SAMENVATTING COMMUNICATIELEER
“Stappers” zegt dat het voor communicatie niet nodig is dat:
• De zender een bedoeling heeft met wat hij communiceert (intentionaliteit)
• Het waarnemen van uitingen ‘hier en nu’ plaatsvindt
• De boodschap wordt waargenomen door 1 of meerdere ontvangers (geslaagdheid)
• De ontvanger reageert (wederkerigheid)
Communicatieproces: hier doet A een mededeling (betekenis aan een boodschap) in een
boodschap
Informatieproces: hier neemt B een informatiebron waar en haalt er informatie/kennis uit
Massacommunicatie/openbare communicatie: als de boodschap openbaar is > niemand
van ontvangst is uitgesloten en dus iedereen ontvanger kan worden. Het kan hierbij zijn dat
er 0, 1 of meerdere ontvangers zijn.
Professionele communicatie: communicatie van/in/met/over organisaties. De wisselwerking
tussen organisaties en publieksgroepen staat centraal.
Er zijn een aantal verschillende hoofddomeinen van professionele communicatie:
- Marketingcommunicatie: de vormen van communicatie waarbij de merken van de
organisatie en haar producten centraal staan.
- Corporate communicatie: alle interne en externe communicatie van een organisatie.
Interne communicatie: communicatie door het management en de medewerkers
Externe communicatie=concern communicatie: het communiceren over de
organisatie als geheel
- Media: hier gaat het om het produceren van beelden en teksten die via de media
verspreid worden, mediaplanning en afstemmen van verschillende media en
middelen op elkaar en op 1 verhaal in “crossmediale campagnes”.
Communicatiemodellen:
Lasswell:
- Who Controls analysis
- Says what Content analysis
- In which channel Media analysis
- To whom Audience analysis
- With what effect? Effects analysis
Critici zeggen dat het eerder een formule is dan een echt model.
Shannon en Weaver (basismodel van communicatie)/ZMBO-model:
Z: zender B: boodschap
M: medium (hulpmiddel om boodschappen over tijd en ruimte te versturen)
Ø Is niet altijd aanwezig
O: ontvanger
F: feedback (bijv. Over hoe de boodschap ontvangen is) > gaat van O naar Z
T: terugkoppeling (bijstelling van de boodschap/het middel op basis van feedback)
C: context = de situatie waarin de communicatie plaatsvindt
R: ruis
,Critici vinden dat het ZMBO-model te veel neergezet wordt als lineair proces
Gerbner is een niet-lineair communicatieproces. Er zijn twee versies van dit model.
1. - someone: communication and audience research
- Perceives an event: perception research and theory
- And reacts: effectiveness measurement
- In a situation: study of physical, social setting
- Through some means: Investigation of channels, media, controls over facilities
- To make available materials: Administration, distribution, freedom of access to
materials
- In some form: Structure, organization, style, pattern
- And context: study of communicative setting, sequence
- Conveying content: content analysis; study of meaning
- Of some consequence: study of over-all changes
2. Het woordelijkemodel geeft
aan dat het grafische model
niet per se in een bepaalde
richting gelezen moet worden.
De boodschap (SE) is niet
hetzelfde als de gebeurtenis
zelf.
Boodschappen veranderen
tijdens het doorvertellen.
Door meerdere van deze
modellen aan elkaar te
schakelen maak je dat
zichtbaar.
De COMpositie in het boek kernbegrippen van professionele communicatie laat zien wat er
in de kern komt kijken bij communicatie. Het gaat dan om:
- De visie op (professionele) communicatie
- De relatie tussen organisatie en publieksgroepen
- Boodschappen (content) en informatieverspreiding en -uitwisseling (connect)
- De context waarbinnen communicatie plaatsvindt
- De aanpak van communicatie aan de hand van stappen
Communicatieprofessional: deskundigen die bij uitstek weten welke vormen van interactie
in bepaalde situaties het meest geschikt zijn.
Ze doen hun werk in/door/voor/over/met organisaties
Ze werken mee aan het realiseren van de doelstellingen van een organisatie.
Het zijn de mensen die het optimaliseren van de verhouding tussen de organisatie en alle
relevante publieksgroepen als centrale opgave ziet en kijkt wat er leeft bij de
publieksgroepen.
, Kern van professionele communicatie: het helpen realiseren betekenisvolle ontmoetingen
realiseren van betekenisvolle ontmoetingen, direct en gemedieerd, gericht op begrips- en
relatievorming.
