Pediatrie – Els Cooreman
DEEL 1: ALGEMENE INFO
1. Basis van de zorgverlening: van afspraken tot
wetgeving
Basis van een goede zorg begint bij:
- De rechten van het kind
- Het handvest Kind in ziekenhuis
1.1 Handvest kind en ziekenhuis/kind en zorg
EACH-charter
= European Association for childeren in Hospital
- Zij hebben de 10 punten opgesteld van het Handvest Kind en Ziekenhuis
- Rechten van een kind in het ziekenhuis zijn gebaseerd op de rechten van het kind
o Deze zijn door de VN opgenomen in 1989
Handvest Kind en Ziekenhuis Handvest Kind en Zorg
- Kinderen worden niet in het ZH - Zieke kinderen en hun ouders worden
opgenomen als de zorg die zij nodig te allen tijde gestimuleerd om hun
hebben thuis, in dagbehandeling of behoeften en wensen ten aanzien van
poliklinisch kan worden versterkt de zorg kenbaar te maken en over de
zorg mee te beslissen
- Kinderen en ouders hebben recht op - Zieke kinderen hebben mogelijkheden
informatie, info wordt aangepast aan de om te spelen, te vermaken en zicht te
leeftijd en het bevattingsvermogen van ontwikkelen al naar gelang hun leeftijd
het kind, er worden maatregelen en lichamelijke conditie
genomen om pijn, lichamelijke
ongemak en emotionele spanningen te
verlichten
1.2 Wetgeving
Er zijn erkenningsnormen over de algemene inrichting van ziekenhuizen maar ook de vereisten per
kenletter:
M - Kraaminrichting/Materniteit
NIC - Dienst voor intensieve zorgen
E - Dienst voor kindergeneeskunde
K - Dienst voor neuropsychiatrie voor kinderen
NICU - Neonatale intensieve zorg afdeling
Naast de erkenningsnormen bestaat er ook:
- Netwerk pediatrie
, - Functie pediatrische liaison
1. Netwerk pediatrie
- Het is gericht op het aanbieden van zorgcircuits binnen een bepaald gebied
- Aan kinderen onder de leeftijd van 15 jaar
- Dit in het kader van een juridische geformaliseerde samenwerkingsovereenkomst
Binnen dit netwerk behoort:
- Zorgcircuit ernstig trauma
- Zorgcircuit acuut nierfalen
- Zorgcircuit acuut leverfalen
- Zorgcircuit cardiorespiratoir falen
- Zorgcircuit intracraniële hypertensie
Functie pediatrische liaison
- Deze is bestemd voor jonge patiënten die lijden aan een zware chronische pathologie
- Deze treedt op voor de leeftijd van 18 jaar
- Heeft een intern en extern luik die hiervoor inzet
o Interne luik
= Ondersteunt voor alle in het ZH opgenomen jonge kinderen en stelt de
eigen pediatrische deskundigheid ter beschikking
o Externe luik
= omvat de activiteiten om in het verlengde van de behandeling in het ZH de
continuïteit van de ZH-behandeling verder te zetten
- Deze is curatief – palliatief of terminaal gericht
2. Profiel van de kinderverpleegkundige en
tewerkstelling
Opleiding kinderverpleegkundige
- Bachelor in de verpleegkunde behalen
- Postgraduaat Pediatrie en Neonatologie
o Je krijgt hiervoor een bijzondere beroepstitel
Kind en volwassenen
- Kind reageert anders fan een volwassenen op hen ziek zijn
De verschillen uiten zich op:
- Lichamelijk – psychosociaal en emotioneel
Lichamelijke uiting:
- Andere symptomen dan volwassenen bij dezelfde aandoeningen
- Andere gezondheidsproblemen
- Kleinere fysiologische marges
- Andere anatomische verhoudingen
- Grotere kwetsbaarheid in groei en ontwikkeling
Psychosociaal en emotionele uitingen:
- Angsten
, - Fantasieën
- Verstoringen van de ouder – kind relatie
- Verstoring van (of negatief) zelfbeeld
- Verstoring van het toekomstbeeld
Kindverpleegkundige dient hiermee rekening te houden in het verpleegproces zodat zij kwalitatief
verantwoorde zorg verleent
