Leerdoelen
Hoorcollege 2
1. Beschrijft de zes stappen van de sensomotorische kring, van motivatie tot
uitvoering en weer opnieuw.
- Informatie komt binnen – primair sensorische schors S1
- Dat word geanalyseerd – secundair sensorische schors S2
- Dat word gekoppeld aan wat je ziet, hoort, ruikt, proeft….. – tertiair
sensorische schors S3
- Je maakt een keuze – in tertiaire motorische schors M1
- Programmeren – secondaire motorische schors M2
- Uitvoeren – primaire motorische schors schors M3
2. Benoemt de anatomische locaties (in Latijnse en Nederlandse termen) van
de stappen van de sensomotorische kring en wijst deze aan op een
hersenmodel.
- De primaire sensorische schors is gelegen in de gyrus postcentralis
en de sulcus centralis.
- De secundaire sensorische schors ligt tegen de bovenkant van de
groeve van Sylvius (sulcus lateralis) aan.
- De tertiaire sensorische schors ligt op de postcentrale gyrus van de
hersenen.
- De tertiaire motorische schors ligt gelegen voor het midden
(=fundus) van de sulcus centralis.
- De secundaire motorische schors ligt …..
- De primair motorische schors ligt op de centrale sulcus
- Het aansturen van motoriek vanuit de hersenen naar de spieren is
een complex proces dat betrokkenheid vereist van verschillende
motorische banen en hersengebieden. Twee belangrijke motorische
banen die een rol spelen in dit proces zijn de tractus corticospinalis
(ook bekend als de corticospinale baan) en de tractus
reticulospinalis.
3. Beschrijft hoe motoriek vanuit de hersenen wordt aangestuurd, via de
belangrijkste motorische banen (tractus corticospinalis en tractus
reticulospinalis).
- Tractus Corticospinalis (Corticospinale Baan):
o De tractus corticospinalis is een cruciale motorische baan die
verantwoordelijk is voor het uitvoeren van vrijwillige, bewuste
motorische controle vanuit de hersenen naar de skeletspieren
van het lichaam.
o Het begint in de motorische cortex van de grote hersenen,
specifiek in het precentrale gyrusgebied, dat bekendstaat als
de primaire motorische schors (ook wel de M1 genoemd).
o Zenuwimpulsen afkomstig van de motorische cortex worden
doorgegeven aan de piramidebanen in de hersenstam, waar
ze kruisen naar de tegenovergestelde kant van het lichaam.
Dit staat bekend als decussatie.
, o Na decussatie verlopen de zenuwvezels van de tractus
corticospinalis door het ruggenmerg in het laterale
corticospinale kanaal.
o Uiteindelijk synapsen de zenuwvezels in het ruggenmerg met
motorische neuronen in de ventrale hoorn van het
ruggenmerg, die op hun beurt signalen doorgeven aan de
skeletspieren om beweging te genereren.
- Tractus Reticulospinalis (Reticulospinale Baan):
o De tractus reticulospinalis is een andere motorische baan,
maar deze is betrokken bij onbewuste motorische controle en
reguleert voornamelijk basale houdings- en
bewegingspatronen.
o Deze baan begint in de reticulaire vorming van de
hersenstam, een structuur die betrokken is bij de regulatie
van alertheid en basisfuncties zoals ademhaling en hartslag.
o Het beïnvloedt motorische neuronen in het ruggenmerg, met
name in de mediale en laterale reticulospinale banen.
o De tractus reticulospinalis speelt een belangrijke rol bij het
handhaven van de lichaamshouding, balans en het
coördineren van bewegingen die nodig zijn voor dagelijkse
activiteiten.
4. Beschrijft hoe motoriek vanuit de hersenen wordt aangestuurd, via de
belangrijkste motorische banen (tractus corticospinalis en tractus
reticulospinalis).
- Motoriek wordt bijgestuurd door zowel feedback als feedforward
mechanismen. Deze processen spelen een cruciale rol bij het
reguleren en aanpassen van bewegingen om ervoor te zorgen dat
ze doelgericht en nauwkeurig zijn.
