Werken op een hartfunctieafdeling
Hoofdstuk 14 Juridische aspecten
Voorgeschiedenis
Om waarborgen te scheppen voor goede gezondheidszorg heeft de overheid in het
verlaten tal van wetten en regels uitgevaardigd. Kwaliteitsaspecten van de zorg werden
o.a. geregeld in beroepenwetgeving, de bouwwetgeving en de financieringswetgeving.
instellingen komen alleen in aanmerking voor financiering als ze voldoen aan een aantal
erkenningseisen. Bijv. Instellingen moet beschikken over een comissie voor
fouten,ongevallen en bijna-ongevallen en over een klachtencomissie.
Men komt steeds meer tot inzicht dat ingewikkelde regelgeving geen goed
instrument is om kwaliteit in de zorg te bereiken.
Vernieuwing:
- Kwaliteitswet breekt met de traditie van uitvoerige wetgeving. De overheid
formuleert een beperkt aantal eisen en laat invulling daarvan aan de instellingen over.
1996 in werking getreden.
- in het verlengde van de kwaliteitswet wa het nodig een anatl bestaande wetten
aan te passen. Voorbeeld hiervan is de :Wet BIG (wet op de beroepen in de individuele
gezondheidszorg)(vervanging van de beroepenwetgeving) 1995 in werking getreden.
- Rechtspositie van de patient (belangrijke vernieuwing) fundamenele rechten
zoals:toestemmingsvereiste,recht op nzage,recht op voldoende informatie, bescherming
persoonlijke levenssfeer en goede klachtenbehandeling. Staat beschreven in de WGBO:
1995 in werking getreden.
- Wet klachtenrecht clienten zorgsector: klachten volgens bepaalde regels
behandelen. 1995 in werking getreden.
- Wet medezeggenschap clienten zorginstellingen: vastgelegd dat elke
zorginstelling een clientenraad instelt, die binnen het kader van de doelstelling van de
instelling de gemeenschappelijke belangen van de client behartigd.
Kwaliteitswet zorginstellingen
Beoogt het waarborgen van de kwaliteitsniveau van de zog in nederland. Kaderwet:
eigen veranwoordelijkheid als uitgangspunt nemen. Wet formuleert een aantal globale
eisen. De wet regelt ook de wijze van toezicht en handhaving.
Vier eisen:
1. Verantwoorde zorg op goed niveau; zorg die in iedergeval
doeltreffend,doelmatig en patientgericht is.
2. Op kwaliteit gericht beleid om tot verantwoorde zorg te komen stelt de wet
eisen aan de kwaliteit van zorgverlening:
o goede organisatorische structuren
o adequate toerusting met personele en materiele middelen
o een goede verantwoordelijkheidsverdeling
o betrekken van andere zorgaanbieder,verzekeraars en
patientenorganisaties bij het kwaliteitsbeleid
o de mogelijkheid geestelijke verzorging aan de patient aan te bieden
3. Kwaliteitssytemen systeem voor kwaliteitsbewaking,kwaliteitsbeheersing en
kwaliteisverbetering. Instelling moet zorg dragen voor:
o op systematische wijze verzamelen en registreren van gegevens over de
kwaliteit van de verleende zorg
o aan de hand van deze gegevens systematisch toetsen in hoeverre de
organisatie van de zorg en de gehanteerde procedures hebben geleid tot
verantwoorde zorg
o bijstellen van de wijze waarop de zorg is georganiseerd alsmede het
bijstellen van de wijze waarop medewerkers en middelen worden ingezet,
als bijkt dat daartoe aanleiding is.
, steeds meer instellingen gaan over tot accreditatie of certificatie van hun
kwaliteitssystemen (NIAZ,HKZ,CCKL)
4. Jaarverslaginstellingen moete jaarlijks verantwoording afleggen over het
gevoerde kwaliteitsbeleid in de vorm van een kwaliteitsjaarverslag. Het dient
zowel intern als extern inzich te hebben en een oordeel te geven over kwaliteit.
Kwaliteit in de praktijk van het ziekenhuis
Tegenwoordig zijn alle protocollen,werkinstructies en procedures in een
protocollenbeheersysteem ondergebracht. systeem waarschuwt de opsteller wanneer
het protocol enz herzien moet worden. Borging gebeurt door uitvoeren van audits.
hiermee word de gehele kwaliteitscirkel van Deming :PDCA cirkel : P(lan),
D(o),C(eck)A(ct).
De cirkel beschrijft vier activiteiten die op alle verbeteringen in organisaties van
toepassing zijn. De vier activiteiten zorgen voor een betere kwaliteit. Het cyclische
karakter garandeert dat kwaliteitsverbetering continue onder de aandacht is.