3. Opname van een kind in het ziekenhuis
Bij opname en zorg van een kind moet er rekening gehouden worden met:
- Afmetingen variabel met de leeftijd
- Wisselend ontwikkelingsniveau
- Spectrum van ziektebeelden dat anders is
- Respons op ziekte en trauma is verschillend zowel fysisch als psychisch
- Afwezigheid van de ouders
Transmurale zorg
= de combinatie van afstemming en samenwerking tussen intra- en extramurale hulpverleners
Binnen de kinderverpleegkunde:
- Is er een verschuiving aan het ontstaan in de zorg voor het zieke kind
- Kind met een aandoening staat centraal
- Men streeft dat een kind met een aandoening tijdens de behandeling kan blijven en dat zijn
leven niet alleen beheerst wordt door ziek zijn en ZH-bezoek
Spoedopnames bij een kind:
- Het grootste deel bij kinderen
- Kinderen zijn niet voorbereid op deze opname
- Een eerder gebeurde voorlichting en evt. ervaring kunnen een rol spelen in de beleving van
de spoedopname
- Begeleiding van de ouders/vertrouwenspersoon van belang
Geplande opname:
- Er is voldoende tijd om het kind voor te bereiden hiervoor
- Er is sprake van een opname of een bezoek aan de arts
- Het duidt op het geven van informatie over de gewone gang van zaken
- Belangrijk is dat de voorbereiding geen onwaarheden bevat
- Het vergroot het vertrouwen dat wordt opgebouwd met het kind
3.1 Ouders op de kinderafdeling
- Ouders, grootouders etc. zijn niet meer weg te denken op de pediatrische afdeling
- Ouders willen graag bij hun kind vertroeven tijdens de opname en actief betrokken worden
- Sociaal netwerk en de mogelijkheden die vele werkgevers aanbieden spelen een rol
- De mogelijkheid om te overnachten is niet altijd mogelijk en mag niet altijd verwacht worden
- Het vraagt veel flexibiliteit en afstemming van de zorg door verpleegkundige
- Elke ouder is ander op het vlak van achtergrond, visie, kennis, ervaring etc.
- Er kunnen verschillende emoties zich voordoen
, Impact opname kind en het belang van de ouder
De reactie van de ouder is afhankelijk van:
- De huidige situatie (gepland, acuut, ernst etc.)
- Anamnese (ongeval, duur ziek zijn, eerdere opnames)
- Relatie tussen ouder en kind
- Culturele achtergrond
- Impact in het gezin
- Impact op het werk
Opname van het kind:
- Vaak onverwacht en dus onvoorbereid
- Aanwezigheid van onbekende mensen, geluiden en apparatuur en de ouders die angst en
spanning uitstralen moeten voor een kind bedreigend zijn
- Het kind heeft nood aan veiligheid en vertrouwen en wilt vat krijgen op de situatie
Gevolg van de opname bij ouders:
- Ze kunnen zich overweldigd voelen
- Ze kunnen onderhevig zijn aan de gevoelens van hoop, wanhoop, schuld, angst etc.
- Ze kunnen zich vaak uiten in woede, agressie, verdriet etc.
- Veel voorkomend is dat ouders niet in staat zijn om informatie op te nemen of zich de
gegeven informatie te herinneren
- Relatie tussen ouders onderling kunnen veranderen
- Ze kunnen in hechte samenwerking met de crisis omgaan maar ook van elkaar verwijderd
raken
De aanpak is het inzetten op:
- Coping
- Ouderparticipatie
- Behoeften van de ouder
- Baseren op proces van rolherziening
o Treuren, contact, imiteren en identiteit
Coping
= Het geheel aan gedachten en activiteiten die mensen gebruiken om met een bepaalde situatie te
kunnen omgaan
Ouderparticipatie
= niet opgedrongen en is het meest effectief wanneer de verpleegkundige uitgaat van de positie van
de ouder
Behoeften van de ouder
= aanwezigheid bij het kind, informatie en weten dat optimale zorg ondersteuning krijgt bij angst etc.
