1
Samenvatting: Prothetische
Tandheelkunde: Uitneembare Prothese:
Behandelplanning:
Indicaties voor UPP:
• Ontbrekende gebitselementen in de esthetische zone
o Alternatieve behandelingen zijn niet mogelijk
▪ Behandeling is niet-uitvoerbaar
▪ Behandeling is niet-betaalbaar
• Extreem verkorte tandboog
o Bij minder als 3 occlusale eenheden kan UPP bijdragen aan kauwfunctie
o Opmerking:
▪ Sterk patiënt-afhankelijk
• Grote diastemen
o KB-werk is niet geïndiceerd bij diastemen groter dan 3 elementen
• Meerdere diastemen
o Meerdere diastemen herstellen maakt behandeling eenvoudig, flexibel en goedkoop
▪ Extra verlies van elementen is makkelijk op te lossen
• Restdentitie met parodontale aandoeningen
o UPP kan dienen als spalk voor stabilisatie in de tandboog
o Opmerking:
▪ Gebit wordt wel gevoeliger voor plaque-accumulatie en wortelcariës
• Excessief botverlies van edentate delen
o Herstel van botverlies door pathologie of chirurgie
▪ Best herstelling via UPP
o Opmerking:
▪ Botverlies kan niet vervangen worden door KB-werk
▪ Implantaten zijn enkel optie bij voldoende botniveau
• Beperkte financiële middelen
o Financieel aspect is vaak hoofdindicatie
• Fysieke of emotionele problemen
o Alternatieve behandelingen kunnen een te grote belasting vormen voor de patiënt
o Behandeling met prothese is minder belastend
▪ Emotioneel en fysiek is de behandeling beter te aanvaarden
• Pre-edentate situatie
o Restgebit is zodanig verloren dat alleen volledige prothese een volwaardige
behandeling is
▪ Partiële prothese wordt als overgangsprothese gezien
• Afbouw van het gebit kan geleidelijk gebeuren
• Tijdelijke oplossing wanneer een definitieve behandeling nog niet uit te voeren is
Samenvatting: Prothetische Tandheelkunde: Uitneembare Prothese: Behandelplanning:
, 2
Contra-indicaties:
• Elementen gelegen op 1 rij
o Boogvorm is afwezig
o Zie afbeelding
o Mogelijkse oplossingen:
▪ OF stabiliseren van situatie via een plaatprothese
▪ OF opbouw via implantaten
• Er moet voldoende bot aanwezig zijn
▪ OF afbouw
• Te klein steunpolygoon aanwezig
Aandachtspunten alvorens behandeling te starten:
• Goede diagnostiek is noodzakelijk
• UPP niet voorstellen als goedkoop alternatief
• Voorspelbaar werken
• Rekening houden met:
o Comfort van de patiënt
o Reinigbaarheid
• Weldoordacht ontwerp met aandacht voor:
o Voorkomen van iatrogene schade
o Goede communicatie met tandtechnieker
• Opmerking:
o UPP is een medisch voorschrift
▪ Tandarts is verantwoordelijk voor het ontwerp
• Ontwerp mag niet overgelaten worden aan de tandtechnieker
UPP als voorschrift:
• Arts is verantwoordelijk voor specifieke kenmerken van het ontwerp
o Elk patiënt heeft zijn eigen ontwerp
▪ Ontwerp dient enkel gebruikt te worden voor die patiënt
• Tandarts is niet verantwoordelijk voor verborgen gebreken (materiaalfalen)
• Opmerking:
o Meer dan 70% laat ontwerp over aan tandtechnieker
o Ontwerp kan veranderen bij verlies van strategische elementen
▪ Verlies van element is niet automatisch bijplaatsen van element op prothese
Behandelplan voor het gemutileerde gebit
• Voorlopig behandelplan
o Inventariseren en elimineren van behandelde factoren
• Voorbereidende behandelingen
o Behandelen van cariës, parodontale therapie…
• Definitief behandelplan
o In functie van het resultaat van de voorbereidende behandelingen
Samenvatting: Prothetische Tandheelkunde: Uitneembare Prothese: Behandelplanning:
, 3
Inhoud behandelplan:
• Klachten en afwijkingen van de patiënt
• Adequate behandeling van klachten en afwijkingen
• Te verwachten resultaat
• Labofases en kosten
Anamnese:
• Patiënt in eigen woorden laten vertellen wat de klachten en wensen zijn
• Vastleggen van persoonlijke gegevens van de patiënt
o Algemene gezondheid
o Tandheelkundige voorgeschiedenis
o Psychische toestand
Klinisch onderzoek van de patiënt:
• Extra-oraal onderzoek:
o Opmerken van pathologische afwijkingen
o Esthetiek van de patiënt
o Kaakgewricht van de patiënt
• Intra-oraal onderzoek:
o Staat van de elementen
▪ Cariës, slijtage, vitaliteit…
o Staat van de processus alveolaris
o Staat van de weke delen
o Occlusie en articulatie
▪ Bij verkorte tandbogen wordt de overbelasting van het front gecontroleerd
