samenvatting neurologie, 2de bach REVAKI

1. Het sensoriële systeem
1.1. Pijn- en temperatuurszin: romp en ledematen
1.1.1. Klinische test
 Pijn: prik patiënt met naaldje op vermoedelijk gestoorde plaatsen vd intacte nr gestoorde
zone & omgekeerd
 Temperatuur: neem buisjes met warm/koud water

1.2. Gevoeligheid vh aangezicht
N. trigeminus  voert alle sensibele prikkels aan vd aangezichtshuid, voorste deel vd scalp &
hersenvliezen, tanden & sinussen, mondholte
 3 takken:
- N. ophthalmicus
- N. maxillaris
- N. mandibularis
1.2.1. Trigeminus neuralgie
 Schietende pijn in 1 aangezichtshelft
 Uitgelokt door wrijven, scheren, kauwen
 Idiopathisch
 Symptomatisch tgv drukkend bloedvat (vasculaire loop)
 Zenuw-, zenuwschede- of andere tumor, MS
 Behandeling:
- anti-epileptica
- pijnklinike
- neurochirurgisch

1.3. klinische aspecten: enkele voorbeelden
uitval kan optreden door:
 aantasting receptoren
 perifere zenuwletsel:
- gekende innervatiegebied
- overlapping tssn naburige gebeiden

1

,  radiculaire letsels: dermatoomdistributie
 letsel sensibele ganglion:
- poly-ganglionpathie: gevoelsstoornis klopt niet met zenuwgebieden
 medullaire letsels:
1) totale sectie: anesthesie vr alle modaliteiten & complete motorische uitval onder letsel
2) hemisectie: syndroom v Brown-Séquard
" pijn- en temperatuurszin verlies contralateraal
" diep gevoel verlies ipsilateraal
" verlamming ipsilateraal
3) Syringomyelisch syndroom:
" letsel centraal in ruggenmerg
" kruisende vezels voor pijn/temperatuur= aangetast
" voorhoorn of piramideaantasting
" ene plek ongevoel, andere plek pijn
" moeilijk te bestrijden pijn
" na trauma
" houdingsboden druk in hoofd
4) Achterstrengsyndroom:
" selectieve uitval vd diepe gevoeligheid
" sensorische ataxie
" vitamine B12-deficiëntie
" ataxtie van Friedreich-ziekte
5) Tabetisch syndroom:
" aantasting vd achterstrengen & dorsale ganglion met verlies v proprioceptie,
vibratie & fijne tast
 voelen niet hoe ze hun voeten zetten => charkeau gewricht
" schietende, radiculaire, pseudo-radiculaire pijnen
6) voorhoornceldegeneratie= amyoplasia:
" aangeboren gewrichtscontracturen
7) amyotrofische laterale sclerose (ALS):
" gecombineerde streng ziekte
" tractus cortciospinalis & voorste baan beschadigd
" chronisch vit B12 tekort
" spasticiteit & evenwichtsstoornissen
8) Arteria spinalis anterior syndroom:
" infarct v hele ruggenmerg BEHALVE achterstrengen
" uitval vd diverse gevoelsmodaliteiten & kracht
" urinaire incontinentie
 Hersenstamletsels:
 Vb: lateraal medullair syndroom v Wallenberg
" N. trigeminus valt ipsilateraal uit
" tractus spinothalamicus valt contralateraal uit
 thalamusletsel:
 contralaterale totale hemihypoësthesie vr diepe gevoel
 syndroom van Déjérine-Roussy: hevige contralterale pijnen
 veel pijn bij aanraking
 patiëtaal letsel: letsel gyrus postcentralis
 contralaterale stoornis v alle modaliteiten: herkennen v voorwerpen > positiegevoel >
tast/pijn & temperatuur, vibratie)
 Niet-organische hysterische gevoelsstoornis: inconsistentie ih aangetaste gebied, niet
overeenkomend met bepaald organische innervatiegebieden
 Vb: bandvormige zone midden bovenbeen

2

, 2. Het motorische systeem
 Piramidaal systeem:
- Willekeurige motoriek
- Onwillekeurige reflexboog
 Extrapiramidaal systeem: automatische aspecten vd beweging
 Cerebellaire systeem: coördinatie