Behoeften van de ouder
Belangrijk is op de hoogte zijn van de behoeften van de ouders, meest voorkomende zijn:
- Altijd aanwezig kunnen zijn bij hun kind (wanneer zij dit willen)
- Regelmatig duidelijke en eerlijke info krijgen
DEEL 1: ALGEMENE INFO
1. Basis van de zorgverlening: van afspraken tot
wetgeving
Basis van een goede zorg begint bij:
- De rechten van het kind
- Het handvest Kind in ziekenhuis
1.1 Handvest kind en ziekenhuis/kind en zorg
EACH-charter
= European Association for childeren in Hospital
- Zij hebben de 10 punten opgesteld van het Handvest Kind en Ziekenhuis
- Rechten van een kind in het ziekenhuis zijn gebaseerd op de rechten van het kind
o Deze zijn door de VN opgenomen in 1989
Handvest Kind en Ziekenhuis Handvest Kind en Zorg
- Kinderen worden niet in het ZH - Zieke kinderen en hun ouders worden
opgenomen als de zorg die zij nodig te allen tijde gestimuleerd om hun
hebben thuis, in dagbehandeling of behoeften en wensen ten aanzien van
poliklinisch kan worden versterkt de zorg kenbaar te maken en over de
zorg mee te beslissen
- Kinderen en ouders hebben recht op - Zieke kinderen hebben mogelijkheden
informatie, info wordt aangepast aan de om te spelen, te vermaken en zicht te
leeftijd en het bevattingsvermogen van ontwikkelen al naar gelang hun leeftijd
het kind, er worden maatregelen en lichamelijke conditie
genomen om pijn, lichamelijke
ongemak en emotionele spanningen te
verlichten
1.2 Wetgeving
Er zijn erkenningsnormen over de algemene inrichting van ziekenhuizen maar ook de vereisten per
kenletter:
M - Kraaminrichting/Materniteit
NIC - Dienst voor intensieve zorgen
E - Dienst voor kindergeneeskunde
K - Dienst voor neuropsychiatrie voor kinderen
NICU - Neonatale intensieve zorg afdeling
Naast de erkenningsnormen bestaat er ook:
- Netwerk pediatrie
, - Functie pediatrische liaison
1. Netwerk pediatrie
- Het is gericht op het aanbieden van zorgcircuits binnen een bepaald gebied
- Aan kinderen onder de leeftijd van 15 jaar
- Dit in het kader van een juridische geformaliseerde samenwerkingsovereenkomst
Binnen dit netwerk behoort:
- Zorgcircuit ernstig trauma
- Zorgcircuit acuut nierfalen
- Zorgcircuit acuut leverfalen
- Zorgcircuit cardiorespiratoir falen
- Zorgcircuit intracraniële hypertensie
Functie pediatrische liaison
- Deze is bestemd voor jonge patiënten die lijden aan een zware chronische pathologie
- Deze treedt op voor de leeftijd van 18 jaar
- Heeft een intern en extern luik die hiervoor inzet
o Interne luik
= Ondersteunt voor alle in het ZH opgenomen jonge kinderen en stelt de
eigen pediatrische deskundigheid ter beschikking
o Externe luik
= omvat de activiteiten om in het verlengde van de behandeling in het ZH de
continuïteit van de ZH-behandeling verder te zetten
- Deze is curatief – palliatief of terminaal gericht
2. Profiel van de kinderverpleegkundige en
tewerkstelling
Opleiding kinderverpleegkundige
- Bachelor in de verpleegkunde behalen
- Postgraduaat Pediatrie en Neonatologie
o Je krijgt hiervoor een bijzondere beroepstitel
Kind en volwassenen
- Kind reageert anders fan een volwassenen op hen ziek zijn
De verschillen uiten zich op:
- Lichamelijk – psychosociaal en emotioneel
Lichamelijke uiting:
- Andere symptomen dan volwassenen bij dezelfde aandoeningen
- Andere gezondheidsproblemen
- Kleinere fysiologische marges
- Andere anatomische verhoudingen
- Grotere kwetsbaarheid in groei en ontwikkeling
Psychosociaal en emotionele uitingen:
- Angsten
, - Fantasieën
- Verstoringen van de ouder – kind relatie
- Verstoring van (of negatief) zelfbeeld
- Verstoring van het toekomstbeeld
Kindverpleegkundige dient hiermee rekening te houden in het verpleegproces zodat zij kwalitatief
verantwoorde zorg verleent
3. Opname van een kind in het ziekenhuis