- 1. Feedbackregulatie:
o Feedback is het proces waarbij het zenuwstelsel informatie
ontvangt over de huidige toestand van een beweging of actie
nadat deze is gestart. Deze informatie komt van verschillende
sensorische systemen, zoals proprioceptie (sensaties van
spier- en gewrichtspositie), visuele waarneming en
vestibulaire waarneming (evenwicht en positie in de ruimte).
o Zodra de beweging is ingezet, stuurt het zenuwstelsel
voortdurend feedbackinformatie naar de hersenen om te
evalueren of de beweging verloopt zoals gepland. Als er
afwijkingen worden gedetecteerd (bijvoorbeeld een
onverwachte weerstand tijdens het tillen van een voorwerp),
kan het zenuwstelsel corrigerende signalen sturen om de
beweging aan te passen en de beoogde doelen te bereiken.
o Dit proces van continue monitoring en bijsturing op basis van
sensorische feedback staat bekend als gesloten-lus-regeling
en zorgt ervoor dat we onze motorische activiteiten kunnen
aanpassen aan veranderende omstandigheden.
- 2. Feedforwardregulatie:
o Feedforwardregulatie is het proces waarbij het zenuwstelsel
anticiperende aanpassingen maakt voordat een beweging
begint, op basis van voorspellingen en eerdere ervaringen.
, o Het zenuwstelsel gebruikt interne modellen en geheugen om
te voorspellen hoe een bepaalde beweging zou moeten
verlopen om een specifiek doel te bereiken. Deze
voorspellingen omvatten informatie over de vereiste
spieractiviteit, timing en coördinatie.
o De voorspellende signalen worden naar de juiste spieren en
motorische neuronen gestuurd voordat de beweging begint.
Dit stelt het lichaam in staat om de spieren voor te bereiden
en aan te passen voordat externe feedback beschikbaar is.
o Feedforwardregulatie helpt bij het minimaliseren van
vertraging in reactietijden en maakt het mogelijk om snelle en
vloeiende bewegingen uit te voeren.
5. Benoemt de vier meest kenmerkende neurologische functiestoornissen
(SSSS)
- Spiertonus
- Spierkracht
- Sturing
- Sensibiliteit
6. Beschrijf welke functiestoornissen voorkomen bij schade op verschillende
locaties in het centrale zenuwstelsel (cortex cerebri, basale kernen,
cerebellum, ruggenmerg)
- Cortex cerebri spiertonus, spierkracht, sturing en sensibiliteit
- Basale kernen spiertonus en sturing
- Cerebellum sturing
- Ruggenmerg spiertonus, spierkracht, sturing en sensibiliteit
7. Beschrijf en herken de meestvoorkomende klinische beelden bij schade op
de verschillende locaties in het centrale zenuwstelsel
- (cortex cerebri, basale kernen, cerebellum, ruggenmerg)
Hoorcollege 3:
1. aangeven naar welke symptomen/klachten, tijdens de anamnese gevraagd
dienen te worden, om te bepalen of er sprake is van een long- of
luchtwegaandoening
- dyspneu, hoesten, hemoptoe, pijn, sputum, voorgeschiedenis,
intoxicaties.
2. uitleggen wanneer er sprake is van COPD
- FEV1 is minder dan 80
3. uitleggen wat er aan de hand is bij chronische bronchitis en wat er aan de
hand is bij longemfyseem
- Chronische Bronchitis:
o Chronische bronchitis is een aandoening waarbij de
luchtwegen ontstoken raken en overmatig slijm produceren
over een lange periode (meestal minstens drie maanden per
jaar gedurende twee opeenvolgende jaren).
o Wat er gebeurt: De ontsteking veroorzaakt zwelling en
vernauwing van de bronchiën, de buisvormige structuren die
lucht naar de longen transporteren. Hierdoor worden de
, luchtwegen belemmerd, wat leidt tot hoesten en overmatige
slijmproductie.