2.1. Het piramidale systeem
Klinische beelden:
 Monoplegie
 Hemiplegie
 Paraplegie
 Quadriplegie
 Parese in geïsoleerd perifeer zenuw-, zenuwwortel- of plexusgebied
 Neuromusculaire transmissiestoornis & myopathie
 Conversieve parese:
- Inconsistent patroon
- Geen objectiveerbare klinische tekenen: niet spastisch, geen atrofie
- Teken v Hoover
" reële paralyse: bij opheffen v been  druk op contralaterale hiel
" niet bij conversieve paralyse: gaat been proberen meeheffen
2.1.1. de reflexboog
 Spierspoelen: geïnnerveerd door gamma-motoneuronen
 Golgi pees-apparaatjes:
- Via achterste radix: voelen spiertonus & stimuleren bij uitrekking alfa-motoneuronen id
voorhoorncel
- Via voorste radix: prikkel in spier
Klinische test:
 Op pees kloppen induceert afferente impuls met contractie vd spier ih betrokken myotoom
 Door uitrekking vd spierspoelen & Golgi-orgaantjes
- Kniepeesreflex: dermatoom L3-L4
- Achillespeesreflex: S1
- Bicepspeesreflex: C5-C6
- Triceps brachii: C7
 Verminderde relexen? Letsel in afferente/efferente delen vd reflexboog
 Hyperreflexie? Letsel vd corticospinale baan boven niveau vd reflexboog
2.1.2. Klinische aspecten
2.1.2.1. Het ‘Lower motor neuron’-syndroom
 Letsel: id voorhoorncellen/motorische radices
 Symptomen:
- Hypotone parese/paralyse
- Atrofie spieren
- Verminderde/afwezige peesreflexen
- Spontane activiteit v individuele spiervezels/ groepen v spiervezels
 Ziekten:
- Poliomyelitis: infectieziekte vd voorhoorncellen id MO & MS
" vroege kindertijd
" vaccinatie, importpathologie


3

, - Post-poliosyndroom: secundaire functionele achteruitgang 10+ jaren na initiële
poliomyelitis episode
" toenemende spierzwakte
" verminderd uithoudingsvermogen
" myalgieën (spierpijn) & atralgieën (gewrichtspijn)
jarenlange overbelasting OF verkeerde belasting spieren, pezen & gewrichten
" behandeling:
 submaximale oefeningen
 relatieve rust
 kortdurend NSAID
- ALS (=amyotrofe lateraalscleorse): degeneratieve aandoening vd voorhoorncellen
2.1.2.2. Het ‘upper motor neuron’-syndroom
 Letsel: id corticale motorische zones OF tractus corticospinalis, ipsi- of contralateral
 Symptomen:
- Hypertone, spastische parese of paralyse
- Minder uitgesproken atrofie dan LMNS
- Hyperreflexia & teken v Babinski
- Synkinesieën: ongewilde spontane beweging v spiergroepen => uitgelokt door externe
prikkels
 Ziekten:
- CVA
- ALS
- MS
- Degeneratieve ziekten vh ruggenmerg
- Trauma hersenen, ruggenmerg
 Klinische test:
- Teken v Babinski
- Knipmesfenomeen
- Clonus
- Afwezige buikhuid- en cremasterreflexen
- Proef v Gordon-Holmes & Barré-Minganzini
 Uitzakken & nr pronatie met ogen toe
2.1.2.3. Amyotrofe lateraalsclerose
 Oorzaak:
- Degeneratie voorhoorncellen, tractus corticospinalis
- Mannen meer dan vrouwen
- 55-70jaar
- Oorzaak onbekend
 Symptomen:
- Wisselende combinatie UMN – LMN
- Wisselende mate bulbaire/spinale aantasting
- Aspecifiek begin, asymmetrisch
- Geen vooraanstaande sensibele klachten
- Normale cognitieve functies
- Progressief
- Slik- en ademhalingsstoornissen, spacticiteit, krampen, tetraparese, uitgesproken
spieratofie, fasciculaties (fijne spiertrekkingen)
 Prognose & therapie:
- Overleving 3-5jaar
- Geen afdoende etiologische behandeling
 Rilozule remt progressie licht af
 Anti-oxidant (vitamine E): theoretisch effect

4