Bij opname en zorg van een kind moet er rekening gehouden worden met:
- Afmetingen variabel met de leeftijd
- Wisselend ontwikkelingsniveau
- Spectrum van ziektebeelden dat anders is
- Respons op ziekte en trauma is verschillend zowel fysisch als psychisch
- Afwezigheid van de ouders
Transmurale zorg
= de combinatie van afstemming en samenwerking tussen intra- en extramurale hulpverleners
Binnen de kinderverpleegkunde:
- Is er een verschuiving aan het ontstaan in de zorg voor het zieke kind
- Kind met een aandoening staat centraal
- Men streeft dat een kind met een aandoening tijdens de behandeling kan blijven en dat zijn
leven niet alleen beheerst wordt door ziek zijn en ZH-bezoek
Spoedopnames bij een kind:
- Het grootste deel bij kinderen
- Kinderen zijn niet voorbereid op deze opname
- Een eerder gebeurde voorlichting en evt. ervaring kunnen een rol spelen in de beleving van
de spoedopname
- Begeleiding van de ouders/vertrouwenspersoon van belang
Geplande opname:
- Er is voldoende tijd om het kind voor te bereiden hiervoor
- Er is sprake van een opname of een bezoek aan de arts
- Het duidt op het geven van informatie over de gewone gang van zaken
- Belangrijk is dat de voorbereiding geen onwaarheden bevat
- Het vergroot het vertrouwen dat wordt opgebouwd met het kind
3.1 Ouders op de kinderafdeling
- Ouders, grootouders etc. zijn niet meer weg te denken op de pediatrische afdeling
- Ouders willen graag bij hun kind vertroeven tijdens de opname en actief betrokken worden
- Sociaal netwerk en de mogelijkheden die vele werkgevers aanbieden spelen een rol
- De mogelijkheid om te overnachten is niet altijd mogelijk en mag niet altijd verwacht worden
- Het vraagt veel flexibiliteit en afstemming van de zorg door verpleegkundige
- Elke ouder is ander op het vlak van achtergrond, visie, kennis, ervaring etc.
- Er kunnen verschillende emoties zich voordoen
, Impact opname kind en het belang van de ouder
De reactie van de ouder is afhankelijk van:
- De huidige situatie (gepland, acuut, ernst etc.)
- Anamnese (ongeval, duur ziek zijn, eerdere opnames)
- Relatie tussen ouder en kind
- Culturele achtergrond
- Impact in het gezin
- Impact op het werk
Opname van het kind:
- Vaak onverwacht en dus onvoorbereid
- Aanwezigheid van onbekende mensen, geluiden en apparatuur en de ouders die angst en
spanning uitstralen moeten voor een kind bedreigend zijn
- Het kind heeft nood aan veiligheid en vertrouwen en wilt vat krijgen op de situatie
Gevolg van de opname bij ouders:
- Ze kunnen zich overweldigd voelen
- Ze kunnen onderhevig zijn aan de gevoelens van hoop, wanhoop, schuld, angst etc.
- Ze kunnen zich vaak uiten in woede, agressie, verdriet etc.
- Veel voorkomend is dat ouders niet in staat zijn om informatie op te nemen of zich de
gegeven informatie te herinneren
- Relatie tussen ouders onderling kunnen veranderen
- Ze kunnen in hechte samenwerking met de crisis omgaan maar ook van elkaar verwijderd
raken
De aanpak is het inzetten op:
- Coping
- Ouderparticipatie
- Behoeften van de ouder
- Baseren op proces van rolherziening
o Treuren, contact, imiteren en identiteit
Coping
= Het geheel aan gedachten en activiteiten die mensen gebruiken om met een bepaalde situatie te
kunnen omgaan
Ouderparticipatie
= niet opgedrongen en is het meest effectief wanneer de verpleegkundige uitgaat van de positie van
de ouder
Behoeften van de ouder
= aanwezigheid bij het kind, informatie en weten dat optimale zorg ondersteuning krijgt bij angst etc.
Behoeften van de ouder
Belangrijk is op de hoogte zijn van de behoeften van de ouders, meest voorkomende zijn:
- Altijd aanwezig kunnen zijn bij hun kind (wanneer zij dit willen)
- Regelmatig duidelijke en eerlijke info krijgen
