Namen algemene rechtsleer
DEEL 1
Immanuel Kant 2e helft 18e eeuw
“Noch suchen die Juristen eine Definition zu ihrem
Begriffe vom Recht”
Olivier Wendell Holmes Jr. 2e helft 19e eeuw
Recht is de voorspelling van wat rechters in de
praktijk doen
Hans Kelsen 1e helft 19e eeuw
‘dwang’ is het onderscheidingscriterium bij uitstek
Brian Tamanaha 21e eeuw
Geeft een criterium van recht: het is geen
universeel en tijdloos criterium maar standpunt-
en maatschappijafhankelijk (conventionalistische
opvatting)
Friedrich Nietzsche 2e helft 19e eeuw
Recht is pas definieerbaar als het een geschiedenis
heeft, recht is een sociale constructie
Raoul Naroll ?
Groepen vanaf meer dan 500 mensen hebben
leiders nodig en vanaf meer dan 1000 mensen
hebben een gespecialiseerde organisatie van
functionarissen nodig om de orde te handhaven
Max Gluckman 20e eeuw
Merkte op dat talloze primitieve samenlevingen
vertrouwd zijn met gedragsregels en voorschriften
die bv betrekking hebben op persoonlijk letsel en
huwelijksbeperkingen
Edward Adamson Hoebel 20e eeuw
Verzamelde regels die grenzen stellen aan diefstal,
overspel, incest en fysiek geweld.
Eughen Ehrlich 2e helft 19e eeuw
GB: informele gedragsregels zijn wél rechtsregels
“het zwaartepunt van de rechtsontwikkeling ligt
ook in onze tijd, zoals in alle tijden, noch on de
wetgeving, noch in de rechtspraak, maar in de
maatschappij zelf”
Rudolf von Jhering 2e helft 19e eeuw
“de dwang die door de staat wordt opgelegd is het
absolute criterium van recht, een rechtsregel
zonder dwang is in tegenspraak met zichzelf”
Mogelijkheid om dwang uit te oefenen door de
staat is essentieel om van een rechtsregel te
spreken
Geschreven RB
, Sophocles 5e eeuw v.C.
Schrijver van Antigone – tragedie waarbij spanning
tussen statelijk en goddelijk recht centraal staat
Aristoteles 4e eeuw v.C.
Onderscheid universele en particuliere
rechtvaardigheid
Rechtvaardige handeling = reflectie van deugd van
de persoon GT > normatieve theorie >
deugdethische theorie
Immanuel Kant 2e helft 18e eeuw
Deontologische of plichtethische theorie:
categorisch imperatief
Plato 4e eeuw v.C.
Hij schreef aan Trasymachos en Kallikles de
essentie van de autocratische stroming toe: recht
is het belang van de sterkste
Trasymachos en Kallikles 4e eeuw v.C.
Sofisten, de menselijke wil staat centraal (antiek
natuurrecht)
Niccolo Machiavelli 1e helft 16e eeuw
Voorstander autocratische stroming: “morele
deugden zijn voor staat niet van tel of zelfs ronduit
hinderlijk”
Jean-Jacques Rousseau 1e helft 18e eeuw
Voorstander democratische stroming met zijn
‘contrat social’ dat als doel heeft om het volk
soeverein te maken: ‘la volonté générale des
citoyens’
Thomas Hobbes 1e helft 17e eeuw
Leviathan: er is een imaginaire natuurtoestand met
onophoudelijke oorlog, om dit te doen stoppen
moeten we afstand doen van natuurlijke vrijheid,
er is creatie van de staat nodig
Soeverein kan 1 persoon zijn maar ook
verzameling van mensen
Formeel consequentialistisch
Cicero 1e eeuw v.C.