Organisatie: een verband waarin mensen structureel samenwerken aan een gezamenlijk
doel. Een organisatie kan pas bestaan als ze communicatief is.
Interne communicatie: alle vormen van communicatie en interactie binnen organisaties.
Een organisatie stelt doelstellingen vast en ontwikkelt beleid op basis van haar eigen sterke
en zwakke punten. Hiervoor zijn ook kansrijke en bedreigende ontwikkelingen in de
samenleving van belang.
Organisaties maken een analyse waarin ze de eigen sterke en zwakke punten in een
confrontatiemix afzetten tegen de kansen en bedreigingen uit hun omgeving.
Kansen (O) Bedreigingen (T)
Sterkten (S) SO-strategie (aanval) ST-strategie (verdediging)
met welke sterkten kunnen we Met welke stekten kunnen we welke
welke kansen benutten? bedreigingen van ons afslaan?
Zwakten (W) WO-strategie (versterking) WT-strategie (ontwijken)
Op welke manier kunnen we Op welke manier kunnen we onze
onze zwakten versterken zodat zwakten minder belangrijk maken
we kansen benutten? zodat de bedreigingen minder vat op
ons hebben?
Publieksgroepen: bedoelde, toevallige en onbedoelde ontvangers van boodschappen die
binnen, door of over de organisatie worden verspreid.
Goede communicatie tussen een organisatie en haar publieksgroepen in van belang voor
een organisatie
Morgan onderscheidt 8 verschillende organisatiemetaforen om organisaties te beschrijven:
- Machines: onderdelen die goed getimed zijn en automatisch op elkaar inwerken
- Organismen: ze ontstaan, groeien, functioneren, passen zich aan de omstandigheden
aan & sterven uit
- Hersenen: intelligent en ze creëren, verspreiden en verwerken informatie
- Culturen: er worden normen, waarden en rituelen gedeeld
- Politiek: er is sprake van machtsverhoudingen, conflicten en onderhandelingen
- Psychiatrische instellingen: ze vormen de leden zodat ze erbij passen en houden hen
gevangen in de status quo van overtuigingen en gewoonten
- Vloeistof: ze hebben geen vaste vorm & veranderen voortdurend
- Instrumenten van onderdrukking: bepaalde belangen overheersen & anderen vallen
weg
“Stappers” zegt dat het voor communicatie niet nodig is dat:
• De zender een bedoeling heeft met wat hij communiceert (intentionaliteit)
• Het waarnemen van uitingen ‘hier en nu’ plaatsvindt
• De boodschap wordt waargenomen door 1 of meerdere ontvangers (geslaagdheid)
• De ontvanger reageert (wederkerigheid)
Communicatieproces: hier doet A een mededeling (betekenis aan een boodschap) in een
boodschap
Informatieproces: hier neemt B een informatiebron waar en haalt er informatie/kennis uit
Massacommunicatie/openbare communicatie: als de boodschap openbaar is > niemand
van ontvangst is uitgesloten en dus iedereen ontvanger kan worden. Het kan hierbij zijn dat
er 0, 1 of meerdere ontvangers zijn.
Professionele communicatie: communicatie van/in/met/over organisaties. De wisselwerking
tussen organisaties en publieksgroepen staat centraal.
Er zijn een aantal verschillende hoofddomeinen van professionele communicatie:
- Marketingcommunicatie: de vormen van communicatie waarbij de merken van de
organisatie en haar producten centraal staan.
- Corporate communicatie: alle interne en externe communicatie van een organisatie.
Interne communicatie: communicatie door het management en de medewerkers
Externe communicatie=concern communicatie: het communiceren over de
organisatie als geheel
- Media: hier gaat het om het produceren van beelden en teksten die via de media
verspreid worden, mediaplanning en afstemmen van verschillende media en
middelen op elkaar en op 1 verhaal in “crossmediale campagnes”.
Communicatiemodellen:
Lasswell:
- Who Controls analysis
- Says what Content analysis
- In which channel Media analysis
- To whom Audience analysis
- With what effect? Effects analysis
Critici zeggen dat het eerder een formule is dan een echt model.
Shannon en Weaver (basismodel van communicatie)/ZMBO-model:
Z: zender B: boodschap
M: medium (hulpmiddel om boodschappen over tijd en ruimte te versturen)
Ø Is niet altijd aanwezig
O: ontvanger
F: feedback (bijv. Over hoe de boodschap ontvangen is) > gaat van O naar Z
T: terugkoppeling (bijstelling van de boodschap/het middel op basis van feedback)
C: context = de situatie waarin de communicatie plaatsvindt
R: ruis
,Critici vinden dat het ZMBO-model te veel neergezet wordt als lineair proces
Gerbner is een niet-lineair communicatieproces. Er zijn twee versies van dit model.
