INLEIDING TOT DE
MICRO ECONOMIE
2018-2019
Boek: Economics, 4e editie
Auteurs: N. Gregory Mankiw, Mark P. Taylor
, Hoofdstuk 1: De 10 principes van de economie
1. Definitie
Economische activiteit: hoeveel er gekocht en verkocht wordt in de economie in een bepaalde
periode.
Economie: De volledige productie en verkoop die plaatsvindt.
“‘Economics is the science which studies human behaviour as a relationship between ends and scarce
means that have alternative uses.”
2. Keuzeprobleem
3 vragen dat een economie zich moet stellen:
− Wat moet er geproduceerd worden?
− Hoe moeten deze goederen en diensten geproduceerd worden?
− Voor wie wordt er geproduceerd?
Productiemiddelen
− Arbeid (L) → Fysieke en mentale arbeid.
− Kapitaal (K) → Materiaal gebruikt om g&d te produceren.
− Natuur (N) → Natuurlijke materialen bv goud, olie, vis…
Schaarse producten
Primaire goederen (needs): g&d nodig om te overleven zoals water, voeding, onderdak…
Secundaire goederen (wants): g&d die het leven comfortabel maken zoals gsm, vakantie…
→ We hebben oneindig veel behoeften maar beperkte middelen. Maw keuzes maken
→ Producten zijn schaars want we hebben een beperkt aantal productiemiddelen.
3. Wat onderzoekt de economie?
Micro-economie Macro-economie
Bestudeert manier waarop huishoudens en Bestudeert fenomenen die de gehele economie
bedrijven beslissingen nemen en hoe ze in bestrijken.
specifieke markten met elkaar omgaan.
Micro-economie als manier van denken Macro-economie als studie van macro-
omtrent individueel menselijk gedrag in het economische werkelijkheid.
algemeen.
Hoe mensen beslissingen nemen. Invloeden op economie als geheel.
Hoe mensen interageren met elkaar.
(Inflatie, economische groei, werkloosheid…)
1
Micro-economie: Hoofdstuk 1
,4. 10 principes van Mankiw
1. Mensen moeten keuzes maken
2. Kosten worden bepaald door wat we opgeven om het te krijgen.
→ Opportuniteitskost: de waarde van het offer dat je maakt
Vb voetbal 22 euro, les 28 euro -> naar de les ipv voetbal
3. Rationele mensen denken in de marge.
→ Marginale baten en kosten vergelijken
4. Mensen reageren op prikkels: “incentives”.
Vb bonus als je te laat komt → iedereen komt te laat
→ Gedrag veranderen als kosten of baten (voldoende) veranderen.
5. Handel is in ieders belang
6. Markten zijn vaak een goede manier om economische activiteit te organiseren.
7. Overheden kunnen de resultaten van de markt soms verbeteren
→ overheidsinmenging
8. De levensstandaard van een land hangt af van de mate waarin het land g&d kan produceren.
9. Prijzen stijgen als de overheid teveel geld drukt (=geld maken). MACRO
10. De samenleving staat voor een afweging op korte termijn tussen inflatie en werkloosheid.
Hoofdstuk 3: Vraag & Aanbod
1. Markt en marktvormen
Markt = verzameling kopers en verkopers van een bepaald product.
Marktvormen:
Monopolie Oligopolie Monopolistische Volkomen concurrentie
concurrentie
1 bedrijf Enkele bedrijven Veel bedrijven Veel vragers, veel
aanbieders
Homogeen Homogene/ Heterogene producten Homogene producten
Heterogene producten
Ondoorzichtige markt Ondoorzichtige markt Ondoorzichtige markt Transparante markt
= perfecte info
Prijszetter Beperkte prijszetter Beperkte prijszetter Prijsnemers
Geen Moeilijk om toe te Toetredingsmogelijkhed Toetredingsmogelijkhed
toetredingsmogelijkhed treden. en en
en
V&A zijn onafhankelijk
V&A nemen alle kosten
en baten in aanmerking
Vb NMBS Vb Vb restaurants Bestaat niet in de
computerproducenten werkelijkheid
2
Micro-economie: Hoofdstuk 1
, Marktmacht
2. Vraag
Individuele vraag: Hoeveel is een consument bereid te betalen bij verschillende prijzen?
↔ Inverse marktvraag: Hoeveel is de consument bereid te betalen voor een verschillende q?
Marktvraag: Hoeveel zijn alle consumenten samen bereid te kopen bij verschillende prijzen?
→ Gevraagde hoeveelheid Q in functie van de prijs
→ Q = f(p)
↔ inverse marktvraag: p = f(Q)
! ➔ Beide functies drukken hetzelfde uit maar worden anders gelezen.
Q = f(p): hoeveel goederen willen consumenten kopen bij een gegeven prijs?
p = f(Q): welke prijs zijn consumenten bereid te betalen voor een gegeven Q?
→ Grafiek verkrijg je door horizontale sommatie van individuele vraagcurves
Hogere prijs heeft 2 effecten:
− Inkomenseffect:
o Koopkracht daalt → gevraagde hoeveelheid daalt
− Substitutie-effect:
o Product wordt minder aantrekkelijk i.v.m. andere alternatieven → q daalt
Wet van de vraag: Gevraagde hoeveelheid daalt als de prijs stijgt.
Ceteris paribus: De marktvraagcurve beschouwt de gevraagde hoeveelheid bij verschillende prijzen
in de veronderstelling dat andere factoren die de vraag kunnen beïnvloeden constant zijn.