- Longemfyseem:
o Longemfyseem is een aandoening waarbij de longblaasjes
(alveoli) in de longen worden beschadigd. Deze kleine
luchtzakjes zijn verantwoordelijk voor de uitwisseling van
zuurstof en koolstofdioxide in de longen.
o Wat er gebeurt: Bij longemfyseem raken de wanden van de
longblaasjes beschadigd, waardoor ze verlies van elasticiteit
en structuur ervaren. Dit leidt tot het verlies van normale
longfunctie en problemen met luchtwegelasticiteit
4. op weefselniveau uitleggen wat er verandert in de luchtwegen bij
patiënten met COPD en wat de gevolgen hiervan zijn voor de patiënt
- luchtwegobstructie
o contactie van glad spierweefesel
o cholinerge tonus omhoog
o verlies van retractiekracht
- inflammatie
o oxidatieve stress omhoog
o neurofiele granulocyt omhoog
o macrofagen omhoog
o CD8+- lymfocyt omhoog
o IL-8 en TNF-alfa omhoog
o Protease-antiproteasedisbalans
- Structuele veranderingen
o Alveolaire destructie
o Collageendepositie
o Slijmbekercelhypertrofie
o Luchtwegfibrose
5. het klinisch beeld (pathofysiologie, verloop, symptomen, diagnostiek,
behandeling en prognose) van COPD beschrijven/uitleggen
- vernauwing van slijm in de alevolie of het samen vloeien van
longblaasjes, het beloop gaat geleidelijk achteruit met hier en daar
een tussentijdse ernstige episode waarvan je niet helemaal van
herstelt met de dood als gevolg, symptomen, benauwd, kortademig,
veel gebruik van hulp ademhalingsspieren, ademgeruis, huid die
verkleurd, hoge ademfrequentie. Diagnostiek: Anamnese &
lichamelijk onderzoek, Longfunctie, Ernst van COPD (GOLD-criteria),
Voedingsstatus, Röntgenonderzoek, Electrocardiogram, Arteriële
bloedgasanalyse, Bloedonderzoek.
Therapie:
Hoorcollege 2
1. Beschrijft de zes stappen van de sensomotorische kring, van motivatie tot
uitvoering en weer opnieuw.
- Informatie komt binnen – primair sensorische schors S1
- Dat word geanalyseerd – secundair sensorische schors S2
- Dat word gekoppeld aan wat je ziet, hoort, ruikt, proeft….. – tertiair
sensorische schors S3
- Je maakt een keuze – in tertiaire motorische schors M1
- Programmeren – secondaire motorische schors M2
- Uitvoeren – primaire motorische schors schors M3
2. Benoemt de anatomische locaties (in Latijnse en Nederlandse termen) van
de stappen van de sensomotorische kring en wijst deze aan op een
hersenmodel.
- De primaire sensorische schors is gelegen in de gyrus postcentralis
en de sulcus centralis.
- De secundaire sensorische schors ligt tegen de bovenkant van de
groeve van Sylvius (sulcus lateralis) aan.
- De tertiaire sensorische schors ligt op de postcentrale gyrus van de
hersenen.
- De tertiaire motorische schors ligt gelegen voor het midden
(=fundus) van de sulcus centralis.
- De secundaire motorische schors ligt …..
- De primair motorische schors ligt op de centrale sulcus
- Het aansturen van motoriek vanuit de hersenen naar de spieren is
een complex proces dat betrokkenheid vereist van verschillende
motorische banen en hersengebieden. Twee belangrijke motorische
banen die een rol spelen in dit proces zijn de tractus corticospinalis
(ook bekend als de corticospinale baan) en de tractus
reticulospinalis.
3. Beschrijft hoe motoriek vanuit de hersenen wordt aangestuurd, via de
belangrijkste motorische banen (tractus corticospinalis en tractus
reticulospinalis).
