Praktijkopdracht 2
Ergometrie
Naam:
LOI Hartfunctielaborant - Periode 2
Studentennummer:
,Inhoudsopgave
Opdracht 2A: Beschrijving ergometrieonderzoek………..…………………………………...3
Doel van ergometrie……………………………………………………………….3
Onderzoeksmethode………………………………………………………………3
Ecg……………………………………………………………………………………8
Medicatie…………………………………………………………………………...10
Protocollen………………………………………………………………………...12
Opdracht 2B: Casuïstiek ergometrie………….…..……………………………………………13
Casus 1: Klinische patiënt………………………………………………………13
Casus 2: Ischemie………………………………………………………………..16
Casus 3: Geleidingsstoornissen……..………………………………………..19
Casus 4: AV-blok bij inspanning..…………………………………………..…21
Casus 5: Pacemaker……………………………………………………………..23
Opdracht 2C: Acute situaties………..……………..……………………………………………25
Scenario……………………………………………………………………………25
Handelen bij reanimaties………………………………………………………..25
Opdracht 2D: Uitvoeren ergometrie…………………………………………………………….30
Opdracht 2E: Overdracht kennis ergometrie……..…………...……………………………...31
Plan van aanpak…………………………………………………………………..31
Evaluatie……………………………………………………………………………31
Reflectie…………………………………………………………………………….32
Literatuurlijst………………………………………………………………………………………..33
Bijlagen………………………………………………………………………………………………34
Externe bijlagen
A. HMC Protocol – Inspanningsergometrie
B. HMC Werkinstructie – fietsproef, werkinstructie apparatuur bij ergometrie
C. HMC- Protocol – Reanimatie, inzetprocedure
D. HMC Protocol – Reanimatie: Advanced Life Support
E. HMC Protocol – Reanimatie: Basic Life Support
F. HMC-protocol – First Responder Team verpleegkundige uitvoering Bronovo
G. HMC-protocol – LUCAS
H. HMC Protocol – Defibrillatie, het toepassen van
I. HMC Protocol – Reanimatie, evaluatie en registratie
J. HMC Protocol – Reanimatieformulier (registratie en evaluatie)
K. Opdracht 2D - 25 zelfstandig uitgevoerde ergometrieonderzoeken
2
,Opdracht 2A: Beschrijving ergometrieonderzoek
U maakt een verslag met daarin een uitgebreide beschrijving van het
ergometrieonderzoek.
Doel van ergometrie
Het doel van het ergometrieonderzoek is ‘het door middel van ecg-bewaking meten en
registreren van de elektrische activiteit van het hart tijdens inspanningsprovocatie. Dit
gekoppeld aan de bloeddrukmeting’ (zie externe bijlage A:
Inspanningsergometrie/Inspannings-E.C.G.).
Redenen voor het aanvragen van een inspanningsonderzoek zijn (NVVC, 2016):
Het diagnosticeren van thoracale klachten, kortademigheid, duizeligheid, (pre)syncope
en hartkloppingen.
Het beoordelen van therapeutisch resultaat en functionele capaciteit van stabiele angina
pectoris.
Het beoordelen van de prognose en functionaliteit na myocardinfarct.
Het beoordelen van rate-control bij supraventriculaire ritmestoornissen.
Het analyseren van pre-excitatie syndromen en long QT-syndroom.
Het controleren van het effect van medicatie op ecg en ritmestoornissen (bijvoorbeeld
Flecaïnide).
Het beoordelen van de functionele capaciteit bij kleplijden en hartfalen
Het beoordelen van het bloeddrukverloop bij hypertensie.
Het analyseren van inspanningsgebonden ventriculaire tachyaritmieën.
Onderzoeksmethode
Wat zijn contra-indicaties?
De contra-indicaties voor een inspanningsonderzoek kunnen worden onderverdeeld in
absolute en relatieve contra-indicaties (NVVC, 2016).
De absolute contra-indicaties voor een inspanningsonderzoek zijn:
Acuut ST-elevatie myocardinfarct binnen 2 dagen;
Hoog-risico instabiele angina pectoris
Onbehandelde hartritmestoornissen gepaard gaand met symptomen of hemodynamische
instabiliteit.
Symptomatische ernstige aortaklepstenose en hypertrofische cardiomyopathie.
Onbehandeld ernstig symptomatisch hartfalen.
Acute longembolie of longontsteking en acute diepe veneuze trombose.
Acute myocarditis, pericarditis en endocarditis.
Acute aortadissectie.
De relatieve contra-indicaties voor een inspanningsonderzoek zijn:
Linker hoofdstam stenose.
Matig-ernstig stenotisch kleplijden.
Ernstige elektrolytstoornissen.
Ernstige arteriële hypertensie (advies, hoewel onbewezen: systolische bloeddruk
>200mmHg en/of diastolische bloeddruk >100 mmHG).
Tachyaritmieën en bradyaritmieën.
Hypertrofische cardiomyopathie en andere vormen van uitstroombaanobstructie.
Geestelijke of lichamelijke beperkingen waardoor inspanning onvoldoende mogelijk is.
Hooggradig AV/block (tenzij congenitaal)
3
, De aanvrager is verantwoordelijk voor het beoordelen van de absolute of relatieve contra-
indicaties voor het inspanningsonderzoek.
Hoe verloopt het onderzoek en de rust-/herstelfase?
Het inspanningsonderzoek verloopt in verschillende fasen:
Aanmelding
De patiënt wordt door een cardioloog, huisarts of PA aangemeld voor het onderzoek. De
aanmelding vindt plaats d.m.v. het aanmaken van een order of het inzenden van een
verwijsbrief. In deze order/verwijsbrief staat o.a. de indicatie en vraagstelling. De
order/verwijsbrief wordt verwerkt door de medewerkers op de polikliniek Cardiologie. De
afspraak wordt ingeboekt en naar de patiënt toegestuurd of meegegeven met een link naar
een digitale folder over het onderzoek (Haaglanden Medisch Centrum, 2022)
Bij aanvang test
De hartfunctielaborant dient vooraf het programma voor te bereiden. Deze voorbereiding
wordt gedaan door van elke patiënt de indicatie voor het onderzoek, voorgeschiedenis,
relevante medicatiegebruik en vitale parameters te noteren. Hiervoor is een speciaal
formulier opgesteld (zie bijlage 1: Fietsformulier). Voordat de test kan starten moet er een
aantal gegevens bekend zijn:
Een recent ecg
Er moet gecontroleerd zijn op souffles (d.m.v. een echocardiogram of auscultatie)
Indien een patiënt via de huisarts is doorverwezen voor de inspanningstest moet er in de
verwijsbrief genoteerd staan dat er geen souffles te horen waren. Bij voorkeur wordt er
ook een ecg gemaakt die wordt meegestuurd in de bijlagen van de verwijsbrief. Indien
het niet mogelijk is om bij de huisarts een ecg te laten maken, wordt de patiënt
doorverwezen naar de polikliniek Cardiologie voor het maken van het ecg.
De hartfunctielaborant zet het apparatuur aan en voert de patiëntengegevens in.
Voorbereiding patiënt en aansluiting
Wanneer de patiënt zich meldt voor het onderzoek wordt hij/zij door de baliemedewerker
aangemeld en in de juiste wachtruimte geplaatst. De hartfunctielaborant roept vervolgens de
patiënt de onderzoekskamer in. Bij binnenkomst wordt eerst de patientenidentificatie
uitgevoerd, de hartfunctielaborant vraagt hierbij naar de geboortedatum. Indien de patiënt
een meerling is, wordt er ook gevraagd naar de voorletters. De laborant controleert deze
gegevens met de ingevoerde gegevens op de fietscomputer.
De patiënt wordt gevraagd om het bovenlichaam te ontbloten. Vrouwen mogen tijdens het
onderzoek de beha aanhouden. Hierna mag de patiënt plaatsnemen op de fiets. De laborant
stelt de juiste hoogte van het zadel in, hierbij wordt er gekeken naar de strekking van de knie
en de voorkeur van de patiënt. Wanneer de patiënt op de juiste zadelhoogte zit kan hij/zij
aangesloten worden op de apparatuur.
De patiënt krijgt een bloeddrukband om, de voorkeur gaat hierbij uit naar de arm die niet aan
de kant van het ecg-apparatuur zit. Indien er een handmatige meting moet worden gedaan,
kan de laborant deze gemakkelijk uitvoeren zonder het hartritme uit het zicht te verliezen. De
knoppen blijven dan ook binnen handbereik. Nadat de bloeddrukband is aangesloten wordt
het bovenlichaam van de patiënt geprepareerd voor de elektrodeplaatsing. Overtollig haar
wordt weggeschoren en de huid wordt op de plaatsingsplekken licht opgeschuurd en vochtig
gemaakt met een elektrolytenspray. De elektroden worden vervolgens volgens de Mason-
4
Ergometrie
Naam:
LOI Hartfunctielaborant - Periode 2
Studentennummer:
,Inhoudsopgave
Opdracht 2A: Beschrijving ergometrieonderzoek………..…………………………………...3
Doel van ergometrie……………………………………………………………….3
Onderzoeksmethode………………………………………………………………3
Ecg……………………………………………………………………………………8
Medicatie…………………………………………………………………………...10
Protocollen………………………………………………………………………...12
Opdracht 2B: Casuïstiek ergometrie………….…..……………………………………………13
Casus 1: Klinische patiënt………………………………………………………13
Casus 2: Ischemie………………………………………………………………..16
Casus 3: Geleidingsstoornissen……..………………………………………..19
Casus 4: AV-blok bij inspanning..…………………………………………..…21
Casus 5: Pacemaker……………………………………………………………..23
Opdracht 2C: Acute situaties………..……………..……………………………………………25
Scenario……………………………………………………………………………25
Handelen bij reanimaties………………………………………………………..25
Opdracht 2D: Uitvoeren ergometrie…………………………………………………………….30
Opdracht 2E: Overdracht kennis ergometrie……..…………...……………………………...31
Plan van aanpak…………………………………………………………………..31
Evaluatie……………………………………………………………………………31
Reflectie…………………………………………………………………………….32
Literatuurlijst………………………………………………………………………………………..33
Bijlagen………………………………………………………………………………………………34
Externe bijlagen
A. HMC Protocol – Inspanningsergometrie
B. HMC Werkinstructie – fietsproef, werkinstructie apparatuur bij ergometrie
C. HMC- Protocol – Reanimatie, inzetprocedure
D. HMC Protocol – Reanimatie: Advanced Life Support
E. HMC Protocol – Reanimatie: Basic Life Support
F. HMC-protocol – First Responder Team verpleegkundige uitvoering Bronovo
G. HMC-protocol – LUCAS
H. HMC Protocol – Defibrillatie, het toepassen van
I. HMC Protocol – Reanimatie, evaluatie en registratie
J. HMC Protocol – Reanimatieformulier (registratie en evaluatie)
K. Opdracht 2D - 25 zelfstandig uitgevoerde ergometrieonderzoeken
2
,Opdracht 2A: Beschrijving ergometrieonderzoek
U maakt een verslag met daarin een uitgebreide beschrijving van het
ergometrieonderzoek.
Doel van ergometrie
Het doel van het ergometrieonderzoek is ‘het door middel van ecg-bewaking meten en
registreren van de elektrische activiteit van het hart tijdens inspanningsprovocatie. Dit
gekoppeld aan de bloeddrukmeting’ (zie externe bijlage A:
Inspanningsergometrie/Inspannings-E.C.G.).
Redenen voor het aanvragen van een inspanningsonderzoek zijn (NVVC, 2016):
Het diagnosticeren van thoracale klachten, kortademigheid, duizeligheid, (pre)syncope
en hartkloppingen.
Het beoordelen van therapeutisch resultaat en functionele capaciteit van stabiele angina
pectoris.
Het beoordelen van de prognose en functionaliteit na myocardinfarct.
Het beoordelen van rate-control bij supraventriculaire ritmestoornissen.
Het analyseren van pre-excitatie syndromen en long QT-syndroom.
Het controleren van het effect van medicatie op ecg en ritmestoornissen (bijvoorbeeld
Flecaïnide).
Het beoordelen van de functionele capaciteit bij kleplijden en hartfalen
Het beoordelen van het bloeddrukverloop bij hypertensie.
Het analyseren van inspanningsgebonden ventriculaire tachyaritmieën.
Onderzoeksmethode
Wat zijn contra-indicaties?
De contra-indicaties voor een inspanningsonderzoek kunnen worden onderverdeeld in
absolute en relatieve contra-indicaties (NVVC, 2016).
De absolute contra-indicaties voor een inspanningsonderzoek zijn:
Acuut ST-elevatie myocardinfarct binnen 2 dagen;
Hoog-risico instabiele angina pectoris
Onbehandelde hartritmestoornissen gepaard gaand met symptomen of hemodynamische
instabiliteit.
Symptomatische ernstige aortaklepstenose en hypertrofische cardiomyopathie.
Onbehandeld ernstig symptomatisch hartfalen.
Acute longembolie of longontsteking en acute diepe veneuze trombose.
Acute myocarditis, pericarditis en endocarditis.
Acute aortadissectie.
De relatieve contra-indicaties voor een inspanningsonderzoek zijn:
Linker hoofdstam stenose.
Matig-ernstig stenotisch kleplijden.
Ernstige elektrolytstoornissen.
Ernstige arteriële hypertensie (advies, hoewel onbewezen: systolische bloeddruk
>200mmHg en/of diastolische bloeddruk >100 mmHG).
Tachyaritmieën en bradyaritmieën.
Hypertrofische cardiomyopathie en andere vormen van uitstroombaanobstructie.
Geestelijke of lichamelijke beperkingen waardoor inspanning onvoldoende mogelijk is.
Hooggradig AV/block (tenzij congenitaal)
3
, De aanvrager is verantwoordelijk voor het beoordelen van de absolute of relatieve contra-
indicaties voor het inspanningsonderzoek.
Hoe verloopt het onderzoek en de rust-/herstelfase?
Het inspanningsonderzoek verloopt in verschillende fasen:
Aanmelding
De patiënt wordt door een cardioloog, huisarts of PA aangemeld voor het onderzoek. De
aanmelding vindt plaats d.m.v. het aanmaken van een order of het inzenden van een
verwijsbrief. In deze order/verwijsbrief staat o.a. de indicatie en vraagstelling. De
order/verwijsbrief wordt verwerkt door de medewerkers op de polikliniek Cardiologie. De
afspraak wordt ingeboekt en naar de patiënt toegestuurd of meegegeven met een link naar
een digitale folder over het onderzoek (Haaglanden Medisch Centrum, 2022)
Bij aanvang test
De hartfunctielaborant dient vooraf het programma voor te bereiden. Deze voorbereiding
wordt gedaan door van elke patiënt de indicatie voor het onderzoek, voorgeschiedenis,
relevante medicatiegebruik en vitale parameters te noteren. Hiervoor is een speciaal
formulier opgesteld (zie bijlage 1: Fietsformulier). Voordat de test kan starten moet er een
aantal gegevens bekend zijn:
Een recent ecg
Er moet gecontroleerd zijn op souffles (d.m.v. een echocardiogram of auscultatie)
Indien een patiënt via de huisarts is doorverwezen voor de inspanningstest moet er in de
verwijsbrief genoteerd staan dat er geen souffles te horen waren. Bij voorkeur wordt er
ook een ecg gemaakt die wordt meegestuurd in de bijlagen van de verwijsbrief. Indien
het niet mogelijk is om bij de huisarts een ecg te laten maken, wordt de patiënt
doorverwezen naar de polikliniek Cardiologie voor het maken van het ecg.
De hartfunctielaborant zet het apparatuur aan en voert de patiëntengegevens in.
Voorbereiding patiënt en aansluiting
Wanneer de patiënt zich meldt voor het onderzoek wordt hij/zij door de baliemedewerker
aangemeld en in de juiste wachtruimte geplaatst. De hartfunctielaborant roept vervolgens de
patiënt de onderzoekskamer in. Bij binnenkomst wordt eerst de patientenidentificatie
uitgevoerd, de hartfunctielaborant vraagt hierbij naar de geboortedatum. Indien de patiënt
een meerling is, wordt er ook gevraagd naar de voorletters. De laborant controleert deze
gegevens met de ingevoerde gegevens op de fietscomputer.
De patiënt wordt gevraagd om het bovenlichaam te ontbloten. Vrouwen mogen tijdens het
onderzoek de beha aanhouden. Hierna mag de patiënt plaatsnemen op de fiets. De laborant
stelt de juiste hoogte van het zadel in, hierbij wordt er gekeken naar de strekking van de knie
en de voorkeur van de patiënt. Wanneer de patiënt op de juiste zadelhoogte zit kan hij/zij
aangesloten worden op de apparatuur.
De patiënt krijgt een bloeddrukband om, de voorkeur gaat hierbij uit naar de arm die niet aan
de kant van het ecg-apparatuur zit. Indien er een handmatige meting moet worden gedaan,
kan de laborant deze gemakkelijk uitvoeren zonder het hartritme uit het zicht te verliezen. De
knoppen blijven dan ook binnen handbereik. Nadat de bloeddrukband is aangesloten wordt
het bovenlichaam van de patiënt geprepareerd voor de elektrodeplaatsing. Overtollig haar
wordt weggeschoren en de huid wordt op de plaatsingsplekken licht opgeschuurd en vochtig
gemaakt met een elektrolytenspray. De elektroden worden vervolgens volgens de Mason-
4