Andere factoren: P1, P2, Pn: prijzen andere goederen
Y: inkomen
T: voorkeuren, smaken
PLS: niveau en structuur bevolking
A: reclame
E: verwachtingen
3
Micro-economie: Hoofdstuk 3
MICRO ECONOMIE
2018-2019
Boek: Economics, 4e editie
Auteurs: N. Gregory Mankiw, Mark P. Taylor
, Hoofdstuk 1: De 10 principes van de economie
1. Definitie
Economische activiteit: hoeveel er gekocht en verkocht wordt in de economie in een bepaalde
periode.
Economie: De volledige productie en verkoop die plaatsvindt.
“‘Economics is the science which studies human behaviour as a relationship between ends and scarce
means that have alternative uses.”
2. Keuzeprobleem
3 vragen dat een economie zich moet stellen:
− Wat moet er geproduceerd worden?
− Hoe moeten deze goederen en diensten geproduceerd worden?
− Voor wie wordt er geproduceerd?
Productiemiddelen
− Arbeid (L) → Fysieke en mentale arbeid.
− Kapitaal (K) → Materiaal gebruikt om g&d te produceren.
− Natuur (N) → Natuurlijke materialen bv goud, olie, vis…
Schaarse producten
Primaire goederen (needs): g&d nodig om te overleven zoals water, voeding, onderdak…
Secundaire goederen (wants): g&d die het leven comfortabel maken zoals gsm, vakantie…
→ We hebben oneindig veel behoeften maar beperkte middelen. Maw keuzes maken
→ Producten zijn schaars want we hebben een beperkt aantal productiemiddelen.
3. Wat onderzoekt de economie?
Micro-economie Macro-economie
Bestudeert manier waarop huishoudens en Bestudeert fenomenen die de gehele economie
bedrijven beslissingen nemen en hoe ze in bestrijken.
specifieke markten met elkaar omgaan.
Micro-economie als manier van denken Macro-economie als studie van macro-
omtrent individueel menselijk gedrag in het economische werkelijkheid.
algemeen.
Hoe mensen beslissingen nemen. Invloeden op economie als geheel.
Hoe mensen interageren met elkaar.
(Inflatie, economische groei, werkloosheid…)
1
Micro-economie: Hoofdstuk 1
,4. 10 principes van Mankiw
1. Mensen moeten keuzes maken
2. Kosten worden bepaald door wat we opgeven om het te krijgen.
→ Opportuniteitskost: de waarde van het offer dat je maakt
Vb voetbal 22 euro, les 28 euro -> naar de les ipv voetbal
3. Rationele mensen denken in de marge.
→ Marginale baten en kosten vergelijken
4. Mensen reageren op prikkels: “incentives”.
Vb bonus als je te laat komt → iedereen komt te laat
→ Gedrag veranderen als kosten of baten (voldoende) veranderen.
5. Handel is in ieders belang
6. Markten zijn vaak een goede manier om economische activiteit te organiseren.
7. Overheden kunnen de resultaten van de markt soms verbeteren
→ overheidsinmenging
8. De levensstandaard van een land hangt af van de mate waarin het land g&d kan produceren.
9. Prijzen stijgen als de overheid teveel geld drukt (=geld maken). MACRO
10. De samenleving staat voor een afweging op korte termijn tussen inflatie en werkloosheid.
Hoofdstuk 3: Vraag & Aanbod
1. Markt en marktvormen
Markt = verzameling kopers en verkopers van een bepaald product.
Marktvormen:
Monopolie Oligopolie Monopolistische Volkomen concurrentie
concurrentie
1 bedrijf Enkele bedrijven Veel bedrijven Veel vragers, veel
aanbieders
Homogeen Homogene/ Heterogene producten Homogene producten
Heterogene producten
Ondoorzichtige markt Ondoorzichtige markt Ondoorzichtige markt Transparante markt
= perfecte info
Prijszetter Beperkte prijszetter Beperkte prijszetter Prijsnemers
Geen Moeilijk om toe te Toetredingsmogelijkhed Toetredingsmogelijkhed
toetredingsmogelijkhed treden. en en
en
V&A zijn onafhankelijk
V&A nemen alle kosten
en baten in aanmerking
Vb NMBS Vb Vb restaurants Bestaat niet in de
computerproducenten werkelijkheid
2
Micro-economie: Hoofdstuk 1
, Marktmacht
2. Vraag
Individuele vraag: Hoeveel is een consument bereid te betalen bij verschillende prijzen?
↔ Inverse marktvraag: Hoeveel is de consument bereid te betalen voor een verschillende q?
Marktvraag: Hoeveel zijn alle consumenten samen bereid te kopen bij verschillende prijzen?
→ Gevraagde hoeveelheid Q in functie van de prijs
→ Q = f(p)
↔ inverse marktvraag: p = f(Q)
! ➔ Beide functies drukken hetzelfde uit maar worden anders gelezen.
Q = f(p): hoeveel goederen willen consumenten kopen bij een gegeven prijs?
p = f(Q): welke prijs zijn consumenten bereid te betalen voor een gegeven Q?
→ Grafiek verkrijg je door horizontale sommatie van individuele vraagcurves
Hogere prijs heeft 2 effecten:
− Inkomenseffect:
o Koopkracht daalt → gevraagde hoeveelheid daalt
− Substitutie-effect:
o Product wordt minder aantrekkelijk i.v.m. andere alternatieven → q daalt
Wet van de vraag: Gevraagde hoeveelheid daalt als de prijs stijgt.
Ceteris paribus: De marktvraagcurve beschouwt de gevraagde hoeveelheid bij verschillende prijzen
in de veronderstelling dat andere factoren die de vraag kunnen beïnvloeden constant zijn.
Andere factoren: P1, P2, Pn: prijzen andere goederen
Y: inkomen
T: voorkeuren, smaken
PLS: niveau en structuur bevolking
A: reclame
E: verwachtingen
3
Micro-economie: Hoofdstuk 3