- PLAN: kijk naar huidige werkzaamheden en stel een plan voor verbetering van
deze werkzaamheden op. Stel doelstellingen vast.
- DO: Voer de geplande verbetering uit in een gecontroleerde proefopstelling.
- CHECK: meet het resultaat van de verbetering en vergelijk met de
oorspronkelijke situatie en toets deze aan de vastgestelde doelstellingen.
- ACT: afkorting voor ACTUALIZE: Actualisatie van de planning. Stel (eventueel)
delen van het oorspronkeliejk plan bij a.d.h.v. de gevonden resultaten.
De Wet BIG (beroepen individuele gezondheidszorg)
In plaats van : de wet op de uitoefening van de geneeskunst, wet op de paramedische
beroepen. deze wetten gaven beroepsbescherming aan
artsen,tandartsen,verloskundigen en paramedici ( alleen zij waren bevoegd tot het
verrichten van geneeskundige handelingen).
Doelstelling wet BIG: de kwaliteit van de beroepsuitoefening te bevorderen en te
bewaken en de patient te beschermen tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen van
beroepsbeoefenaren.
Wet richt zich op de individuele zorg, op een persoon. Het omvat naast geneeskundige
handelinge ook verzorgende en verpleegkundige handelingen.
In de wet BIG word het volgende geregeld:
1. Titelbescherming en registratie
Acht beroepsgroepen: artsen, tandartsen, apothekers,verloskundigen,verpleegkundigen
fysiotherapeuten, klinische psychologen en psychotherapeuten zij laten zich inschrijven
in het BIG register als zij voldoende aan de wettelijke opleiding eisen die voor hun
beroep gelden. Hierdoor ontstaat het recht: een beschermende beroepstitel te voeren.
Beroepen valleen onder het tuchtrecht.
De dietiste, radiodiagnotisch laborant geld ook de titelbescherming zonder dat registratie
en tuchtrecht aan de orde is.
2. Voorbehouden handelingen en risicovolle handelingen
Uitgangspunt: iedereen mag handelingen uitvoeren op het gebied van de individuele
gezondheidszorg. Bij een groot aantal handelinge is sprake van mogelijk risico nodige
zorgvuldigheid in acht nemen. Een beperkt aantal risicovolle handelingen word als
voorbehouden aangemerkt: deze mogen alleen uitgevoerd worden door
beroepsbeoefaneren die zelfstandig bevoegd zijn. Bovendien mogen ze in opdracht van
Hoofdstuk 14 Juridische aspecten
Voorgeschiedenis
Om waarborgen te scheppen voor goede gezondheidszorg heeft de overheid in het
verlaten tal van wetten en regels uitgevaardigd. Kwaliteitsaspecten van de zorg werden
o.a. geregeld in beroepenwetgeving, de bouwwetgeving en de financieringswetgeving.
instellingen komen alleen in aanmerking voor financiering als ze voldoen aan een aantal
erkenningseisen. Bijv. Instellingen moet beschikken over een comissie voor
fouten,ongevallen en bijna-ongevallen en over een klachtencomissie.
Men komt steeds meer tot inzicht dat ingewikkelde regelgeving geen goed
instrument is om kwaliteit in de zorg te bereiken.
Vernieuwing:
- Kwaliteitswet breekt met de traditie van uitvoerige wetgeving. De overheid
formuleert een beperkt aantal eisen en laat invulling daarvan aan de instellingen over.
1996 in werking getreden.
- in het verlengde van de kwaliteitswet wa het nodig een anatl bestaande wetten
aan te passen. Voorbeeld hiervan is de :Wet BIG (wet op de beroepen in de individuele
gezondheidszorg)(vervanging van de beroepenwetgeving) 1995 in werking getreden.
- Rechtspositie van de patient (belangrijke vernieuwing) fundamenele rechten
zoals:toestemmingsvereiste,recht op nzage,recht op voldoende informatie, bescherming
persoonlijke levenssfeer en goede klachtenbehandeling. Staat beschreven in de WGBO:
1995 in werking getreden.
- Wet klachtenrecht clienten zorgsector: klachten volgens bepaalde regels
behandelen. 1995 in werking getreden.
- Wet medezeggenschap clienten zorginstellingen: vastgelegd dat elke
zorginstelling een clientenraad instelt, die binnen het kader van de doelstelling van de
instelling de gemeenschappelijke belangen van de client behartigd.
Kwaliteitswet zorginstellingen
Beoogt het waarborgen van de kwaliteitsniveau van de zog in nederland. Kaderwet:
eigen veranwoordelijkheid als uitgangspunt nemen. Wet formuleert een aantal globale
eisen. De wet regelt ook de wijze van toezicht en handhaving.
Vier eisen:
1. Verantwoorde zorg op goed niveau; zorg die in iedergeval
doeltreffend,doelmatig en patientgericht is.
