Samenvatting Sociologie &
Criminologie
H-fase 3, leerjaar 2018/2019
Les 1
WIJKVEILIGHEIDSANALYSE
Leerdoelen les 1
begrijpen van het leefbaarheidsmodel
analyse van wijk voor onderzoeksmodel creëren
toepassen van theorieën op subjectieve veiligheid
weerbaarheid en kwetsbaarheid van een wijk onderbouwen
Herhaling Propedeuse jaar
Leefbaarheidsmodel (de mate waarin de leefomgeving aansluit bij de verwachtingen van mensen
over die leefomgeving):
1) Sociale samenhang/cohesie (wat brengt mensen samen en wat drijft ze uit elkaar?)
2) Veiligheid (hoe meten en verklaren we crimineel gedrag?)
3) Fysieke omgeving (welk effect heeft de fysieke omgeving op leefbaarheid?)
4) Voorzieningen (welke hulpbronnen hebben mensen tot hun beschikking?)
Sociologie: houdt zich bezig met verklaren van gedrag van individuen en groepen van
mensen vanuit de maatschappelijke invloeden die ze ondergaan.
Criminologie: multidisciplinaire wetenschap die betrouwbare en precieze kennis wil
opleveren over criminaliteit, over daders en slachtoffers en over hoe het beste gereageerd
kan worden op criminaliteit.
Sociale controletheorie:
1) Attachment: emotioneel gehecht aan anderen
2) Involvement: gebondenheid door maatschappelijke dagelijkse bezigheden
3) Commitment: betrokkenheid i.v.m. eigen belang
4) Belief: geloof in maatschappelijke normen en waarden
Ingroup & outgroup: groepsidentiteit, wie ben ik? Normen, waarden en overtuigingen.
stereotype: veralgemeniseerd en versimpeld beeld
vooroordeel: waardering aan het stereotype beeld
Discriminatie: het maken van onderscheid tussen bijv. verschillende rassen
etnocentrisme: eigen cultuur centraal stellen
Sociale cohesie: de samenhang die in de samenleving of groep door de mate waarin mensen zich
met elkaar verbonden voelen.
Sociale controle: het geheel van reactie om de waarden en normen te handhaven (positieve en
negatieve sancties).
, Sociale mobiliteit en hulpbronnen:
Statische samenleving: eens geboren, altijd datzelfde gebleven. Geen mogelijkheid tot stijgen en
dalen.
Dynamische samenleving: intergenerationele mobiliteit (beweging van kinderen ten opzichte van
oudere generaties), intragenerationele mobiliteit (stijgen/dalen binnen beroepsleven)
Hulpbronnen: scholing, zorgverzekering, winkels en recreatie
Criminaliteit meten: door objectieve informatie (politiecijfers en justitiecijfers). Haal en brengwerk.
Verborgen criminaliteit, dark numbers (mensen durven bijv. geen aangifte te doen).
Biologische en psychologische verklaringen: theorie van Lombrosso (evolutionair), uiterlijke
kenmerken en verband met evolutietheorie.
Spanningstheorieën (strain):
1) anomietheorie van Durkheim: verstedelijking omdat mensen naar de stad verhuisden zorgden
voor normloosheid en minder sociale cohesie
2) anomietheorie van Merton: economische crisis VS, bepaalde doelen maar geen middelen.
3) delinquente subcultuur: jongeren willen een status creëren (groepsdwang).
Rationele keuzetheorieën:
Levenslooptheorie: Life course persistent (sowieso crimineel) (5%) & adolescent limited (95%).
Chicago school: gemeenschappen zijn als ecosystemen. Gaat over bepaalde kenmerken van
wijken in een stad (bevolkingsdichtheid, armoede, etc.)
Modernisering: de overgang in Eest-Europa van een agrarische naar industriële samenleving
(Dagevos).
1) secularisering (vermindering van invloed van godsdienst)
2) individualisering (mensen kiezen voor hunzelf)
3) democratisering (mensen mogen bestuursorganen kiezen)
4) emancipatie (vrouwen krijgen meer rechten)
Vervreemding
Onderzoeksmodel (visuele weergave)
Goed onderzoek in vier stappen:
1) Observatie
2) Theorie
3) Voorspelling
4) Experiment
(Conceptueel model):
1. Bepaal het onderwerp van je onderzoek
2. Bepaal hoe je dit kunt meten
3. Bepaal welke zaken verband kunnen houden met het onderwerp van je onderzoek
4. Bepaal ook hiervan hoe je het kunt meten
5. Maak je model visueel
Criminologie
H-fase 3, leerjaar 2018/2019
Les 1
WIJKVEILIGHEIDSANALYSE
Leerdoelen les 1
begrijpen van het leefbaarheidsmodel
analyse van wijk voor onderzoeksmodel creëren
toepassen van theorieën op subjectieve veiligheid
weerbaarheid en kwetsbaarheid van een wijk onderbouwen
Herhaling Propedeuse jaar
Leefbaarheidsmodel (de mate waarin de leefomgeving aansluit bij de verwachtingen van mensen
over die leefomgeving):
1) Sociale samenhang/cohesie (wat brengt mensen samen en wat drijft ze uit elkaar?)
2) Veiligheid (hoe meten en verklaren we crimineel gedrag?)
3) Fysieke omgeving (welk effect heeft de fysieke omgeving op leefbaarheid?)
4) Voorzieningen (welke hulpbronnen hebben mensen tot hun beschikking?)
Sociologie: houdt zich bezig met verklaren van gedrag van individuen en groepen van
mensen vanuit de maatschappelijke invloeden die ze ondergaan.
Criminologie: multidisciplinaire wetenschap die betrouwbare en precieze kennis wil
opleveren over criminaliteit, over daders en slachtoffers en over hoe het beste gereageerd
kan worden op criminaliteit.
Sociale controletheorie:
1) Attachment: emotioneel gehecht aan anderen
2) Involvement: gebondenheid door maatschappelijke dagelijkse bezigheden
3) Commitment: betrokkenheid i.v.m. eigen belang
4) Belief: geloof in maatschappelijke normen en waarden
Ingroup & outgroup: groepsidentiteit, wie ben ik? Normen, waarden en overtuigingen.
stereotype: veralgemeniseerd en versimpeld beeld
vooroordeel: waardering aan het stereotype beeld
Discriminatie: het maken van onderscheid tussen bijv. verschillende rassen
etnocentrisme: eigen cultuur centraal stellen
Sociale cohesie: de samenhang die in de samenleving of groep door de mate waarin mensen zich
met elkaar verbonden voelen.
Sociale controle: het geheel van reactie om de waarden en normen te handhaven (positieve en
negatieve sancties).
, Sociale mobiliteit en hulpbronnen:
Statische samenleving: eens geboren, altijd datzelfde gebleven. Geen mogelijkheid tot stijgen en
dalen.
Dynamische samenleving: intergenerationele mobiliteit (beweging van kinderen ten opzichte van
oudere generaties), intragenerationele mobiliteit (stijgen/dalen binnen beroepsleven)
Hulpbronnen: scholing, zorgverzekering, winkels en recreatie
Criminaliteit meten: door objectieve informatie (politiecijfers en justitiecijfers). Haal en brengwerk.
Verborgen criminaliteit, dark numbers (mensen durven bijv. geen aangifte te doen).
Biologische en psychologische verklaringen: theorie van Lombrosso (evolutionair), uiterlijke
kenmerken en verband met evolutietheorie.
Spanningstheorieën (strain):
1) anomietheorie van Durkheim: verstedelijking omdat mensen naar de stad verhuisden zorgden
voor normloosheid en minder sociale cohesie
2) anomietheorie van Merton: economische crisis VS, bepaalde doelen maar geen middelen.
3) delinquente subcultuur: jongeren willen een status creëren (groepsdwang).
Rationele keuzetheorieën:
Levenslooptheorie: Life course persistent (sowieso crimineel) (5%) & adolescent limited (95%).
Chicago school: gemeenschappen zijn als ecosystemen. Gaat over bepaalde kenmerken van
wijken in een stad (bevolkingsdichtheid, armoede, etc.)
Modernisering: de overgang in Eest-Europa van een agrarische naar industriële samenleving
(Dagevos).
1) secularisering (vermindering van invloed van godsdienst)
2) individualisering (mensen kiezen voor hunzelf)
3) democratisering (mensen mogen bestuursorganen kiezen)
4) emancipatie (vrouwen krijgen meer rechten)
Vervreemding
Onderzoeksmodel (visuele weergave)
Goed onderzoek in vier stappen:
1) Observatie
2) Theorie
3) Voorspelling
4) Experiment
(Conceptueel model):
1. Bepaal het onderwerp van je onderzoek
2. Bepaal hoe je dit kunt meten
3. Bepaal welke zaken verband kunnen houden met het onderwerp van je onderzoek
4. Bepaal ook hiervan hoe je het kunt meten
5. Maak je model visueel