• Beweging zal overeenkomen met overbelasting
Modelonderzoek:
• Bestuderen van de gebitsmutilatie via studiemodellen
• Ontwerpen van vaste en uitneembare voorzieningen
• Correctief prepareren van meetlijnverloop en geleidevlakken
o Te gebruiken voor UPP en eventueel curveherstel
• Vervaardigen van individuele lepel met interne stops
• Presenteren en uitleggen van het behandelplan van de patiënt
• Te gebruiken voor individuele mondhygiëne-instructie
• Informeren van de tandtechnicus
• Documenteren van de gegevens
Samenvatting: Prothetische Tandheelkunde: Uitneembare Prothese: Behandelplanning:
, 4
Articulator-onderzoek:
• Indicatie:
o Bij gecompliceerde occlusie en articulatie
▪ Ingipsen van modellen
o Herkennen van occlusie- en articulatievoorzieningen
• Registratie zal gebeuren via volledig ontspannen musculatuur
• Mogelijkheid om therapie te testen:
o Inslijpen van het gebit (proefslijpen)
o Maken van proefopstelling
o Correctief prepareren van het meetlijnverloop en geleidevlakken
o Frontcorrecties
o Beetveranderingen
o Oplossingen voor ruimtelijke problemen
Röntgenonderzoek:
• Volledige RX-status is steeds nodig
• Röntgeninformatie moet steeds vergeleken worden met de bevindingen uit het klinisch
onderzoek
• Opmerking:
o Rekeninghouden met ALARA
Verwerken van gegevens:
• Alles wordt samen gegoten om een strategie te bepalen
• Waarnemingsfase:
o Informatie van de patiënt wordt verzameld
o Verwerken aan de hand van een probleemgerichte strategie
o Behandeling richt zich uitsluitend op het oplossen van relevante problemen
• Herkenningsfase:
o Verbanden leggen tussen verschillende waarnemingen
• Probleemstelling
o Alle herkende problemen worden geïnventariseerd
o Problemen worden herleid tot zuivere probleemstelling
• Opmerking:
o Mogelijkse oplossingen moeten gecatalogeerd worden van eenvoudig tot
gecompliceerd
▪ Oplossingen worden getoetst aan
• Specialisten
• Resultaten van de voorbereidende behandelingen
• Mening van de patiënt
Samenvatting: Prothetische Tandheelkunde: Uitneembare Prothese: Behandelplanning:
Samenvatting: Prothetische
Tandheelkunde: Uitneembare Prothese:
Behandelplanning:
Indicaties voor UPP:
• Ontbrekende gebitselementen in de esthetische zone
o Alternatieve behandelingen zijn niet mogelijk
▪ Behandeling is niet-uitvoerbaar
▪ Behandeling is niet-betaalbaar
• Extreem verkorte tandboog
o Bij minder als 3 occlusale eenheden kan UPP bijdragen aan kauwfunctie
o Opmerking:
▪ Sterk patiënt-afhankelijk
• Grote diastemen
o KB-werk is niet geïndiceerd bij diastemen groter dan 3 elementen
• Meerdere diastemen
o Meerdere diastemen herstellen maakt behandeling eenvoudig, flexibel en goedkoop
▪ Extra verlies van elementen is makkelijk op te lossen
• Restdentitie met parodontale aandoeningen
o UPP kan dienen als spalk voor stabilisatie in de tandboog
o Opmerking:
▪ Gebit wordt wel gevoeliger voor plaque-accumulatie en wortelcariës
• Excessief botverlies van edentate delen
o Herstel van botverlies door pathologie of chirurgie
▪ Best herstelling via UPP
o Opmerking:
▪ Botverlies kan niet vervangen worden door KB-werk
▪ Implantaten zijn enkel optie bij voldoende botniveau
• Beperkte financiële middelen
o Financieel aspect is vaak hoofdindicatie
• Fysieke of emotionele problemen
o Alternatieve behandelingen kunnen een te grote belasting vormen voor de patiënt
o Behandeling met prothese is minder belastend
▪ Emotioneel en fysiek is de behandeling beter te aanvaarden
• Pre-edentate situatie
o Restgebit is zodanig verloren dat alleen volledige prothese een volwaardige
behandeling is
▪ Partiële prothese wordt als overgangsprothese gezien
• Afbouw van het gebit kan geleidelijk gebeuren
• Tijdelijke oplossing wanneer een definitieve behandeling nog niet uit te voeren is
Samenvatting: Prothetische Tandheelkunde: Uitneembare Prothese: Behandelplanning:
, 2
Contra-indicaties:
• Elementen gelegen op 1 rij
o Boogvorm is afwezig
o Zie afbeelding
o Mogelijkse oplossingen:
▪ OF stabiliseren van situatie via een plaatprothese
▪ OF opbouw via implantaten
• Er moet voldoende bot aanwezig zijn
▪ OF afbouw
• Te klein steunpolygoon aanwezig
