Aandoeningen
Hypovolemische shock
Cardiogene shock
Anafylactische shock
Sepsis en septische shock
Diep veneuze trombose
Longembolie
Bloedingen
Acuut Coronair Syndroom
Intoxicaties met:
• Alcohol
• Methanol & ethyleenglycol à ethanol
• Amfetaminen
• Benzodiazepines à flumazenil
• Cocaïne
• Cumarines à protrombinecomplex/ vit K
• Dabigatran à idaricuzimab
• GHB
• Opiaten à naloxon
• Paracetamol à acetylcysteïne
• SSRI’s en TCA's
• Antipsychotica
Anticholinerg toxidroom
Cholinerg toxidroom
Sympathicomimetisch toxidroom
Hypno-sedatief toxidroom
Opioïden toxidroom
, ANTIDOTA – INTOXICATIES
Middel Acetylcysteïne
Werkingsmechanisme Paracetamol wordt omgezet tot een zeer reactieve metaboliet (N-acetyl-p-
benzoquinon-imine, afgekort NAPQI), die normaliter snel wordt geïnactiveerd door
conjugatie met glutathion. Overdosering kan de glutathionvoorraad uitputten en zo
leiden tot acute leverbeschadiging à NAPQI wordt normaliter omgezet door
glutathion, maar glutathionvoorraad is uitgeput. NAPQI is een radicaal en maakt de
cellen kapot.
Acetylcysteïne gaat de schadelijke werking van NAPQI tegen door op te treden als
glutathionprecursor en door de toxische metaboliet via een binding met de
sulfhydrylgroep van acetylcysteïne te inactiveren à wordt dus omgezet in glutathion
à als glutathion is uitgeput.
Indicatie + dosering Paracetamol-intoxicatie acuut: begin 150 mg/kg en vervolgens 50mg/kg
Paracetamol-intoxicatie chronisch: doseren a.d.h.v. hoeveelheid ingenomen
paracetamol in afgelopen 24 - 48 uur
Bijwerkingen Misselijk, allergische reacties (anafylactische shock)à vaak a.d.h.v. infusiesnelheid
Interacties Andere middelen die maag-darmkanaal irriteren
Vasodilatatie bij nitroglycerine
Inactivering B-lactam antibiotica
Contra-indicaties -
Farmacokinetiek M: in lever tot cysteïne
E: via urine
T1/2: ± 6 uur
Bijzonderheden Na 4 uur spiegel nemen à volledige opname
Tot 36 uur na inname kan de behandeling de prognose verbeteren als de
paracetamolconcentratie nog aantoonbaar is. Ook bij al ontstane leverschade is
toediening nuttig.
Middel Flumazenil
Werkingsmechanisme Flumazenil antagoneert de centrale effecten van benzodiazepineagonisten door
competitieve verdringing van de benzodiazepinereceptor. Het effect op de
ademhalingsdepressie is niet bewezen. In de anesthesie mag het pas worden gegeven
wanneer het effect van perifeer werkende spierrelaxantia is verdwenen
Indicatie + dosering Benzodiazepine-intoxicatie: 0.2 mg in 15 sec. toedienen (zo nodig elke 60 seconden
0.1 mg) tot gewenste bewustzijnsgraad is bereikt
Bijwerkingen Misselijkheid/braken, angst, hartklopping, koude rillingen
Interacties Gewenste interactie met benzo (geen ongewenste interacties bekend)
Contra-indicaties Benzo als indicatie voor intracraniale druk (kan stijgen) of status epilepticus (à
convulsies)
Ernstig hersenletsel
Farmacokinetiek M: in lever tot inactief carbonzuur
, T1/2: 40 – 80 min à werking houdt minder lang aan dan benzo zelf
Bijzonderheden Bij toepassing bij intoxicaties dient men te letten op een mogelijke afhankelijkheid,
waardoor onthoudingsverschijnselen kunnen ontstaan.
Middel Naloxon
Werkingsmechanisme Specifieke opioïdreceptor-antagonist zonder agonistische of morfineachtige
eigenschappen, zoals andere opioïdreceptor-antagonisten. Het heeft een hogere
affiniteit voor de receptor dan agonisten (agonisten binden niet covalent: binden/laat
los etc) à dus verdringt de agonist.
In afwezigheid van opioïden vertoont het geen farmacologische activiteit. Gewenning
dan wel afhankelijkheid is niet waargenomen. Bij afhankelijkheid van opiaten zal
naloxon de symptomen van fysieke afhankelijkheid verminderen.
Indicatie + dosering Opiaat-intoxicatie: 0.2 – 4 mg zo nodig 2 – 3 minuten tussentijd herhalen (totale
dosis 10 mg + geen verbetering à geen intoxicatie)
Bijwerkingen Misselijkheid/braken, tachycardie, tremor, hypo/hypertensie + kan shock
veroorzaken
Interacties Let op onthoudingsverschijnselen + geen analgetisch effect van opiaten
Contra-indicaties Opiaatverslaafden en bij pasgeborenen van verslaafde moeders à risico op een
acuut onthoudingssyndroom
Ernstige CVA à tachycardie, hypotensie, hartritmestoornissen (bijwerkingen)
Farmacokinetiek M: dealkylering
E: 70% met urine
T1/2: 60 – 90 min
Werkt na 1 – 2 min (max na 5 – 15 min)
Bijzonderheden Pas op voor een acute onttrekking (cold turkey). Dus voorzichtig doseren, de patiënt
hoeft niet helemaal bij zijn positieven te komen, een adequate ademhaling is
voldoende.
Middel Ethanol
Werkingsmechanisme De toxiciteit van methanol en ethyleenglycol wordt veroorzaakt door metabolieten
(mierenzuur), die acidose en andere toxische effecten veroorzaken. Ethanol remt de
omzetting in deze metabolieten door competitief antagonisme voor hetzelfde
enzymsysteem (alcoholdehydrogenase). De affiniteit van ethanol voor
alcoholdehydrogenase is 10-20 x groter dan methanol en 100 x groter dan
ethyleenglycol.
Indicatie + dosering Methanol-intoxicatie:
Ethyleenglycol-intoxicatie:
Bijwerkingen Emotionele labiliteit, moeilijke spraak, visusstoornissen en ataxie optreden.
'Hangover'-effecten zijn misselijkheid, hoofdpijn, duizeligheid en tremor
Interacties Sedatief effect/levertoxisch
Versterkt bloedglucoseverlagende middelen, VKA’s en nitraten
Hypovolemische shock
Cardiogene shock
Anafylactische shock
Sepsis en septische shock
Diep veneuze trombose
Longembolie
Bloedingen
Acuut Coronair Syndroom
Intoxicaties met:
• Alcohol
• Methanol & ethyleenglycol à ethanol
• Amfetaminen
• Benzodiazepines à flumazenil
• Cocaïne
• Cumarines à protrombinecomplex/ vit K
• Dabigatran à idaricuzimab
• GHB
• Opiaten à naloxon
• Paracetamol à acetylcysteïne
• SSRI’s en TCA's
• Antipsychotica
Anticholinerg toxidroom
Cholinerg toxidroom
Sympathicomimetisch toxidroom
Hypno-sedatief toxidroom
Opioïden toxidroom
, ANTIDOTA – INTOXICATIES
Middel Acetylcysteïne
Werkingsmechanisme Paracetamol wordt omgezet tot een zeer reactieve metaboliet (N-acetyl-p-
benzoquinon-imine, afgekort NAPQI), die normaliter snel wordt geïnactiveerd door
conjugatie met glutathion. Overdosering kan de glutathionvoorraad uitputten en zo
leiden tot acute leverbeschadiging à NAPQI wordt normaliter omgezet door
glutathion, maar glutathionvoorraad is uitgeput. NAPQI is een radicaal en maakt de
cellen kapot.
Acetylcysteïne gaat de schadelijke werking van NAPQI tegen door op te treden als
glutathionprecursor en door de toxische metaboliet via een binding met de
sulfhydrylgroep van acetylcysteïne te inactiveren à wordt dus omgezet in glutathion
à als glutathion is uitgeput.
Indicatie + dosering Paracetamol-intoxicatie acuut: begin 150 mg/kg en vervolgens 50mg/kg
Paracetamol-intoxicatie chronisch: doseren a.d.h.v. hoeveelheid ingenomen
paracetamol in afgelopen 24 - 48 uur
Bijwerkingen Misselijk, allergische reacties (anafylactische shock)à vaak a.d.h.v. infusiesnelheid
Interacties Andere middelen die maag-darmkanaal irriteren
Vasodilatatie bij nitroglycerine
Inactivering B-lactam antibiotica
Contra-indicaties -
Farmacokinetiek M: in lever tot cysteïne
E: via urine
T1/2: ± 6 uur
Bijzonderheden Na 4 uur spiegel nemen à volledige opname
Tot 36 uur na inname kan de behandeling de prognose verbeteren als de
paracetamolconcentratie nog aantoonbaar is. Ook bij al ontstane leverschade is
toediening nuttig.
Middel Flumazenil
Werkingsmechanisme Flumazenil antagoneert de centrale effecten van benzodiazepineagonisten door
competitieve verdringing van de benzodiazepinereceptor. Het effect op de
ademhalingsdepressie is niet bewezen. In de anesthesie mag het pas worden gegeven
wanneer het effect van perifeer werkende spierrelaxantia is verdwenen
Indicatie + dosering Benzodiazepine-intoxicatie: 0.2 mg in 15 sec. toedienen (zo nodig elke 60 seconden
0.1 mg) tot gewenste bewustzijnsgraad is bereikt
Bijwerkingen Misselijkheid/braken, angst, hartklopping, koude rillingen
Interacties Gewenste interactie met benzo (geen ongewenste interacties bekend)
Contra-indicaties Benzo als indicatie voor intracraniale druk (kan stijgen) of status epilepticus (à
convulsies)
Ernstig hersenletsel
Farmacokinetiek M: in lever tot inactief carbonzuur
, T1/2: 40 – 80 min à werking houdt minder lang aan dan benzo zelf
Bijzonderheden Bij toepassing bij intoxicaties dient men te letten op een mogelijke afhankelijkheid,
waardoor onthoudingsverschijnselen kunnen ontstaan.
Middel Naloxon
Werkingsmechanisme Specifieke opioïdreceptor-antagonist zonder agonistische of morfineachtige
eigenschappen, zoals andere opioïdreceptor-antagonisten. Het heeft een hogere
affiniteit voor de receptor dan agonisten (agonisten binden niet covalent: binden/laat
los etc) à dus verdringt de agonist.
In afwezigheid van opioïden vertoont het geen farmacologische activiteit. Gewenning
dan wel afhankelijkheid is niet waargenomen. Bij afhankelijkheid van opiaten zal
naloxon de symptomen van fysieke afhankelijkheid verminderen.
Indicatie + dosering Opiaat-intoxicatie: 0.2 – 4 mg zo nodig 2 – 3 minuten tussentijd herhalen (totale
dosis 10 mg + geen verbetering à geen intoxicatie)
Bijwerkingen Misselijkheid/braken, tachycardie, tremor, hypo/hypertensie + kan shock
veroorzaken
Interacties Let op onthoudingsverschijnselen + geen analgetisch effect van opiaten
Contra-indicaties Opiaatverslaafden en bij pasgeborenen van verslaafde moeders à risico op een
acuut onthoudingssyndroom
Ernstige CVA à tachycardie, hypotensie, hartritmestoornissen (bijwerkingen)
Farmacokinetiek M: dealkylering
E: 70% met urine
T1/2: 60 – 90 min
Werkt na 1 – 2 min (max na 5 – 15 min)
Bijzonderheden Pas op voor een acute onttrekking (cold turkey). Dus voorzichtig doseren, de patiënt
hoeft niet helemaal bij zijn positieven te komen, een adequate ademhaling is
voldoende.
Middel Ethanol
Werkingsmechanisme De toxiciteit van methanol en ethyleenglycol wordt veroorzaakt door metabolieten
(mierenzuur), die acidose en andere toxische effecten veroorzaken. Ethanol remt de
omzetting in deze metabolieten door competitief antagonisme voor hetzelfde
enzymsysteem (alcoholdehydrogenase). De affiniteit van ethanol voor
alcoholdehydrogenase is 10-20 x groter dan methanol en 100 x groter dan
ethyleenglycol.
Indicatie + dosering Methanol-intoxicatie:
Ethyleenglycol-intoxicatie:
Bijwerkingen Emotionele labiliteit, moeilijke spraak, visusstoornissen en ataxie optreden.
'Hangover'-effecten zijn misselijkheid, hoofdpijn, duizeligheid en tremor
Interacties Sedatief effect/levertoxisch
Versterkt bloedglucoseverlagende middelen, VKA’s en nitraten
