Beknopte samenvatting EBP –
Blok 1.2
De wettelijke wereld
Onderzoek doen: op basis van waarnemingen min of meer ware uitspraken kunnen
doen over de werkelijkheid
Onderzoek wordt getoetst op/moet voldaan aan de voorwaarden: objectief,
controleerbaar, herhaalbaar en systematisch.
Objectief: onderzoek moet alle mogelijke resultaten kunnen opleveren
Controleerbaar: het moet duidelijk zijn hoe het onderzoek is aangepakt en
uitgevoerd
Herhaalbaar: je moet het onderzoek nog een keer kunnen uitvoeren en dan zou er
ongeveer hetzelfde uit moeten komen
Systematisch: Duidelijke stappen in juiste volgorde
De wettelijke wereld
Onderzoeksgroepen met bepaalde onderwerpen bezig
Universiteiten, onderzoeksinstituten, ziekenhuizen
Uitwisseling resultaten
Publicaties in wetenschappelijk tijdschriften op symposia/ congressen
Resultaten leiden weer tot nieuwe vragen of verdere specificering
Ontwikkelt steeds verder
De wettelijke wereld praktijk
Meerdere onderzoeken over zelfde vraagstelling
Resultaten systematisch naast elkaar leggen
Systematic review
Op basis van dat resultaat worden richtlijnen, behandelingen of adviezen aangepast
Voorbeeld
Eerste onderzoeken over relatie hoge vetinname en optreden hart- en vaatziekten
(vergelijking groepen mensen) publicatie in wetenschappelijk tijdschrift, presentatie
symposium Onderzoeken over relatie specifieke vetinname en het optreden van hart- en
vaatziekten (vergelijking landen met veel en weinig verzadigde vetten in de voeding) idem
De wetenschappelijke wereld
Onderzoeken uitgebreid, herhaald, andere groepen vergelijkbare resultaten
Publicatie en presentatie
Verdere ontwikkeling tot richtlijn of protocol
1
,Onderzoek richtlijn
Gezondheidsraad past richtlijnen voor gezonde voeding aan in Nederland
2015 meest recente
Gewijzigde aanbeveling:
- 250 gram groente per dag
- Handje ongezouten nodig
- Peulvruchten
Onderzoek richtlijn voeding
Je laat 5 mensen elke dag een handje noten eten en constateert na 2 jaar dat deze
mensen niet ziek zijn geworden. Kan je dan zeggen: noten zijn gezond en zou
iedereen elke dag moeten eten?
Nee, absoluut niet.
Maar wanneer is een onderzoek wel reden om een richtlijn, algemeen advies aan te
passen?
Wanneer zal de Gezondheidsraad adviseren om elke dag een handje noten te eten.
Om causale (oorzakelijke) conclusies te kunnen trekken moet je een overtuigend en
veel onderzoek hebben gedaan.
Type onderzoek
Overtuigingskracht van onderzoeken
Van hoog naar laag
Meta-analyse of systemetic review
- Combineren van gegevens uit verschillende onderzoeken
- Grotere n opnieuw analyseren
Review
- Resultaten van schillende onderzoeken worden samengevoegd
2
, Overtuigingskracht van onderzoeken
Experimenten studie/ interrventiestudie/ RCT (randomized controlled trial)
Interventie
Voor- en nameting
Altijd een controlegroep vergelijking van behandelde
Groep en controlegroep
Randomized toewijzing tot groepen
Overtuigingskracht van onderzoeken
Observationele studie
Geen interventie, alleen kijken wat er gebeurd is of wat er gaat gebeuren
- Cohortonderzoek metingen op twee tijdstippen
- Case-control onderzoek idem
- Cross-sectioneel onderzoek meting op 1 moment
Case study/ casuistische mededeling
Eigenlijke geen onderzoek, maar beschrijving van een casus met analyse van de
situatie
Randomized Clinicil Trial (RCT)
Randomized controled trial (mogelijk voor VITMIN opdracht integraal project)
Bij resultaten (in tabellen): 2 groepen naast elkaar 1 groep supplement of hoge
intake, 1 groep controle of placebo of lage intake
Meestal bij ‘methods’ of ‘design’ aangegeven
3
Blok 1.2
De wettelijke wereld
Onderzoek doen: op basis van waarnemingen min of meer ware uitspraken kunnen
doen over de werkelijkheid
Onderzoek wordt getoetst op/moet voldaan aan de voorwaarden: objectief,
controleerbaar, herhaalbaar en systematisch.