Aandachtspunten alvorens behandeling te starten:
• Goede diagnostiek is noodzakelijk
• UPP niet voorstellen als goedkoop alternatief
• Voorspelbaar werken
• Rekening houden met:
o Comfort van de patiënt
o Reinigbaarheid
• Weldoordacht ontwerp met aandacht voor:
o Voorkomen van iatrogene schade
o Goede communicatie met tandtechnieker
• Opmerking:
o UPP is een medisch voorschrift
▪ Tandarts is verantwoordelijk voor het ontwerp
• Ontwerp mag niet overgelaten worden aan de tandtechnieker
UPP als voorschrift:
• Arts is verantwoordelijk voor specifieke kenmerken van het ontwerp
o Elk patiënt heeft zijn eigen ontwerp
▪ Ontwerp dient enkel gebruikt te worden voor die patiënt
• Tandarts is niet verantwoordelijk voor verborgen gebreken (materiaalfalen)
• Opmerking:
o Meer dan 70% laat ontwerp over aan tandtechnieker
o Ontwerp kan veranderen bij verlies van strategische elementen
▪ Verlies van element is niet automatisch bijplaatsen van element op prothese
Behandelplan voor het gemutileerde gebit
• Voorlopig behandelplan
o Inventariseren en elimineren van behandelde factoren
• Voorbereidende behandelingen
o Behandelen van cariës, parodontale therapie…
• Definitief behandelplan
o In functie van het resultaat van de voorbereidende behandelingen
Samenvatting: Prothetische Tandheelkunde: Uitneembare Prothese: Behandelplanning:
, 3
Inhoud behandelplan:
• Klachten en afwijkingen van de patiënt
• Adequate behandeling van klachten en afwijkingen
• Te verwachten resultaat
• Labofases en kosten
Anamnese:
• Patiënt in eigen woorden laten vertellen wat de klachten en wensen zijn
• Vastleggen van persoonlijke gegevens van de patiënt
o Algemene gezondheid
o Tandheelkundige voorgeschiedenis
o Psychische toestand
Klinisch onderzoek van de patiënt:
• Extra-oraal onderzoek:
o Opmerken van pathologische afwijkingen
o Esthetiek van de patiënt
o Kaakgewricht van de patiënt
• Intra-oraal onderzoek:
o Staat van de elementen
▪ Cariës, slijtage, vitaliteit…
o Staat van de processus alveolaris
o Staat van de weke delen
o Occlusie en articulatie
▪ Bij verkorte tandbogen wordt de overbelasting van het front gecontroleerd
• Beweging zal overeenkomen met overbelasting
Modelonderzoek:
• Bestuderen van de gebitsmutilatie via studiemodellen
• Ontwerpen van vaste en uitneembare voorzieningen
• Correctief prepareren van meetlijnverloop en geleidevlakken
o Te gebruiken voor UPP en eventueel curveherstel
• Vervaardigen van individuele lepel met interne stops
• Presenteren en uitleggen van het behandelplan van de patiënt
• Te gebruiken voor individuele mondhygiëne-instructie
• Informeren van de tandtechnicus
• Documenteren van de gegevens
Samenvatting: Prothetische Tandheelkunde: Uitneembare Prothese: Behandelplanning:
, 4
Articulator-onderzoek:
• Indicatie:
o Bij gecompliceerde occlusie en articulatie
▪ Ingipsen van modellen
o Herkennen van occlusie- en articulatievoorzieningen
• Registratie zal gebeuren via volledig ontspannen musculatuur
• Mogelijkheid om therapie te testen:
o Inslijpen van het gebit (proefslijpen)
o Maken van proefopstelling
o Correctief prepareren van het meetlijnverloop en geleidevlakken
o Frontcorrecties
o Beetveranderingen
o Oplossingen voor ruimtelijke problemen
Röntgenonderzoek:
• Volledige RX-status is steeds nodig
• Röntgeninformatie moet steeds vergeleken worden met de bevindingen uit het klinisch
onderzoek
• Opmerking:
o Rekeninghouden met ALARA
Verwerken van gegevens:
• Alles wordt samen gegoten om een strategie te bepalen
• Waarnemingsfase:
o Informatie van de patiënt wordt verzameld
o Verwerken aan de hand van een probleemgerichte strategie
o Behandeling richt zich uitsluitend op het oplossen van relevante problemen
• Herkenningsfase:
o Verbanden leggen tussen verschillende waarnemingen
• Probleemstelling
o Alle herkende problemen worden geïnventariseerd
o Problemen worden herleid tot zuivere probleemstelling
• Opmerking:
o Mogelijkse oplossingen moeten gecatalogeerd worden van eenvoudig tot
gecompliceerd
▪ Oplossingen worden getoetst aan
• Specialisten
• Resultaten van de voorbereidende behandelingen
• Mening van de patiënt
Samenvatting: Prothetische Tandheelkunde: Uitneembare Prothese: Behandelplanning:
