Jurisprudentie overzicht Burgerlijk
Recht I
Inhoudsopgave
DÉPEX/CURATOREN BERGEL C.S..................................................................................................................... 2
PORTACABIN................................................................................................................................................. 3
WOONARK.................................................................................................................................................... 4
HAVENKRANEN.............................................................................................................................................. 5
TEXEIRA DE MATTOS...................................................................................................................................... 6
BREDA/ANTONIUS......................................................................................................................................... 7
HINCK/VAN DER WERFF & VISSER.................................................................................................................. 8
HOLLANDER’S KUIKENBOERDERIJ................................................................................................................... 9
ZALCO.......................................................................................................................................................... 10
ORYX/VAN EESTEREN................................................................................................................................... 11
COFACE/INTERGAMMA................................................................................................................................ 12
HOOGOVENS/MATEX................................................................................................................................... 13
SOGELEASE.................................................................................................................................................. 14
RABOBANK/REUSER..................................................................................................................................... 15
MODEHUIS NOLLY........................................................................................................................................ 16
PROCALL...................................................................................................................................................... 17
WUH/EMMERIG Q.Q.................................................................................................................................... 18
POTHARST/SERRÉE...................................................................................................................................... 19
MESDAG II................................................................................................................................................... 21
OPSCHIETENDE BOMEN............................................................................................................................... 22
RODEWIJK/BOUWMAN................................................................................................................................ 23
GEMEENTE HEUSDEN/VERWEERDERS.......................................................................................................... 24
MULDER Q.Q. / CLBN................................................................................................................................... 25
ING/GUNNING Q.Q...................................................................................................................................... 26
ONTVANGER/DE JONG Q.Q.......................................................................................................................... 27
DIX Q.Q./ING............................................................................................................................................... 28
FEENSTRA Q.Q./ING..................................................................................................................................... 29
RABOBANK/VERDONK Q.Q.......................................................................................................................... 30
,Dépex/curatoren Bergel c.s.
Feiten
Depex heeft aan Bergel Manufacturing BV (hierna: Bergel) onder eigendomsvoorbehoud verkocht en
geleverd en in de loop van 1987 in de fabriek van Bergel geïnstalleerd, onder andere, een
waterdistillatie met bijbehorend voorraadvat en besturingskast, alsmede een stoomgenerator. Aan
Bergel is op 6 april 1988 voorlopig surseance van betaling verleend, terwijl Bergel vervolgens,
hangende het hoger beroep van de onderhavige procedure, op 6 oktober 1988 in staat van
faillissement is verklaard. Ter zake van haar leveranties aan Bergel is een vordering van Depex op
Bergel ten onbetaald gebleven en Depex wenst in dat verband in mei 1988 haar waterdistillatie terug
te nemen. Bergel en haar bewindvoerder hebben geweigerd de bedoelde installatie terug te geven.
Bergel en haar bewindvoerder stellen zich op het standpunt dat de installatie door natrekking
onroerend is geworden en derhalve een onzelfstandig bestanddeel is geworden van de onroerende
hoofdzaak, de fabriek.
Rechtsvraag
Is de door leverancier onder eigendomsvoorbehoud geleverde goederen naar verkeersopvatting
bestanddeel geworden van het fabrieksgebouw waarin zij is aangebracht?
Beoordeling
‘Het gaat in gevallen als het onderhavige om beantwoording van de vraag of apparatuur en gebouw
naar verkeersopvatting tezamen als een zaak moeten worden gezien. Wanneer gebouw en
apparatuur in constructief opzicht specifiek op elkaar zijn afgestemd, ligt hierin een aanwijzing voor
een bevestigende beantwoording van die vraag. Hetzelfde geldt wanneer het gebouw uit een oogpunt
van geschiktheid als fabrieksgebouw bij ontbreken van de apparatuur als onvoltooid moet worden
beschouwd. Bij het aanleggen van deze laatste maatstaf komt het niet aan op de functie welke de
apparatuur vervult in het productieproces.’
Conclusie
Wanneer het gebouw en de apparatuur in constructief opzicht op elkaar zijn afgestemd, ligt hierin de
aanwijzing dat apparatuur en gebouw als een zaak moeten worden gezien. Hetzelfde geldt voor het
feit dat het gebouw zonder die apparatuur als onvoltooid moet worden aangemerkt.
, Portacabin
Feiten
Op het perceel van Buys was een zogenaamde portacabin geplaatst naast een gebouw dat zich reeds
op dat perceel bevond. De portacabin was door middel van leidingen aangesloten op het gas-, water-
en elektriciteitsnet. De portacabin was bovendien aangesloten op de riolering en het telefoonnet. De
portacabin is in 1990 als bedrijfsgebouw in gebruik genomen.
Rechtsvraag
Kan een Portacabin onroerend zijn in de zin van art. 3:3 lid 1 BW dat een duurzame vereniging met de
grond vereist?
Beoordeling
Het volgende moet worden vooropgesteld:
- Een gebouw kan duurzaam met de grond verenigd zijn in de zin van art. 3:3 BW, doordat het
naar aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te blijven. Niet van belang is de
technische mogelijkheid om het bouwsel te verplaatsen;
- Bij de beantwoording van de vraag of een gebouw of een werk bestemd is om duurzaam ter
plaatse te blijven moet worden gelet op de bedoeling van de bouwer voor zover deze naar
buiten toe kenbaar is. Onder de bouwer moet hier mede worden verstaan degene in wiens
opdracht het bouwwerk wordt aangebracht;
- De verkeersopvattingen kunnen niet worden gebezigd als een zelfstandige maatstaf voor de
beoordeling van de vraag of een zaak roerend of onroerend is. Zij kunnen echter wel in
aanmerking worden genomen in de gevallen dat in het kader van de beantwoording van die
vraag onzekerheid blijkt te bestaan of een object kan worden beschouwd als duurzaam met
de grond verenigd.
Conclusie
Bij de beoordeling van de vraag of een gebouw onroerend is in de zin van art. 3:3 BW gelden de
volgende maatstaven:
- Een gebouw is duurzaam met de grond verenigd als het naar aard en inrichting bestemd is
om duurzaam ter plaatse te blijven. De technische mogelijkheid om een gebouw te
verplaatsen is niet van belang.
- Een gebouw is bestemd om duurzaam ter plaatse te blijven indien dit blijkt uit de bedoeling
van de bouwer alsmede uit de bestemming van het gebouw en dat dat naar buiten toe
kenbaar is.
- De verkeersopvatting geldt niet als een zelfstandige maatstaf, maar zij kan wel in aanmerking
worden genomen indien onzekerheid blijkt te bestaan of een object duurzaam met grond is
verenigd.
Recht I
Inhoudsopgave
DÉPEX/CURATOREN BERGEL C.S..................................................................................................................... 2
PORTACABIN................................................................................................................................................. 3
WOONARK.................................................................................................................................................... 4
HAVENKRANEN.............................................................................................................................................. 5
TEXEIRA DE MATTOS...................................................................................................................................... 6
BREDA/ANTONIUS......................................................................................................................................... 7
HINCK/VAN DER WERFF & VISSER.................................................................................................................. 8
HOLLANDER’S KUIKENBOERDERIJ................................................................................................................... 9
ZALCO.......................................................................................................................................................... 10
ORYX/VAN EESTEREN................................................................................................................................... 11
COFACE/INTERGAMMA................................................................................................................................ 12
HOOGOVENS/MATEX................................................................................................................................... 13
SOGELEASE.................................................................................................................................................. 14
RABOBANK/REUSER..................................................................................................................................... 15
MODEHUIS NOLLY........................................................................................................................................ 16
PROCALL...................................................................................................................................................... 17
WUH/EMMERIG Q.Q.................................................................................................................................... 18
POTHARST/SERRÉE...................................................................................................................................... 19
MESDAG II................................................................................................................................................... 21
OPSCHIETENDE BOMEN............................................................................................................................... 22
RODEWIJK/BOUWMAN................................................................................................................................ 23
GEMEENTE HEUSDEN/VERWEERDERS.......................................................................................................... 24
MULDER Q.Q. / CLBN................................................................................................................................... 25
ING/GUNNING Q.Q...................................................................................................................................... 26
ONTVANGER/DE JONG Q.Q.......................................................................................................................... 27
DIX Q.Q./ING............................................................................................................................................... 28
FEENSTRA Q.Q./ING..................................................................................................................................... 29
RABOBANK/VERDONK Q.Q.......................................................................................................................... 30
,Dépex/curatoren Bergel c.s.
Feiten
Depex heeft aan Bergel Manufacturing BV (hierna: Bergel) onder eigendomsvoorbehoud verkocht en
geleverd en in de loop van 1987 in de fabriek van Bergel geïnstalleerd, onder andere, een
waterdistillatie met bijbehorend voorraadvat en besturingskast, alsmede een stoomgenerator. Aan
Bergel is op 6 april 1988 voorlopig surseance van betaling verleend, terwijl Bergel vervolgens,
hangende het hoger beroep van de onderhavige procedure, op 6 oktober 1988 in staat van
faillissement is verklaard. Ter zake van haar leveranties aan Bergel is een vordering van Depex op
Bergel ten onbetaald gebleven en Depex wenst in dat verband in mei 1988 haar waterdistillatie terug
te nemen. Bergel en haar bewindvoerder hebben geweigerd de bedoelde installatie terug te geven.
Bergel en haar bewindvoerder stellen zich op het standpunt dat de installatie door natrekking
onroerend is geworden en derhalve een onzelfstandig bestanddeel is geworden van de onroerende
hoofdzaak, de fabriek.
Rechtsvraag
Is de door leverancier onder eigendomsvoorbehoud geleverde goederen naar verkeersopvatting
bestanddeel geworden van het fabrieksgebouw waarin zij is aangebracht?
Beoordeling
‘Het gaat in gevallen als het onderhavige om beantwoording van de vraag of apparatuur en gebouw
naar verkeersopvatting tezamen als een zaak moeten worden gezien. Wanneer gebouw en
apparatuur in constructief opzicht specifiek op elkaar zijn afgestemd, ligt hierin een aanwijzing voor
een bevestigende beantwoording van die vraag. Hetzelfde geldt wanneer het gebouw uit een oogpunt
van geschiktheid als fabrieksgebouw bij ontbreken van de apparatuur als onvoltooid moet worden
beschouwd. Bij het aanleggen van deze laatste maatstaf komt het niet aan op de functie welke de
apparatuur vervult in het productieproces.’
Conclusie
Wanneer het gebouw en de apparatuur in constructief opzicht op elkaar zijn afgestemd, ligt hierin de
aanwijzing dat apparatuur en gebouw als een zaak moeten worden gezien. Hetzelfde geldt voor het
feit dat het gebouw zonder die apparatuur als onvoltooid moet worden aangemerkt.
, Portacabin
Feiten
Op het perceel van Buys was een zogenaamde portacabin geplaatst naast een gebouw dat zich reeds
op dat perceel bevond. De portacabin was door middel van leidingen aangesloten op het gas-, water-
en elektriciteitsnet. De portacabin was bovendien aangesloten op de riolering en het telefoonnet. De
portacabin is in 1990 als bedrijfsgebouw in gebruik genomen.
Rechtsvraag
Kan een Portacabin onroerend zijn in de zin van art. 3:3 lid 1 BW dat een duurzame vereniging met de
grond vereist?
Beoordeling
Het volgende moet worden vooropgesteld:
- Een gebouw kan duurzaam met de grond verenigd zijn in de zin van art. 3:3 BW, doordat het
naar aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te blijven. Niet van belang is de
technische mogelijkheid om het bouwsel te verplaatsen;
- Bij de beantwoording van de vraag of een gebouw of een werk bestemd is om duurzaam ter
plaatse te blijven moet worden gelet op de bedoeling van de bouwer voor zover deze naar
buiten toe kenbaar is. Onder de bouwer moet hier mede worden verstaan degene in wiens
opdracht het bouwwerk wordt aangebracht;
- De verkeersopvattingen kunnen niet worden gebezigd als een zelfstandige maatstaf voor de
beoordeling van de vraag of een zaak roerend of onroerend is. Zij kunnen echter wel in
aanmerking worden genomen in de gevallen dat in het kader van de beantwoording van die
vraag onzekerheid blijkt te bestaan of een object kan worden beschouwd als duurzaam met
de grond verenigd.
Conclusie
Bij de beoordeling van de vraag of een gebouw onroerend is in de zin van art. 3:3 BW gelden de
volgende maatstaven:
- Een gebouw is duurzaam met de grond verenigd als het naar aard en inrichting bestemd is
om duurzaam ter plaatse te blijven. De technische mogelijkheid om een gebouw te
verplaatsen is niet van belang.
- Een gebouw is bestemd om duurzaam ter plaatse te blijven indien dit blijkt uit de bedoeling
van de bouwer alsmede uit de bestemming van het gebouw en dat dat naar buiten toe
kenbaar is.
- De verkeersopvatting geldt niet als een zelfstandige maatstaf, maar zij kan wel in aanmerking
worden genomen indien onzekerheid blijkt te bestaan of een object duurzaam met grond is
verenigd.
