MEDISCHE BEELDVORMING –
INLEIDENDE BEGRIPPEN
Röntgenstralen
Omschrijving: röntgenstralen
= elektromagnetische straling, vernoemd naar de ontdekker Wilhelm Röntgen.
Principes van röntgenstralen
Licht wordt door structuren teruggekaatst.
Hoe korter de golflengte, hoe sneller de stralingsgolf.
Hoe sneller, hoe penetranter de stralingsbundel.
Worden door ons lichaam weinig tegengehouden.
Verschillende toepassingen
Medische wereld
Misdaadbestrijding: bv. in luchthavens.
Opwekking van X-stralen
= a.d.h.v. een glazen, vacuüm buis.
Negatieve elektronen worden door een kathode naar een positieve
metalen anode gestuurd.
De elektronen worden dan opgevangen en door de afkaatsing van de
elektronen op de anode worden x-stralen geproduceerd.
Röntgenstraling toegepast in beeldvorming
Werking van een geprojecteerde radiografie RX-toestel
= eenvoudig: de röntgenbuis wordt aangedreven en produceert x-stralen. De X-
stralen worden daarna via de RX-buis en diafragma (= collimator) naar de
opname tafel gekaatst.
Aandachtspunten
o Afhankelijk van het lichaamsdeel moet je meer of minder straling
geven.
o De stralingsbundel moet zo klein mogelijk zijn: hoe groter de
stralingsbundel, hoe groter de weefselbeschadiging.
Productie van het beeld
o Patiënt ligt, zit of staat op de onderzoekstafel.
o De straling gaat door het lichaam en wordt opgevangen door een
stralingsdetector.
o Beeldreceptor vangt de stralingsenergie op en zet deze om in beeld.
Foto: collimator
, Werking van röntgenstraling
röntgenstraling wordt uitgedrukt in kilo elektrovolt (keV)
Hoge stralingsintensiteit geeft een heel donker beeld: je kan geen duidelijk
onderscheid maken tussen verschillende weefsels.
Wanneer je een lage stralingsintensiteit hebt, krijg je een licht grijze beeld.
Het geproduceerde beeld
Dense structuren: bv. botten, prothese materiaal, dens weefsel enz.
o Houden straling meer tegen dan weke delen. De stralingsreceptor
vangt deze dan niet meer op.
o Beelden zijn wit of licht grijs.
Zachte structuren: bv. lucht, huid enz.
o Laten straling door.
o Beelden zijn donkergrijs of lijken op zwarte tinten (lucht is volledig
zwart).
Fluoroscopie
= ook een toepassing van beeldvorming door het gebruik van x-stralen. Terwijl er
bij radiografie een momentopname wordt gemaakt, wordt er bij fluoroscopie x-
stralen in beeld gebracht d.m.v. een beweging.
De stralingsdosis is lager
Voorbeelden
o Sliktesten met bariumpap
o Angiografie
o Interventionele radiologie
fluoroscopie is het meest schadelijk voor de zorgverlener, want de
stralingen zijn onzichtbaar. Je staat als zorgverleners naast de patiënt
tijdens deze vorm van beeldvorming.
Computertomografie (CT)
Omschrijving: computertomografie (CT)
= computer assisted tomography: er wordt gebruik gemaakt van x-stralen en een
computer om schijfschrijven. Dat betekent dat de patiënt onderverdeeld zal
worden in verschillende schijven.
Door het beeld in schijven te delen, kan je berekenen waar bv. een tumor start en
waar het eindigt.
Werking CT-toestel
Om schijfopnamen (= axiale coupes) te maken draait een röntgentube continu
rond de patiënt en maakt op die manier opnames.
De patiënt wordt ook in de andere lengte as door
de mechanische tafel langs het opname systeem
geschoven.
INLEIDENDE BEGRIPPEN
Röntgenstralen
Omschrijving: röntgenstralen
= elektromagnetische straling, vernoemd naar de ontdekker Wilhelm Röntgen.
Principes van röntgenstralen
Licht wordt door structuren teruggekaatst.
Hoe korter de golflengte, hoe sneller de stralingsgolf.
Hoe sneller, hoe penetranter de stralingsbundel.
Worden door ons lichaam weinig tegengehouden.
Verschillende toepassingen
Medische wereld
Misdaadbestrijding: bv. in luchthavens.
Opwekking van X-stralen
= a.d.h.v. een glazen, vacuüm buis.
Negatieve elektronen worden door een kathode naar een positieve
metalen anode gestuurd.
De elektronen worden dan opgevangen en door de afkaatsing van de
elektronen op de anode worden x-stralen geproduceerd.
Röntgenstraling toegepast in beeldvorming
Werking van een geprojecteerde radiografie RX-toestel
= eenvoudig: de röntgenbuis wordt aangedreven en produceert x-stralen. De X-
stralen worden daarna via de RX-buis en diafragma (= collimator) naar de
opname tafel gekaatst.
Aandachtspunten
o Afhankelijk van het lichaamsdeel moet je meer of minder straling
geven.
o De stralingsbundel moet zo klein mogelijk zijn: hoe groter de
stralingsbundel, hoe groter de weefselbeschadiging.
Productie van het beeld
o Patiënt ligt, zit of staat op de onderzoekstafel.
o De straling gaat door het lichaam en wordt opgevangen door een
stralingsdetector.
o Beeldreceptor vangt de stralingsenergie op en zet deze om in beeld.
Foto: collimator
, Werking van röntgenstraling
röntgenstraling wordt uitgedrukt in kilo elektrovolt (keV)
Hoge stralingsintensiteit geeft een heel donker beeld: je kan geen duidelijk
onderscheid maken tussen verschillende weefsels.
Wanneer je een lage stralingsintensiteit hebt, krijg je een licht grijze beeld.
Het geproduceerde beeld
Dense structuren: bv. botten, prothese materiaal, dens weefsel enz.
o Houden straling meer tegen dan weke delen. De stralingsreceptor
vangt deze dan niet meer op.
o Beelden zijn wit of licht grijs.
Zachte structuren: bv. lucht, huid enz.
o Laten straling door.
o Beelden zijn donkergrijs of lijken op zwarte tinten (lucht is volledig
zwart).
Fluoroscopie
= ook een toepassing van beeldvorming door het gebruik van x-stralen. Terwijl er
bij radiografie een momentopname wordt gemaakt, wordt er bij fluoroscopie x-
stralen in beeld gebracht d.m.v. een beweging.
De stralingsdosis is lager
Voorbeelden
o Sliktesten met bariumpap
o Angiografie
o Interventionele radiologie
fluoroscopie is het meest schadelijk voor de zorgverlener, want de
stralingen zijn onzichtbaar. Je staat als zorgverleners naast de patiënt
tijdens deze vorm van beeldvorming.
Computertomografie (CT)
Omschrijving: computertomografie (CT)
= computer assisted tomography: er wordt gebruik gemaakt van x-stralen en een
computer om schijfschrijven. Dat betekent dat de patiënt onderverdeeld zal
worden in verschillende schijven.
Door het beeld in schijven te delen, kan je berekenen waar bv. een tumor start en
waar het eindigt.
Werking CT-toestel
Om schijfopnamen (= axiale coupes) te maken draait een röntgentube continu
rond de patiënt en maakt op die manier opnames.
De patiënt wordt ook in de andere lengte as door
de mechanische tafel langs het opname systeem
geschoven.