Hij vergelijkt natuurrecht met een vuur: ‘er is
natuurrecht dat geldt ongeacht plaats en tijd, net
zoals een vuur hetzelfde brandt in Athene als in
Rome’
Augustinus van Hippo 2e helft 4e eeuw
Christelijk theologisch natuurrecht: nadruk op
openbaring (lex aeterna, lex naturae en lex
positiva)
Thomas van Aquino 2e helft 13e eeuw
Christelijk theologisch natuurrecht: nadruk op rede
DEEL 1
Immanuel Kant 2e helft 18e eeuw
“Noch suchen die Juristen eine Definition zu ihrem
Begriffe vom Recht”
Olivier Wendell Holmes Jr. 2e helft 19e eeuw
Recht is de voorspelling van wat rechters in de
praktijk doen
Hans Kelsen 1e helft 19e eeuw
‘dwang’ is het onderscheidingscriterium bij uitstek
Brian Tamanaha 21e eeuw
Geeft een criterium van recht: het is geen
universeel en tijdloos criterium maar standpunt-
en maatschappijafhankelijk (conventionalistische
opvatting)
Friedrich Nietzsche 2e helft 19e eeuw
Recht is pas definieerbaar als het een geschiedenis
heeft, recht is een sociale constructie
Raoul Naroll ?
Groepen vanaf meer dan 500 mensen hebben
leiders nodig en vanaf meer dan 1000 mensen
hebben een gespecialiseerde organisatie van
functionarissen nodig om de orde te handhaven
Max Gluckman 20e eeuw
Merkte op dat talloze primitieve samenlevingen
vertrouwd zijn met gedragsregels en voorschriften
die bv betrekking hebben op persoonlijk letsel en
huwelijksbeperkingen
Edward Adamson Hoebel 20e eeuw
Verzamelde regels die grenzen stellen aan diefstal,
overspel, incest en fysiek geweld.
Eughen Ehrlich 2e helft 19e eeuw
GB: informele gedragsregels zijn wél rechtsregels
“het zwaartepunt van de rechtsontwikkeling ligt
ook in onze tijd, zoals in alle tijden, noch on de
wetgeving, noch in de rechtspraak, maar in de
maatschappij zelf”
Rudolf von Jhering 2e helft 19e eeuw
“de dwang die door de staat wordt opgelegd is het
absolute criterium van recht, een rechtsregel
zonder dwang is in tegenspraak met zichzelf”
Mogelijkheid om dwang uit te oefenen door de
staat is essentieel om van een rechtsregel te
spreken
Geschreven RB
, Sophocles 5e eeuw v.C.
Schrijver van Antigone – tragedie waarbij spanning
tussen statelijk en goddelijk recht centraal staat
Aristoteles 4e eeuw v.C.
Onderscheid universele en particuliere
rechtvaardigheid
Rechtvaardige handeling = reflectie van deugd van
de persoon GT > normatieve theorie >
deugdethische theorie
Immanuel Kant 2e helft 18e eeuw
Deontologische of plichtethische theorie:
categorisch imperatief
Plato 4e eeuw v.C.
Hij schreef aan Trasymachos en Kallikles de
essentie van de autocratische stroming toe: recht
is het belang van de sterkste
Trasymachos en Kallikles 4e eeuw v.C.
Sofisten, de menselijke wil staat centraal (antiek
natuurrecht)
Niccolo Machiavelli 1e helft 16e eeuw
Voorstander autocratische stroming: “morele
deugden zijn voor staat niet van tel of zelfs ronduit
hinderlijk”
Jean-Jacques Rousseau 1e helft 18e eeuw
Voorstander democratische stroming met zijn
‘contrat social’ dat als doel heeft om het volk
soeverein te maken: ‘la volonté générale des
citoyens’
Thomas Hobbes 1e helft 17e eeuw
Leviathan: er is een imaginaire natuurtoestand met
onophoudelijke oorlog, om dit te doen stoppen
moeten we afstand doen van natuurlijke vrijheid,
er is creatie van de staat nodig
Soeverein kan 1 persoon zijn maar ook
verzameling van mensen
Formeel consequentialistisch
Cicero 1e eeuw v.C.
Hij vergelijkt natuurrecht met een vuur: ‘er is
natuurrecht dat geldt ongeacht plaats en tijd, net
zoals een vuur hetzelfde brandt in Athene als in
Rome’
Augustinus van Hippo 2e helft 4e eeuw
Christelijk theologisch natuurrecht: nadruk op
openbaring (lex aeterna, lex naturae en lex
positiva)
Thomas van Aquino 2e helft 13e eeuw
Christelijk theologisch natuurrecht: nadruk op rede