Objectief: onderzoek moet alle mogelijke resultaten kunnen opleveren
Controleerbaar: het moet duidelijk zijn hoe het onderzoek is aangepakt en
uitgevoerd
Herhaalbaar: je moet het onderzoek nog een keer kunnen uitvoeren en dan zou er
ongeveer hetzelfde uit moeten komen
Systematisch: Duidelijke stappen in juiste volgorde
De wettelijke wereld
Onderzoeksgroepen met bepaalde onderwerpen bezig
Universiteiten, onderzoeksinstituten, ziekenhuizen
Uitwisseling resultaten
Publicaties in wetenschappelijk tijdschriften op symposia/ congressen
Resultaten leiden weer tot nieuwe vragen of verdere specificering
Ontwikkelt steeds verder
De wettelijke wereld praktijk
Meerdere onderzoeken over zelfde vraagstelling
Resultaten systematisch naast elkaar leggen
Systematic review
Op basis van dat resultaat worden richtlijnen, behandelingen of adviezen aangepast
Voorbeeld
Eerste onderzoeken over relatie hoge vetinname en optreden hart- en vaatziekten
(vergelijking groepen mensen) publicatie in wetenschappelijk tijdschrift, presentatie
symposium Onderzoeken over relatie specifieke vetinname en het optreden van hart- en
vaatziekten (vergelijking landen met veel en weinig verzadigde vetten in de voeding) idem
De wetenschappelijke wereld
Onderzoeken uitgebreid, herhaald, andere groepen vergelijkbare resultaten
Publicatie en presentatie
Verdere ontwikkeling tot richtlijn of protocol
1
,Onderzoek richtlijn
Gezondheidsraad past richtlijnen voor gezonde voeding aan in Nederland
2015 meest recente
Gewijzigde aanbeveling:
- 250 gram groente per dag
- Handje ongezouten nodig
- Peulvruchten
Onderzoek richtlijn voeding
Je laat 5 mensen elke dag een handje noten eten en constateert na 2 jaar dat deze
mensen niet ziek zijn geworden. Kan je dan zeggen: noten zijn gezond en zou
iedereen elke dag moeten eten?
Nee, absoluut niet.
Maar wanneer is een onderzoek wel reden om een richtlijn, algemeen advies aan te
passen?
Wanneer zal de Gezondheidsraad adviseren om elke dag een handje noten te eten.
Om causale (oorzakelijke) conclusies te kunnen trekken moet je een overtuigend en
veel onderzoek hebben gedaan.
Type onderzoek
Overtuigingskracht van onderzoeken
Van hoog naar laag
Meta-analyse of systemetic review
- Combineren van gegevens uit verschillende onderzoeken
- Grotere n opnieuw analyseren
Review
- Resultaten van schillende onderzoeken worden samengevoegd
2
, Overtuigingskracht van onderzoeken
Experimenten studie/ interrventiestudie/ RCT (randomized controlled trial)
Interventie
Voor- en nameting
Altijd een controlegroep vergelijking van behandelde
Groep en controlegroep
Randomized toewijzing tot groepen
Overtuigingskracht van onderzoeken
Observationele studie
Geen interventie, alleen kijken wat er gebeurd is of wat er gaat gebeuren
- Cohortonderzoek metingen op twee tijdstippen
- Case-control onderzoek idem
- Cross-sectioneel onderzoek meting op 1 moment
Case study/ casuistische mededeling
Eigenlijke geen onderzoek, maar beschrijving van een casus met analyse van de
situatie
Randomized Clinicil Trial (RCT)
Randomized controled trial (mogelijk voor VITMIN opdracht integraal project)
Bij resultaten (in tabellen): 2 groepen naast elkaar 1 groep supplement of hoge
intake, 1 groep controle of placebo of lage intake
Meestal bij ‘methods’ of ‘design’ aangegeven
3