij een
verandering en voor welke elementen moet aandacht zijn? Dit soort vragen en
mijn behoefte tot het leveren van een hoge kwaliteit van leiderschap, vormen mijn
motivatie voor de Master Management, Cultuur en Verandering.
Bij deze integrale eindopdracht werk ik samen met meerdere mensen, waarvoor
dank. Ten eerste x, die ontwikkelingsprogramma fase 1 verzorgt. Juist als ik denk
dat ik mijn onderzoeksvraag helder heb, weet hij met zijn scherpe vragen
verwarring te creëren. Ik vind dat niet gemakkelijk, maar ik weet dat juist die
verwarring noodzakelijk is in het onderzoeksproces. De Masterclass-docenten x
(strategisch management), x (toegepaste organisatiekunde), x
(organisatiepsychologie) en x (organisatie en cultuur) voor hun lessen. Ik dank
het team en mijn studiebegeleider van X voor de opdrachten en de ruimte om
ze uit te voeren. De professionals van X (teamleden, P&O adviseurs, collega
leidinggevenden) wil ik bedanken voor de sparring en hun input tijdens de
gesprekken. Naast mijn studiegenoten fungeren zij als mijn critical friends.
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Voorwoord.............................................................................................................................................................2
Inhoudsopgave.....................................................................................................................................................3
Samenvatting........................................................................................................................................................4
1. Inleiding.............................................................................................................................................................6
1.1 Organisatie..........................................................................................................................................................6
1.2 Socialisatie nieuwe medewerkers.......................................................................................................................8
1.3 Visie op Management van Cultuur en Verandering.............................................................................................8
1.4 Probleemanalyse...............................................................................................................................................10
Relevantie onderzoek..................................................................................................................................10
1.5 Probleemdefinitie...............................................................................................................................................12
Doelstelling...................................................................................................................................................12
Afbakening...................................................................................................................................................12
Centrale vraag.............................................................................................................................................12
Theoretische deelvragen.............................................................................................................................12
Empirische deelvragen................................................................................................................................14
Voorlopig onderzoeksmodel........................................................................................................................14
Leeswijzer....................................................................................................................................................14
2. Literatuuronderzoek.......................................................................................................................................15
2.1 Organisatiesocialisatie.......................................................................................................................................15
Inwerkplan....................................................................................................................................................17
2.2 Effectieve participatie........................................................................................................................................17
2.3 Affectieve betrokkenheid...................................................................................................................................19
2.4 Professionele cultuuraspecten en leiderschapsstijl die bijdragen aan effectieve participatie en affectieve
betrokkenheid...................................................................................................................................................21
Professionele (leer)cultuur...........................................................................................................................21
Leiderschap..................................................................................................................................................23
3. Onderzoeksontwerp.......................................................................................................................................26
3.1 Type onderzoek.................................................................................................................................................26
3.2 Context en respondenten..................................................................................................................................26
3.3 Meetinstrumenten.............................................................................................................................................26
3.4 Procedure en analyses.......................................................................................................................................28
Analyses.......................................................................................................................................................28
Betrouwbaarheid en validiteit.......................................................................................................................28
Databronnen en onderzoeksopzet..............................................................................................................28
Reflectie...............................................................................................................................................................32
Literatuurlijst.......................................................................................................................................................35
Bijlage..................................................................................................................................................................39
Bijlage 1 Interviewgids.................................................................................................................................39
, Samenvatting
Tussen x en x maakt X – een school voor speciaal onderwijs in X een flink aantal
big bang veranderingen door. Vanaf schooljaar 2022-2023 is er sprake van
organisatieontwikkeling in de school.
Wil de school haar focusstrategie (Johnson et al., 2024) blijven realiseren dan is
het noodzakelijk dat haar expertise op peil blijft. Empirisch gezien duurt het
opbouwen van de expertise van de teamleden gemiddeld zeven jaar. Dit maakt
het van belang om nieuwe medewerkers te binden aan de school. Nadat de school
met succes haar selectieproces heeft geoptimaliseerd, wil het team zich richten
op de socialisatie van nieuwe medewerkers. Te beginnen met een inwerkplan dat
eraan bijdraagt dat nieuwe collega’s effectief kunnen participeren en affectief
betrokken raken bij de school.
Dit onderzoeksvoorstel beschrijft hoe de school tot een dergelijk inwerkplan kan
komen. De onderzoeksdoelstelling is het inventariseren factoren die van belang
zijn in het inwerkplan van X, zodat nieuwe medewerkers effectief kunnen
participeren en affectief betrokken raken bij de school. De theoretische- en
praktijkinzichten uit dit onderzoek worden verwerkt in het inwerkplan voor X en
tot een leidraad voor andere scholen bij het ontwerpen van hun eigen inwerkplan
voor nieuwkomers. Via vooronderzoek voor de probleemanalyse is de volgende
centrale vraag geformuleerd:
Welke factoren zijn van belang voor het inwerkplan van X, zodat nieuwe medewerkers
effectief participeren en affectief betrokken raken bij de school?
Na literatuuronderzoek rond de kernbegrippen organisatiesocialisatie, inwerkplan,
effectieve participatie en affectieve betrokkenheid is een definitief onderzoeksmodel
opgesteld. Vervolgens wordt een kwalitatief onderzoek voorgesteld, waarbij aan
achtentwintig medewerkers van X (veertien eerdere nieuwkomers en hun veertien
inwerk- collega’s) via semigestructureerde groepsinterviews word gevraagd naar
hun ervaringen en verbetersuggesties. Er is voor groepsinterviews gekozen om
kwalitatieve data te kunnen verzamelen vanuit het gezamenlijk reflecteren op het
(inwerk)proces. Gezamenlijke reflectie sluit aan bij de professionele (leer)cultuur
van X X.
Het onderzoeksvoorstel zal worden voorgelegd aan de opdrachtgevers. Wanneer
zij het onderzoek (laten) uitvoeren, zal er na analyse van de resultaten
waardevolle informatie beschikbaar komen voor de opbouw van het inwerkplan.
Een opbouw die bijdraagt aan de focusstrategie van de school, effectieve
participatie van nieuwe medewerkers en affectief betrokken medewerkers op X X.