- Tractus Corticospinalis (Corticospinale Baan):
o De tractus corticospinalis is een cruciale motorische baan die
verantwoordelijk is voor het uitvoeren van vrijwillige, bewuste
motorische controle vanuit de hersenen naar de skeletspieren
van het lichaam.
o Het begint in de motorische cortex van de grote hersenen,
specifiek in het precentrale gyrusgebied, dat bekendstaat als
de primaire motorische schors (ook wel de M1 genoemd).
o Zenuwimpulsen afkomstig van de motorische cortex worden
doorgegeven aan de piramidebanen in de hersenstam, waar
ze kruisen naar de tegenovergestelde kant van het lichaam.
Dit staat bekend als decussatie.
, o Na decussatie verlopen de zenuwvezels van de tractus
corticospinalis door het ruggenmerg in het laterale
corticospinale kanaal.
o Uiteindelijk synapsen de zenuwvezels in het ruggenmerg met
motorische neuronen in de ventrale hoorn van het
ruggenmerg, die op hun beurt signalen doorgeven aan de
skeletspieren om beweging te genereren.
- Tractus Reticulospinalis (Reticulospinale Baan):
o De tractus reticulospinalis is een andere motorische baan,
maar deze is betrokken bij onbewuste motorische controle en
reguleert voornamelijk basale houdings- en
bewegingspatronen.
o Deze baan begint in de reticulaire vorming van de
hersenstam, een structuur die betrokken is bij de regulatie
van alertheid en basisfuncties zoals ademhaling en hartslag.
o Het beïnvloedt motorische neuronen in het ruggenmerg, met
name in de mediale en laterale reticulospinale banen.
o De tractus reticulospinalis speelt een belangrijke rol bij het
handhaven van de lichaamshouding, balans en het
coördineren van bewegingen die nodig zijn voor dagelijkse
activiteiten.
4. Beschrijft hoe motoriek vanuit de hersenen wordt aangestuurd, via de
belangrijkste motorische banen (tractus corticospinalis en tractus
reticulospinalis).
- Motoriek wordt bijgestuurd door zowel feedback als feedforward
mechanismen. Deze processen spelen een cruciale rol bij het
reguleren en aanpassen van bewegingen om ervoor te zorgen dat
ze doelgericht en nauwkeurig zijn.
- 1. Feedbackregulatie:
o Feedback is het proces waarbij het zenuwstelsel informatie
ontvangt over de huidige toestand van een beweging of actie
nadat deze is gestart. Deze informatie komt van verschillende
sensorische systemen, zoals proprioceptie (sensaties van
spier- en gewrichtspositie), visuele waarneming en
vestibulaire waarneming (evenwicht en positie in de ruimte).
o Zodra de beweging is ingezet, stuurt het zenuwstelsel
voortdurend feedbackinformatie naar de hersenen om te
evalueren of de beweging verloopt zoals gepland. Als er
afwijkingen worden gedetecteerd (bijvoorbeeld een
onverwachte weerstand tijdens het tillen van een voorwerp),
kan het zenuwstelsel corrigerende signalen sturen om de
beweging aan te passen en de beoogde doelen te bereiken.
o Dit proces van continue monitoring en bijsturing op basis van
sensorische feedback staat bekend als gesloten-lus-regeling
en zorgt ervoor dat we onze motorische activiteiten kunnen
aanpassen aan veranderende omstandigheden.
- 2. Feedforwardregulatie:
o Feedforwardregulatie is het proces waarbij het zenuwstelsel
anticiperende aanpassingen maakt voordat een beweging
begint, op basis van voorspellingen en eerdere ervaringen.
, o Het zenuwstelsel gebruikt interne modellen en geheugen om
te voorspellen hoe een bepaalde beweging zou moeten
verlopen om een specifiek doel te bereiken. Deze
voorspellingen omvatten informatie over de vereiste
spieractiviteit, timing en coördinatie.
o De voorspellende signalen worden naar de juiste spieren en
motorische neuronen gestuurd voordat de beweging begint.
Dit stelt het lichaam in staat om de spieren voor te bereiden
en aan te passen voordat externe feedback beschikbaar is.
o Feedforwardregulatie helpt bij het minimaliseren van
vertraging in reactietijden en maakt het mogelijk om snelle en
vloeiende bewegingen uit te voeren.