2. Op kwaliteit gericht beleid om tot verantwoorde zorg te komen stelt de wet
eisen aan de kwaliteit van zorgverlening:
o goede organisatorische structuren
o adequate toerusting met personele en materiele middelen
o een goede verantwoordelijkheidsverdeling
o betrekken van andere zorgaanbieder,verzekeraars en
patientenorganisaties bij het kwaliteitsbeleid
o de mogelijkheid geestelijke verzorging aan de patient aan te bieden
3. Kwaliteitssytemen systeem voor kwaliteitsbewaking,kwaliteitsbeheersing en
kwaliteisverbetering. Instelling moet zorg dragen voor:
o op systematische wijze verzamelen en registreren van gegevens over de
kwaliteit van de verleende zorg
o aan de hand van deze gegevens systematisch toetsen in hoeverre de
organisatie van de zorg en de gehanteerde procedures hebben geleid tot
verantwoorde zorg
o bijstellen van de wijze waarop de zorg is georganiseerd alsmede het
bijstellen van de wijze waarop medewerkers en middelen worden ingezet,
als bijkt dat daartoe aanleiding is.
, steeds meer instellingen gaan over tot accreditatie of certificatie van hun
kwaliteitssystemen (NIAZ,HKZ,CCKL)
4. Jaarverslaginstellingen moete jaarlijks verantwoording afleggen over het
gevoerde kwaliteitsbeleid in de vorm van een kwaliteitsjaarverslag. Het dient
zowel intern als extern inzich te hebben en een oordeel te geven over kwaliteit.
Kwaliteit in de praktijk van het ziekenhuis
Tegenwoordig zijn alle protocollen,werkinstructies en procedures in een
protocollenbeheersysteem ondergebracht. systeem waarschuwt de opsteller wanneer
het protocol enz herzien moet worden. Borging gebeurt door uitvoeren van audits.
hiermee word de gehele kwaliteitscirkel van Deming :PDCA cirkel : P(lan),
D(o),C(eck)A(ct).
De cirkel beschrijft vier activiteiten die op alle verbeteringen in organisaties van
toepassing zijn. De vier activiteiten zorgen voor een betere kwaliteit. Het cyclische
karakter garandeert dat kwaliteitsverbetering continue onder de aandacht is.
- PLAN: kijk naar huidige werkzaamheden en stel een plan voor verbetering van
deze werkzaamheden op. Stel doelstellingen vast.
- DO: Voer de geplande verbetering uit in een gecontroleerde proefopstelling.
- CHECK: meet het resultaat van de verbetering en vergelijk met de
oorspronkelijke situatie en toets deze aan de vastgestelde doelstellingen.
- ACT: afkorting voor ACTUALIZE: Actualisatie van de planning. Stel (eventueel)
delen van het oorspronkeliejk plan bij a.d.h.v. de gevonden resultaten.
De Wet BIG (beroepen individuele gezondheidszorg)
In plaats van : de wet op de uitoefening van de geneeskunst, wet op de paramedische
beroepen. deze wetten gaven beroepsbescherming aan
artsen,tandartsen,verloskundigen en paramedici ( alleen zij waren bevoegd tot het
verrichten van geneeskundige handelingen).
Doelstelling wet BIG: de kwaliteit van de beroepsuitoefening te bevorderen en te
bewaken en de patient te beschermen tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen van
beroepsbeoefenaren.
Wet richt zich op de individuele zorg, op een persoon. Het omvat naast geneeskundige
handelinge ook verzorgende en verpleegkundige handelingen.
In de wet BIG word het volgende geregeld:
1. Titelbescherming en registratie
Acht beroepsgroepen: artsen, tandartsen, apothekers,verloskundigen,verpleegkundigen
fysiotherapeuten, klinische psychologen en psychotherapeuten zij laten zich inschrijven
in het BIG register als zij voldoende aan de wettelijke opleiding eisen die voor hun
beroep gelden. Hierdoor ontstaat het recht: een beschermende beroepstitel te voeren.
Beroepen valleen onder het tuchtrecht.
De dietiste, radiodiagnotisch laborant geld ook de titelbescherming zonder dat registratie
en tuchtrecht aan de orde is.
2. Voorbehouden handelingen en risicovolle handelingen
Uitgangspunt: iedereen mag handelingen uitvoeren op het gebied van de individuele
gezondheidszorg. Bij een groot aantal handelinge is sprake van mogelijk risico nodige
zorgvuldigheid in acht nemen. Een beperkt aantal risicovolle handelingen word als
voorbehouden aangemerkt: deze mogen alleen uitgevoerd worden door
beroepsbeoefaneren die zelfstandig bevoegd zijn. Bovendien mogen ze in opdracht van
