Probleem 2 FR
Leerdoelen
1. Wat zijn de belastbare inkomsten uit eigen woning?
Art. 3.110 Wet IB: de belastbare inkomsten uit eigen woning zijn de voordelen uit eigen
woning (eigenwoningforfait) verminderd met de op die voordelen uit eigen woning drukkend
aftrekbare kosten.
Het eigenwoningforfait
De voordelen uit eigen woning worden forfaitair bepaald.
Eigenwoningforfait (art. 3.112 Wet IB): omvang wordt vastgesteld door een percentage van
de WOZ-waarde te nemen. De bepaling van de waarde van de eigen woning vindt plaats op
de voet van de Wet WOZ.
Indien de woning niet gedurende het gehele jaar als eigen woning ter beschikking staat,
wordt het eigenwoningforfait naar evenredigheid bepaald.
Eigenwoningrente is aftrekbaar, maar aftrek van eigenwoningrente is afgelopen jaren wel
ingeperkt:
- Bijleenregeling (sinds 2004); de eigenwoningbezitter die met de vervreemding van
zijn eigen woning overwaarde realiseert, wordt geacht dit bedrag te besteden aan de
volgende eigen woning die hij aanschaft binnen drie jaar na deze verkoop (art.
3.119aa Wet IB).
- Aftrek van eigenwoningrente is slechts nog mogelijk indien de rente betrekking heeft
op schulden die ten minste annuïtair en in ten hoogste 360 maanden volledig worden
afgelost. Hypotheekrenteaftrek is daardoor sinds 2013 niet meer mogelijk voor
aflossingsvrije (hypothecaire) geldleningen.
- Sinds 2014 kunnen de aftrekbare kosten ter zake van een eigen woning – voor zover
deze in de hoogste tariefschijf vallen – tegen een lager tarief dan het toptarief in
aftrek worden gebracht.
Aftrek wegens geen of kleine eigenwoningschuld
Art. 3.123a Wet IB: regeling voor belastingplichtigen die geen of een kleine
eigenwoningschuld hebben. Is sprake van wanneer de voordelen uit eigen woning groter zijn
dan de op deze voordelen drukkende aftrekbare kosten. De belastingplichtige krijgt een recht
op aftrek.
Aftrekbare kosten eigen woning
Als aftrekbare kosten worden aangemerkt:
- Art. 3.119a Wet IB: de renten en kosten van schulden, aangegaan in verband met de
eigen woning, mits ter zake van die schulden een contractuele verplichting bestaat
gedurende de looptijd van die schulden ten minste annuïtair en in ten hoogste 360
maanden die schulden volledig af te lossen en die verplichting ook daadwerkelijk
wordt nagekomen
- Art. 3.120 Wet Ib: de periodieke betalingen ter zake van de rechten van erfpacht,
opstal of beklemming, die in mindering strekken op de voordelen uit de eigen
woning.
De eigenwoningrente is aftrekbaar in het jaar van betaling.
, Art. 3.147 Wet IB: van betaling is sprake als de rente is betaald, verrekend, ter beschikking
gesteld of rentedragend is geworden.
Van belang is historisch-causaal verband tussen de schuld en de aanwending van de aldus
verkregen middelen aan de eigen woning.
Art. 3.120a Wet IB: tijdelijke aftrekmogelijkheid in de wet voor renten van geldleningen voor
restschuld van een vervreemde eigen woning.
Beperkingen van de renteaftrek
Op de hoofdregel dat de renten van gekwalificeerde eigenwoningschuld onbeperkt
aftrekbaar zijn, wordt in aan aantal gevallen inbreuk gemaakt (art. 3.119a lid 6):
- Indien de rente, verschuldigd over de eigenwoningschuld, niet wordt betaald, maar
schuldig wordt gebleven, is de rente die over deze (rente)schuld wordt berekend niet
aftrekbaar.
- Er is geen sprake van eigenwoningschuld ingeval de eigen woning of een gedeelde
daarvan (in)direct is verkregen van de partner van een belastingplichtige, voor zover
het totaal van de eigenwoningschulden na deze verkrijging groter is dan voor de
vervreemding van de eigen woning.
- Fiscale partners genieten geen renteaftrek in box 1 indien zij van hun partner geld
hebben geleend voor de aankoop van de eigen woning. De schuld verplaatst dan naar
box 3.
- De rente op de schuld die is aangegaan ter verwerving van de eigen woning krachtens
legaat tegen inbreng of bij verdeling van de nalatenschap is ook niet aftrekbaar in box
1 als deze schuld is gedefiscaliseerd door de werking van art. 5.4 Wet IB.
Eigenwoningschuld en annuïtaire aflossingsverplichting
Art. 3.119a lid 1 onder b en c Wet IB: Eigenwoningschuld moet in ten hoogste 360 maanden
volledig (annuïtair) worden afgelost en daartoe moet de belastingplichtige zich contractueel
hebben verbonden.
Bij annuïtaire lening zal elk te betalen maandbedrag bestaan uit rente en aflossing. Aan het
begin van de looptijd wordt relatief weinig afgelost.
Als er te weinig is afgelost aan het einde van het jaar is er geen sprake meer van
eigenwoningschuld en is het volledige bedrag ban de rente van ter zake van die schuld niet
meer aftrekbaar. Uitzonderingen/tegemoetkomingen:
- Bij kortstondig afwijken van het contractueel overeengekomen aflossingsschema dan
wel in het geval door crediteur en debiteur betalingsregelingen overeengekomen zijn,
blijft (onder voorwaarden) sprake van een eigenwoningschuld en kan de betaalde
rente toch in aftrek komen. (art. 3.119e Wet IB)
Voor het beoordelen of de belastingplichtige daadwerkelijke de aflossingseis nakomt, zijn
toetsmomenten ingevoerd (art. 3.119c lid 7 Wet IB):
- 31 december van het desbetreffende kalenderjaar
- Moment van vervreemding van de eigen woning
- Wijziging van de maandelijkse rentevoet
- Ten tijde van het oversluiten of aflossen van de desbetreffende schuld
Leerdoelen
1. Wat zijn de belastbare inkomsten uit eigen woning?
Art. 3.110 Wet IB: de belastbare inkomsten uit eigen woning zijn de voordelen uit eigen
woning (eigenwoningforfait) verminderd met de op die voordelen uit eigen woning drukkend
aftrekbare kosten.
Het eigenwoningforfait
De voordelen uit eigen woning worden forfaitair bepaald.
Eigenwoningforfait (art. 3.112 Wet IB): omvang wordt vastgesteld door een percentage van
de WOZ-waarde te nemen. De bepaling van de waarde van de eigen woning vindt plaats op
de voet van de Wet WOZ.
Indien de woning niet gedurende het gehele jaar als eigen woning ter beschikking staat,
wordt het eigenwoningforfait naar evenredigheid bepaald.
Eigenwoningrente is aftrekbaar, maar aftrek van eigenwoningrente is afgelopen jaren wel
ingeperkt:
- Bijleenregeling (sinds 2004); de eigenwoningbezitter die met de vervreemding van
zijn eigen woning overwaarde realiseert, wordt geacht dit bedrag te besteden aan de
volgende eigen woning die hij aanschaft binnen drie jaar na deze verkoop (art.
3.119aa Wet IB).
- Aftrek van eigenwoningrente is slechts nog mogelijk indien de rente betrekking heeft
op schulden die ten minste annuïtair en in ten hoogste 360 maanden volledig worden
afgelost. Hypotheekrenteaftrek is daardoor sinds 2013 niet meer mogelijk voor
aflossingsvrije (hypothecaire) geldleningen.
- Sinds 2014 kunnen de aftrekbare kosten ter zake van een eigen woning – voor zover
deze in de hoogste tariefschijf vallen – tegen een lager tarief dan het toptarief in
aftrek worden gebracht.
Aftrek wegens geen of kleine eigenwoningschuld
Art. 3.123a Wet IB: regeling voor belastingplichtigen die geen of een kleine
eigenwoningschuld hebben. Is sprake van wanneer de voordelen uit eigen woning groter zijn
dan de op deze voordelen drukkende aftrekbare kosten. De belastingplichtige krijgt een recht
op aftrek.
Aftrekbare kosten eigen woning
Als aftrekbare kosten worden aangemerkt:
- Art. 3.119a Wet IB: de renten en kosten van schulden, aangegaan in verband met de
eigen woning, mits ter zake van die schulden een contractuele verplichting bestaat
gedurende de looptijd van die schulden ten minste annuïtair en in ten hoogste 360
maanden die schulden volledig af te lossen en die verplichting ook daadwerkelijk
wordt nagekomen
- Art. 3.120 Wet Ib: de periodieke betalingen ter zake van de rechten van erfpacht,
opstal of beklemming, die in mindering strekken op de voordelen uit de eigen
woning.
De eigenwoningrente is aftrekbaar in het jaar van betaling.
, Art. 3.147 Wet IB: van betaling is sprake als de rente is betaald, verrekend, ter beschikking
gesteld of rentedragend is geworden.
Van belang is historisch-causaal verband tussen de schuld en de aanwending van de aldus
verkregen middelen aan de eigen woning.
Art. 3.120a Wet IB: tijdelijke aftrekmogelijkheid in de wet voor renten van geldleningen voor
restschuld van een vervreemde eigen woning.
Beperkingen van de renteaftrek
Op de hoofdregel dat de renten van gekwalificeerde eigenwoningschuld onbeperkt
aftrekbaar zijn, wordt in aan aantal gevallen inbreuk gemaakt (art. 3.119a lid 6):
- Indien de rente, verschuldigd over de eigenwoningschuld, niet wordt betaald, maar
schuldig wordt gebleven, is de rente die over deze (rente)schuld wordt berekend niet
aftrekbaar.
- Er is geen sprake van eigenwoningschuld ingeval de eigen woning of een gedeelde
daarvan (in)direct is verkregen van de partner van een belastingplichtige, voor zover
het totaal van de eigenwoningschulden na deze verkrijging groter is dan voor de
vervreemding van de eigen woning.
- Fiscale partners genieten geen renteaftrek in box 1 indien zij van hun partner geld
hebben geleend voor de aankoop van de eigen woning. De schuld verplaatst dan naar
box 3.
- De rente op de schuld die is aangegaan ter verwerving van de eigen woning krachtens
legaat tegen inbreng of bij verdeling van de nalatenschap is ook niet aftrekbaar in box
1 als deze schuld is gedefiscaliseerd door de werking van art. 5.4 Wet IB.
Eigenwoningschuld en annuïtaire aflossingsverplichting
Art. 3.119a lid 1 onder b en c Wet IB: Eigenwoningschuld moet in ten hoogste 360 maanden
volledig (annuïtair) worden afgelost en daartoe moet de belastingplichtige zich contractueel
hebben verbonden.
Bij annuïtaire lening zal elk te betalen maandbedrag bestaan uit rente en aflossing. Aan het
begin van de looptijd wordt relatief weinig afgelost.
Als er te weinig is afgelost aan het einde van het jaar is er geen sprake meer van
eigenwoningschuld en is het volledige bedrag ban de rente van ter zake van die schuld niet
meer aftrekbaar. Uitzonderingen/tegemoetkomingen:
- Bij kortstondig afwijken van het contractueel overeengekomen aflossingsschema dan
wel in het geval door crediteur en debiteur betalingsregelingen overeengekomen zijn,
blijft (onder voorwaarden) sprake van een eigenwoningschuld en kan de betaalde
rente toch in aftrek komen. (art. 3.119e Wet IB)
Voor het beoordelen of de belastingplichtige daadwerkelijke de aflossingseis nakomt, zijn
toetsmomenten ingevoerd (art. 3.119c lid 7 Wet IB):
- 31 december van het desbetreffende kalenderjaar
- Moment van vervreemding van de eigen woning
- Wijziging van de maandelijkse rentevoet
- Ten tijde van het oversluiten of aflossen van de desbetreffende schuld