1. - someone: communication and audience research
- Perceives an event: perception research and theory
- And reacts: effectiveness measurement
- In a situation: study of physical, social setting
- Through some means: Investigation of channels, media, controls over facilities
- To make available materials: Administration, distribution, freedom of access to
materials
- In some form: Structure, organization, style, pattern
- And context: study of communicative setting, sequence
- Conveying content: content analysis; study of meaning
- Of some consequence: study of over-all changes
2. Het woordelijkemodel geeft
aan dat het grafische model
niet per se in een bepaalde
richting gelezen moet worden.
De boodschap (SE) is niet
hetzelfde als de gebeurtenis
zelf.
Boodschappen veranderen
tijdens het doorvertellen.
Door meerdere van deze
modellen aan elkaar te
schakelen maak je dat
zichtbaar.
De COMpositie in het boek kernbegrippen van professionele communicatie laat zien wat er
in de kern komt kijken bij communicatie. Het gaat dan om:
- De visie op (professionele) communicatie
- De relatie tussen organisatie en publieksgroepen
- Boodschappen (content) en informatieverspreiding en -uitwisseling (connect)
- De context waarbinnen communicatie plaatsvindt
- De aanpak van communicatie aan de hand van stappen
Communicatieprofessional: deskundigen die bij uitstek weten welke vormen van interactie
in bepaalde situaties het meest geschikt zijn.
Ze doen hun werk in/door/voor/over/met organisaties
Ze werken mee aan het realiseren van de doelstellingen van een organisatie.
Het zijn de mensen die het optimaliseren van de verhouding tussen de organisatie en alle
relevante publieksgroepen als centrale opgave ziet en kijkt wat er leeft bij de
publieksgroepen.
, Kern van professionele communicatie: het helpen realiseren betekenisvolle ontmoetingen
realiseren van betekenisvolle ontmoetingen, direct en gemedieerd, gericht op begrips- en
relatievorming.
Organisatie: een verband waarin mensen structureel samenwerken aan een gezamenlijk
doel. Een organisatie kan pas bestaan als ze communicatief is.
Interne communicatie: alle vormen van communicatie en interactie binnen organisaties.
Een organisatie stelt doelstellingen vast en ontwikkelt beleid op basis van haar eigen sterke
en zwakke punten. Hiervoor zijn ook kansrijke en bedreigende ontwikkelingen in de
samenleving van belang.
Organisaties maken een analyse waarin ze de eigen sterke en zwakke punten in een
confrontatiemix afzetten tegen de kansen en bedreigingen uit hun omgeving.
Kansen (O) Bedreigingen (T)
Sterkten (S) SO-strategie (aanval) ST-strategie (verdediging)
met welke sterkten kunnen we Met welke stekten kunnen we welke
welke kansen benutten? bedreigingen van ons afslaan?
Zwakten (W) WO-strategie (versterking) WT-strategie (ontwijken)
Op welke manier kunnen we Op welke manier kunnen we onze
onze zwakten versterken zodat zwakten minder belangrijk maken
we kansen benutten? zodat de bedreigingen minder vat op
ons hebben?
Publieksgroepen: bedoelde, toevallige en onbedoelde ontvangers van boodschappen die
binnen, door of over de organisatie worden verspreid.
Goede communicatie tussen een organisatie en haar publieksgroepen in van belang voor
een organisatie
Morgan onderscheidt 8 verschillende organisatiemetaforen om organisaties te beschrijven:
- Machines: onderdelen die goed getimed zijn en automatisch op elkaar inwerken
- Organismen: ze ontstaan, groeien, functioneren, passen zich aan de omstandigheden
aan & sterven uit
- Hersenen: intelligent en ze creëren, verspreiden en verwerken informatie
- Culturen: er worden normen, waarden en rituelen gedeeld
- Politiek: er is sprake van machtsverhoudingen, conflicten en onderhandelingen
- Psychiatrische instellingen: ze vormen de leden zodat ze erbij passen en houden hen
gevangen in de status quo van overtuigingen en gewoonten
- Vloeistof: ze hebben geen vaste vorm & veranderen voortdurend
- Instrumenten van onderdrukking: bepaalde belangen overheersen & anderen vallen
weg
