DIËNCEPHALON – HERSENSTAM – CEREBELLUM
1. DIËNCEPHALON (= tussenhersenen)
1.1 Ligging + opbouw
• Ligt tussen de hersenstam en de grote hersenen. (Onder de cortex)
• Bestaat uit:
o Thalamus
o Hypothalamus
o Derde hersenventrikel (holte)
1.1.1 Thalamus
= grijze stof
Verbindingen en functies thalamus
• Belangrijke schakel tussen het cerebrum en cerebellum -> motorische coördinatie verfijnen
• Verbindingen met basale ganglia (zorgt voor tonus regulatie motoriek) -> controle
bewegingen
• Verbindingen met limbische systeem
Basale gangliga (= nucleus caudatus)
Functie:
• Tonus regulatie van motoriek
Bestaat uit:
• Nucleus subthalamus
• Substantia nigra
1.1.2 Hypothalamus
= grijze stof
-> Bodem van de derde ventrikel (onder derde ventrikel)
Functies hypothalamus
• Regulatie emotie en gevoelens door verbindingen met limbische systeem
• Homeostase in het lichaam handhaven via:
o Invloed op de werking vd hypofyse die hormonen afscheidt
o Controle en regulatie van vegetatieve centra:
▪ Temperatuurcentrum
- Wordt gereguleerd door: centra in verlengde merg + hypothalamus
- Wanneer lichaamstemp. te hoog of te laag -> worden impulsen naar
bloedvaten in de huid gestuurd om zo vasodilatatie of
vasoconstrictie te bewerkstellen.
- Te hoge temperatuur: vasodilatatie
-> Temperatuurcentrum stimuleert het ademhalingsstelsel tot
‘hijgen’
- Te lage temperatuur: vasoconstrictie
, -> hypothalamus zet via de hypofyse de schildklier aan tot hogere
activiteit. -> de schildklier produceert hierdoor meer
schildklierhormonen, doet celstofwisseling versnellen -> zorgt voor
extra warmteproductie
▪ Dorstcentrum
- De hypothalamus is in staat de verhoogde osmotische waarde van
het langsstromende bloed waar te nemen.
- Als waterconcentratie te laag is, is de osmotische waarde van het
bloed te hoog -> dorst (dat dorstgevoel wordt veroorzaakt door de
hypothalamus)
- Reactie hypothalamus op een verhoogde afgifte van hormoon ADH -
> nieren scheiden minder water uit -> Water drinken en de
verminderde uitscheiding doen de watercontractie in het bloed
stijgen en de osmotische waarden dalen -> dorstgevoel verdwijnt
▪ Hongercentrum
- Hongercentrum in hypothalamus wordt geprikkeld door:
- verlaagde hoeveelheid insuline
- verlaagde hoeveelheid glucose
- Bij te lage insuline en glucose in bloedplasma -> hypothalamus stuurt
hongerprikkel
- Wanneer je eet, glucose wordt verhoogt -> insulineproductie ->
hongergevoel neemt af.
▪ Biologische klok
- Hypothalamus zorgt dat de juiste hormonen worden aangemaakt om
je slaperig te maken en te zorgen dat je wakker bent.
1.1.3 Derde ventrikel
• Smalle holte
• Zijwanden gevormd door de mediale zijde van de linker en rechter thalamus
• Bodem gevormd door de hypothalamus
2. TRUNCUS CEREBRI (= de hersenstam)
1. DIËNCEPHALON (= tussenhersenen)
1.1 Ligging + opbouw
• Ligt tussen de hersenstam en de grote hersenen. (Onder de cortex)
• Bestaat uit:
o Thalamus
o Hypothalamus
o Derde hersenventrikel (holte)
1.1.1 Thalamus
= grijze stof
Verbindingen en functies thalamus
• Belangrijke schakel tussen het cerebrum en cerebellum -> motorische coördinatie verfijnen
• Verbindingen met basale ganglia (zorgt voor tonus regulatie motoriek) -> controle
bewegingen
• Verbindingen met limbische systeem
Basale gangliga (= nucleus caudatus)
Functie:
• Tonus regulatie van motoriek
Bestaat uit:
• Nucleus subthalamus
• Substantia nigra
1.1.2 Hypothalamus
= grijze stof
-> Bodem van de derde ventrikel (onder derde ventrikel)
Functies hypothalamus
• Regulatie emotie en gevoelens door verbindingen met limbische systeem
• Homeostase in het lichaam handhaven via:
o Invloed op de werking vd hypofyse die hormonen afscheidt
o Controle en regulatie van vegetatieve centra:
▪ Temperatuurcentrum
- Wordt gereguleerd door: centra in verlengde merg + hypothalamus
- Wanneer lichaamstemp. te hoog of te laag -> worden impulsen naar
bloedvaten in de huid gestuurd om zo vasodilatatie of
vasoconstrictie te bewerkstellen.
- Te hoge temperatuur: vasodilatatie
-> Temperatuurcentrum stimuleert het ademhalingsstelsel tot
‘hijgen’
- Te lage temperatuur: vasoconstrictie
, -> hypothalamus zet via de hypofyse de schildklier aan tot hogere
activiteit. -> de schildklier produceert hierdoor meer
schildklierhormonen, doet celstofwisseling versnellen -> zorgt voor
extra warmteproductie
▪ Dorstcentrum
- De hypothalamus is in staat de verhoogde osmotische waarde van
het langsstromende bloed waar te nemen.
- Als waterconcentratie te laag is, is de osmotische waarde van het
bloed te hoog -> dorst (dat dorstgevoel wordt veroorzaakt door de
hypothalamus)
- Reactie hypothalamus op een verhoogde afgifte van hormoon ADH -
> nieren scheiden minder water uit -> Water drinken en de
verminderde uitscheiding doen de watercontractie in het bloed
stijgen en de osmotische waarden dalen -> dorstgevoel verdwijnt
▪ Hongercentrum
- Hongercentrum in hypothalamus wordt geprikkeld door:
- verlaagde hoeveelheid insuline
- verlaagde hoeveelheid glucose
- Bij te lage insuline en glucose in bloedplasma -> hypothalamus stuurt
hongerprikkel
- Wanneer je eet, glucose wordt verhoogt -> insulineproductie ->
hongergevoel neemt af.
▪ Biologische klok
- Hypothalamus zorgt dat de juiste hormonen worden aangemaakt om
je slaperig te maken en te zorgen dat je wakker bent.
1.1.3 Derde ventrikel
• Smalle holte
• Zijwanden gevormd door de mediale zijde van de linker en rechter thalamus
• Bodem gevormd door de hypothalamus
2. TRUNCUS CEREBRI (= de hersenstam)