5. Benoemt de vier meest kenmerkende neurologische functiestoornissen
(SSSS)
- Spiertonus
- Spierkracht
- Sturing
- Sensibiliteit
6. Beschrijf welke functiestoornissen voorkomen bij schade op verschillende
locaties in het centrale zenuwstelsel (cortex cerebri, basale kernen,
cerebellum, ruggenmerg)
- Cortex cerebri spiertonus, spierkracht, sturing en sensibiliteit
- Basale kernen spiertonus en sturing
- Cerebellum sturing
- Ruggenmerg spiertonus, spierkracht, sturing en sensibiliteit
7. Beschrijf en herken de meestvoorkomende klinische beelden bij schade op
de verschillende locaties in het centrale zenuwstelsel
- (cortex cerebri, basale kernen, cerebellum, ruggenmerg)
Hoorcollege 3:
1. aangeven naar welke symptomen/klachten, tijdens de anamnese gevraagd
dienen te worden, om te bepalen of er sprake is van een long- of
luchtwegaandoening
- dyspneu, hoesten, hemoptoe, pijn, sputum, voorgeschiedenis,
intoxicaties.
2. uitleggen wanneer er sprake is van COPD
- FEV1 is minder dan 80
3. uitleggen wat er aan de hand is bij chronische bronchitis en wat er aan de
hand is bij longemfyseem
- Chronische Bronchitis:
o Chronische bronchitis is een aandoening waarbij de
luchtwegen ontstoken raken en overmatig slijm produceren
over een lange periode (meestal minstens drie maanden per
jaar gedurende twee opeenvolgende jaren).
o Wat er gebeurt: De ontsteking veroorzaakt zwelling en
vernauwing van de bronchiën, de buisvormige structuren die
lucht naar de longen transporteren. Hierdoor worden de
, luchtwegen belemmerd, wat leidt tot hoesten en overmatige
slijmproductie.
- Longemfyseem:
o Longemfyseem is een aandoening waarbij de longblaasjes
(alveoli) in de longen worden beschadigd. Deze kleine
luchtzakjes zijn verantwoordelijk voor de uitwisseling van
zuurstof en koolstofdioxide in de longen.
o Wat er gebeurt: Bij longemfyseem raken de wanden van de
longblaasjes beschadigd, waardoor ze verlies van elasticiteit
en structuur ervaren. Dit leidt tot het verlies van normale
longfunctie en problemen met luchtwegelasticiteit
4. op weefselniveau uitleggen wat er verandert in de luchtwegen bij
patiënten met COPD en wat de gevolgen hiervan zijn voor de patiënt
- luchtwegobstructie
o contactie van glad spierweefesel
o cholinerge tonus omhoog
o verlies van retractiekracht
- inflammatie
o oxidatieve stress omhoog
o neurofiele granulocyt omhoog
o macrofagen omhoog
o CD8+- lymfocyt omhoog
o IL-8 en TNF-alfa omhoog
o Protease-antiproteasedisbalans
- Structuele veranderingen
o Alveolaire destructie
o Collageendepositie
o Slijmbekercelhypertrofie
o Luchtwegfibrose
5. het klinisch beeld (pathofysiologie, verloop, symptomen, diagnostiek,
behandeling en prognose) van COPD beschrijven/uitleggen
- vernauwing van slijm in de alevolie of het samen vloeien van
longblaasjes, het beloop gaat geleidelijk achteruit met hier en daar
een tussentijdse ernstige episode waarvan je niet helemaal van
herstelt met de dood als gevolg, symptomen, benauwd, kortademig,
veel gebruik van hulp ademhalingsspieren, ademgeruis, huid die
verkleurd, hoge ademfrequentie. Diagnostiek: Anamnese &
lichamelijk onderzoek, Longfunctie, Ernst van COPD (GOLD-criteria),
Voedingsstatus, Röntgenonderzoek, Electrocardiogram, Arteriële
bloedgasanalyse, Bloedonderzoek.
Therapie:
