Samenvatting Mens en Maatschappij - maatschappij en ruimte

MENS
EN
MAATSCHAPPIJ
2023/2024

,Algemene inleiding
1.. Wat, eindtermen, ontwikkelingsdoelen, leerplannen.
 Mens en maatschappij:
 Kinderen verwerven kennis en inzicht in zichzelf, omgeving, relatie en
omgeving
 Competenties verwerven om in interactie te treden
 Eindtermen: minimumdoelen voor lager onderwijs die opgelegd zijn door de
overheid en bereikbaar worden gezien voor bepaalde leerlingengroep
Zijn kwaliteitsstandaarden en dienen om gelijke kansen te creëren tot
talentontwikkeling
 Ontwikkelingsdoelen; minimumdoelen voor kleuter en buitengewoon onderwijs
vastgelegd door de overheid op vlak van kennis, inzicht, vaardigheden en attitudes
 Waarom het belangrijk is om oog te hebben voor verticale leerlijn voor M&M
 Eindtermen worden vertaald in leerplannen
 Leerplannen
 Katholiek onderwijs
 Gemeenschapsonderwijs
 Steden en gemeenten onderwijs

2. Domeinen mens en maatschappij
2.1 Mens
 Mens als psychosociaal wezen en kan functioneren als individu en in sociaal verband
 Communiceren met onszelf en met anderen en onszelf begrijpen
 Kennis, inzicht, vaardigheden en attitudes om met anderen om te gaan

2.2 Maatschappij
 Participeren en functioneren in/aan de samenleving
 Inzicht in sociaal-economisch, sociaal-cultureel, politiek-juridische verschijnselen
 Rekening houden met eigen samenleving en mondiale context van samenleving

2.3 Tijd
 Dagelijks en historisch bewustzijn en algemene vaardigheden
 Dagelijkse tijd: situeren gebeurtenissen in tijd, tijdsaanduiding lezen, tijd
plannen
 Historische tijd : leven wordt beïnvloed door het leven, verleden heeft invloed
op nu en toekomst

2.4 Ruimte
 Ruimtelijk bewustzijn
 Zelfredzaam en goede blik op de wereld
 Goede kijk op de wereld
 Oriëntatie in ruimte en relatie mens en ruimte
 Kaartvaardigheid

,2.5 Verticale leerlijn mens en maatschappij
 De grootste moeilijkheid is overgang tussen kleuter en lager onderwijs
 Om voorkennis leerlingen 1ste leerjaar te kennen moeten we kijken wat ze
zagen in kleuterklas waar er maar 4 onderdelen zijn: mens, maatschappij, tijd,
ruimte.
 In kleuteronderwijs staat exploratiedrag centraal
 Voor sommige domeinen is er continuïteit tussen kleuter en lager =>
weerspiegeling rubrieken
 Continuïteit in ruimere ontwikkeling kind, kennis wordt abstracter, inzichten
worden uitgediept of bereikt, vaardigheden verder ontwikkelen en attitudes
krijgen meer vorm

, Domein maatschappij
1. Democratie en rechtstaat
 Afspraken worden omgezet in geformaliseerde regels
 Wetten zijn gelegaliseerde afspraken

1.1 Macht
 Macht is essentieel een onderdeel van politiek
 Het draait om de invloed die je hebt als actor en kan uitvoeren en op andere actor
 Macht is:
 Intentioneel: iets doelbewust doen
 Effectief: iets dat tot resultaten leidt
 Daad en vermogen: iemand die macht uitoefent en het vermogen heeft om daden
uit te loken
 Asymmetrisch: machthebbende heeft meer overheersing dan machtssubject dan
omgekeerd
Bv. Een politie agent heeft de macht om ons een boete te geven bij een
overtreding, maar wij hebben niet de macht om de agent een boete te geven als
die dezelfde overtreding maakt.
 We gebruiken machtsmiddelen om macht uit te oefenen
 Dwang & geweld
 Maatschappelijke steun
 Relaties en netwerken
 Deskundigheid
 Soorten macht:
 Effectieve macht:
 Latente macht: sluimerend, macht hebben zonder dat je deze uitoefent, als
handelend rekening houden met wat machthebber zal doen
 We spelen in op de reactie van machthebbende om de wensen te vermijden

1.2 Democratie
 Bestuur van, voor, door het volk
 Van: mensen die ons besturen, lid van het volk
 Voor: mensen die in het bestuur zitten
 Door: mensen die ons besturen die wij hebben aangesteld
 Criteria democratie
 Sociaal contract: stilzwijgende afspraak tussen burger en staat, waarbij burger
macht geeft aan staat en in centrum worden geplaatst
 Regels en procedures: zorgen voor dat er geen misbruik wordt gemaakt en burger
centraal staat – scheiding der machten
 Respect voor individueel recht: we hebben individuele rechten die moeten
geëerbiedigd worden door de staat

1.3 De drie machten
Wetgevende macht Uitvoerende macht Rechterlijke macht
 Belgische
Maken regering
de wetten - parlement  Uitvoeren van goedgekeurde  Rechtspraak
Vlaamse
Ontwerp
 Federaal van wet goedkeuren
parlement
regering wetten  Rechters
en
 Vlaams stemmen
parlement en nadien
Franse gemeenschapsregering  Regering
doorsturen
 Franse naar uitvoerende
gemeenschapsraad
Waalse gewestregering  Stellen ook steeds meer
macht
 Parlement van Duitstalige
Brussels hoofdstedelijk
wetten op
 Dienen wetsvoorstel in
gemeenschap
 Feitelijke macht
gewestregering
 6 parlementen
 Waalse parlement
 6 regeringen
 Regering Duitstalige
 Brussels hoofdstedelijk
gemeenschap