Leerdoelen orthopedagogiek 2.2
Werkcollege 1.
Leerdoel 1: De student heeft zich op de impact van het hebben van een kind met een
specifieke hulpvraag op het opvoedsysteem.
Ouderschap
Ouderschap omvat meer dan alleen opvoeder zijn.
Ouder: Een persoon met een besef van onvoorwaardelijk en tijdloos verantwoordelijk-zijn
voor een kind.
- Ouderschap impliceert besef van verantwoordelijkheid, maakt kwetsbaar (je kunt je
schuldig voelen), ontwikkelt zich in de loop der tijd, laat zich drijven door illusies.
- Onvoorwaardelijk: Zonder voorwaarden vooraf.
- Tijdloos: Zonder einde of afsluiting.
- Verantwoordelijkheid:
o Biologische verantwoordelijkheid: Verantwoordelijkheid voor zorg en bescherming
van het kind (eten, liefde en warmte geven).
o Maatschappelijke verantwoordelijkheid: Het zedelijk en lichamelijk welzijn van het
kind. Is in Nederland vastgelegd in de wetgeving (leerplicht).
o Juridische verantwoordelijkheid: Ouders zijn aansprakelijk voor hun kind (vernieling/
stelen).
- Verantwoordelijk-zijn: De binding die een ouder aangaat met het kind om voortaan de
ouder van dat kind te zijn.
Illusies: Droombeelden of nauwelijks bewuste verwachtingen. De illusies beïnvloeden het
opvoedingsgedrag.
- Worden mede gevormd door de context.
- Zijn je drijfveren om te doen wat je wil doen, zijn daardoor positief (totdat je ze aan moet
passen en de werkelijkheid en verwachtingen niet overeenkomen).
- Zijn niet statisch maar veranderen door tijd en invloed van ervaringen.
- Worden opgegeven of vervangen door nieuwe illusies.
- Aanpassen van ouderschap aan de werkelijkheid.
- Belang van kunnen omgaan met teleurstellingen.
- Flexibiliteit ouders; kunnen omschakelen nieuwe levensfasen van het kind.
- Gevoel van behoeftes en mogelijkheden kind.
- Voorbeeld: Maakbaarheid Het idee dat uiteindelijk alles weer goed komt als iemand
daar maar genoeg zijn best voor doet.
o Lineair denken (als… dan).
o Voordeel: Nadruk komt te liggen op wat mogelijk is, in plaats van wat er onmogelijk is.
o Nadeel: De dwang die ervan uitgaat om gebruik te maken van die mogelijkheden terwijl
ze de beperkingen niet altijd weg zullen nemen, en de ontkenning van wat niet te
veranderen is in stand houden of stimuleren.
- Voorbeeld: Management van het dagelijks bestaan Het idee dat het leven op dezelfde
manier door kan gaan mét kinderen als zonder kinderen, als je het maar goed weet te
regelen.
- Voorbeeld: Beeld van het kind Ouders willen graag trots zijn op hun kind, dat geeft hen
het gevoel dat ze een goede ouder zijn.
Illusies van ouders; maakbaarheid, management van het dagelijks bestaan, beeld van het
kind, gezondheid (ons overkomt het niet), het ouderschap zelf.
Illusies van hulpverleners; hoe ouders hun taak vervullen, gevoel van falen, deskundigen- of
dialoogmodel, ouder is ervaringsdeskundige, verantwoordelijk-zijn, balans opvoedingstaken
en -vaardigheden.
1
Werkcollege 1.
Leerdoel 1: De student heeft zich op de impact van het hebben van een kind met een
specifieke hulpvraag op het opvoedsysteem.
Ouderschap
Ouderschap omvat meer dan alleen opvoeder zijn.
Ouder: Een persoon met een besef van onvoorwaardelijk en tijdloos verantwoordelijk-zijn
voor een kind.
- Ouderschap impliceert besef van verantwoordelijkheid, maakt kwetsbaar (je kunt je
schuldig voelen), ontwikkelt zich in de loop der tijd, laat zich drijven door illusies.
- Onvoorwaardelijk: Zonder voorwaarden vooraf.
- Tijdloos: Zonder einde of afsluiting.
- Verantwoordelijkheid:
o Biologische verantwoordelijkheid: Verantwoordelijkheid voor zorg en bescherming
van het kind (eten, liefde en warmte geven).
o Maatschappelijke verantwoordelijkheid: Het zedelijk en lichamelijk welzijn van het
kind. Is in Nederland vastgelegd in de wetgeving (leerplicht).
o Juridische verantwoordelijkheid: Ouders zijn aansprakelijk voor hun kind (vernieling/
stelen).
- Verantwoordelijk-zijn: De binding die een ouder aangaat met het kind om voortaan de
ouder van dat kind te zijn.
Illusies: Droombeelden of nauwelijks bewuste verwachtingen. De illusies beïnvloeden het
opvoedingsgedrag.
- Worden mede gevormd door de context.
- Zijn je drijfveren om te doen wat je wil doen, zijn daardoor positief (totdat je ze aan moet
passen en de werkelijkheid en verwachtingen niet overeenkomen).
- Zijn niet statisch maar veranderen door tijd en invloed van ervaringen.
- Worden opgegeven of vervangen door nieuwe illusies.
- Aanpassen van ouderschap aan de werkelijkheid.
- Belang van kunnen omgaan met teleurstellingen.
- Flexibiliteit ouders; kunnen omschakelen nieuwe levensfasen van het kind.
- Gevoel van behoeftes en mogelijkheden kind.
- Voorbeeld: Maakbaarheid Het idee dat uiteindelijk alles weer goed komt als iemand
daar maar genoeg zijn best voor doet.
o Lineair denken (als… dan).
o Voordeel: Nadruk komt te liggen op wat mogelijk is, in plaats van wat er onmogelijk is.
o Nadeel: De dwang die ervan uitgaat om gebruik te maken van die mogelijkheden terwijl
ze de beperkingen niet altijd weg zullen nemen, en de ontkenning van wat niet te
veranderen is in stand houden of stimuleren.
- Voorbeeld: Management van het dagelijks bestaan Het idee dat het leven op dezelfde
manier door kan gaan mét kinderen als zonder kinderen, als je het maar goed weet te
regelen.
- Voorbeeld: Beeld van het kind Ouders willen graag trots zijn op hun kind, dat geeft hen
het gevoel dat ze een goede ouder zijn.
Illusies van ouders; maakbaarheid, management van het dagelijks bestaan, beeld van het
kind, gezondheid (ons overkomt het niet), het ouderschap zelf.
Illusies van hulpverleners; hoe ouders hun taak vervullen, gevoel van falen, deskundigen- of
dialoogmodel, ouder is ervaringsdeskundige, verantwoordelijk-zijn, balans opvoedingstaken
en -vaardigheden.
1
