BIJEENKOMST 9
Samenvatting inleiding straf- en strafprocesrecht
Blz. 200-212 (Hoofdstuk 7)
7.2 Daderschap
Het gaat hierbij om het selecteren van de strafrechtelijk aansprakelijken.
Formeel gaat het er dus om wie pleger is ex art. 47 Sr
Verschillende typen gevallen:
a. Omissiedelict
waarbij een bepaalde handeling wordt geboden zonder dat wordt vermeld wie
daarvoor precies aansprakelijk is.
De HR legde voor het daderschap een tweeledig criterium aan:
1. Het in zijn macht hebben om aan de onrechtmatige toestand een eind te maken;
en
2. Deze toch doen voortduren
b. Het geval waarin een verboden toestand strafbaar is gesteld.
Vier-schepen-arrest
c. Functioneel daderschap
d.w.z. waarin een ander dan degene, die fysiek handelt als dader geldt op grond
van zijn maatschappelijke functie, met name in het economisch verkeer.
De ondernemer, de werkgever, de eigenaar etc., zij zijn degenen die door middel van
hu personeel, hun ondergeschikten, hun werknemers etc. maatschappelijk
‘optreden’. Zij zijn dan ook in beginsel aansprakelijk voor de concrete verrichtingen
(in hun dienst) van deze laatsten.
Omdat ze over het handelende lichaam in zekere zin de beschikking hebben en in
sociaaleconomische zin het voordeel trekken, moeten ze als dader worden gezien.
De HR heeft uitdrukkelijk uitgemaakt dat bij een tenlastelegging, die niet het
(rechtstreeks) plegen door de functionaris, maar het ‘doen plegen’ van verboden
handelingen bevat, bewezen zal moeten worden dat de uitvoerende tussenpersoon
deswege niet strafbaar is.
d. De strafbaarheid van de rechtspersoon
Vof, maatschappen rederijen en doelvermogens vallen onder ‘rechtspersoon’ binnen
het strafrecht.
In de fiscale en sociaaleconomische wetgeving is de mogelijkheid voorzien, dat het
feit gepleegd kon worden door een corporatie. Daarom bevatte het Wetboek van Sr
één bepaling, die een strafuitsluitingsgrond inhield voor de bestuurder in de gevallen
waarin wegens overtreding straf tegen hem werd bepaald en de overtreding buiten
zijn toedoen bleek te zijn gepleegd.
Samenvatting inleiding straf- en strafprocesrecht
Blz. 200-212 (Hoofdstuk 7)
7.2 Daderschap
Het gaat hierbij om het selecteren van de strafrechtelijk aansprakelijken.
Formeel gaat het er dus om wie pleger is ex art. 47 Sr
Verschillende typen gevallen:
a. Omissiedelict
waarbij een bepaalde handeling wordt geboden zonder dat wordt vermeld wie
daarvoor precies aansprakelijk is.
De HR legde voor het daderschap een tweeledig criterium aan:
1. Het in zijn macht hebben om aan de onrechtmatige toestand een eind te maken;
en
2. Deze toch doen voortduren
b. Het geval waarin een verboden toestand strafbaar is gesteld.
Vier-schepen-arrest
c. Functioneel daderschap
d.w.z. waarin een ander dan degene, die fysiek handelt als dader geldt op grond
van zijn maatschappelijke functie, met name in het economisch verkeer.
De ondernemer, de werkgever, de eigenaar etc., zij zijn degenen die door middel van
hu personeel, hun ondergeschikten, hun werknemers etc. maatschappelijk
‘optreden’. Zij zijn dan ook in beginsel aansprakelijk voor de concrete verrichtingen
(in hun dienst) van deze laatsten.
Omdat ze over het handelende lichaam in zekere zin de beschikking hebben en in
sociaaleconomische zin het voordeel trekken, moeten ze als dader worden gezien.
De HR heeft uitdrukkelijk uitgemaakt dat bij een tenlastelegging, die niet het
(rechtstreeks) plegen door de functionaris, maar het ‘doen plegen’ van verboden
handelingen bevat, bewezen zal moeten worden dat de uitvoerende tussenpersoon
deswege niet strafbaar is.
d. De strafbaarheid van de rechtspersoon
Vof, maatschappen rederijen en doelvermogens vallen onder ‘rechtspersoon’ binnen
het strafrecht.
In de fiscale en sociaaleconomische wetgeving is de mogelijkheid voorzien, dat het
feit gepleegd kon worden door een corporatie. Daarom bevatte het Wetboek van Sr
één bepaling, die een strafuitsluitingsgrond inhield voor de bestuurder in de gevallen
waarin wegens overtreding straf tegen hem werd bepaald en de overtreding buiten
zijn toedoen bleek te zijn gepleegd.
