Inleiding strafrecht
‘’Moet het openbaar ministerie vasthouden aan de
positieve interpretatie van het opportuniteitsbeginsel?’’
Samenwerkingsschets:
Voor ons is dit de tweede keer dat wij gezamenlijk een paper schrijven. De samenwerking bij ons vorige
paper was erg goed verlopen. Op maandag 13 december hebben wij contact gehad en onderlinge
afspraken gemaakt over de aanpak. Wij zijn het met elkaar eens geworden dat wij het negatieve aspect
van het opportuniteitsbeginsel verdedigen. Wij hebben in een gezamenlijk Docs document onze taken
uitgewerkt. Allereerst hebben wij samen de inleiding geschreven. Amber heeft het argument over de
rechtszekerheid uitgewerkt en Emma die van het legaliteitsbeginsel. Vervolgens hebben we afgesproken
dat Amber een tegenargument schrijft. Emma heeft hierna de conclusie geschreven. Wij hebben beide
onze eigen voetnoten toegevoegd aan de hand van de juridische leidraad. Op 15 december hebben wij
elkaar weer via een videocall gesproken en de gehele paper doorgenomen. Wij hebben toen het nodige
aangepast. Ondanks de verdeelde taken, hebben wij elkaar telkens aangevuld. Na het inleveren van het
concept, hebben wij beiden individueel onze gekregen feedback doorgenomen. Hierna hebben wij dit
met elkaar besproken. Wij hebben helaas allebei geen goede feedback ontvangen. Daarom hebben wij
ervoor gekozen om een klasgenoot van ons te vragen om alsnog goede feedback te geven. Aan de hand
hiervan hebben wij samen nog wat aanpassingen gedaan. Ten slotte, hebben wij samen nog de
grammatica gecontroleerd en de opmaak gedaan. Wij zijn erg tevreden over het eindresultaat en hebben
de samenwerking beide als prettig ervaren. Wij vinden het beide fijn om goed te plannen en daar hebben
wij dan ook goed gebruik van gemaakt. Wij hebben elkaar telkens goed kunnen aanvullen en waren het
vaak eens over verschillende punten. De volgende keer willen wij wel door meerdere personen feedback
ontvangen. Zo kunnen wij naar onze mening de paper beter schrijven. Wij hopen een mooi cijfer te
krijgen voor onze paper.
, INLEIDING
Past een positieve interpretatie door het openbaar ministerie bij de bedoeling van de wetgever en
is die niet strijdig met het legaliteitsbeginsel?
Auteur Pepijn de Lange schrijft op 26 maart 2020 in de Volkskrant een artikel over misdragingen door
twee beveiligers van Forum voor Democratie (FvD). De beveiligers mishandelen kunstenaar Jasper van
den Elshout bij een flyeractie van de FvD-lijsttrekker Thierry Baudet. Hij is door de beveiligers naar de
grond gewerkt. Ze mishandelen hem zodanig dat hij hier blijvend letsel aan overhoudt.
Dit dossier komt uiteindelijk bij het openbaar ministerie (OM) terecht. Zij besluiten uiteindelijk de zaak
te seponeren, dit houdt in dat de beveiligers niet vervolgd zullen worden. Opvallend is dat het OM het
geweld wat beveiligers hebben gebruikt wel strafbaar vindt, maar desondanks toch niet tot vervolging
overgaat. Het OM vindt dat het vervolgen voor de beveiligers grote gevolgen kan hebben voor hun
werkzaamheden.
Een woordvoerder van het OM benadrukt dat het niet ongewoon is dat een zaak wordt geseponeerd. Hij
geeft aan dat zij geprobeerd hebben ieders belang mee te wegen en uitgebreid hebben toegelicht waarom
deze keuze door hen gemaakt is. Wat ons betreft een onbegrijpelijke beslissing.
Wij zijn het niet eens met de stelling: “Het openbaar ministerie zou moeten vasthouden aan de positieve
interpretatie van het opportuniteitsbeginsel.” Na het bespreken van het juridisch kader, zullen we onze
opvatting toelichten. Ook zullen wij vanuit de positieve interpretatie van het opportuniteitsbeginsel een
tegenargument innemen. Tot slot vatten wij het kort samen en zal er een conclusie volgen.
JURIDISCH KADER
Vervolgingsmonopolie & voorwaardelijk sepot
Uit artikelen 167 lid 1 en 242 lid 1 van het Wetboek van Strafvordering (Sv) blijkt dat het OM de
exclusieve bevoegdheid heeft om te bepalen of vervolging moet plaatshebben. Kortom, het OM heeft in
Nederland het vervolgingsmonopolie. In het tweede lid van die artikelen is opgenomen dat het OM van
vervolging kan afzien op gronden aan het algemeen belang ontleend. Dit betekent dat het OM op basis
van het opportuniteitsbeginsel de vrijheid heeft om uit het aanbod van strafzaken een selectie te maken,
welke vervolgd zullen worden. Vervolgens kunnen zij ook beslissen welke manier van vervolging er
dan zal plaatsvinden.1
Op grond van de artikelen 167 en 242 Sv heeft het OM ook de bevoegdheid om een verdachte niet
(verder) te vervolgen. Dit noemen we ook wel seponeren. Er bestaan twee typen sepots: een technisch
sepot en een beleidssepot.2 Bij een technisch sepot besluit het OM niet te vervolgen, omdat zij de zaak
niet haalbaar acht.
Bij een beleidssepot seponeert het OM een zaak die technisch gezien wel tot een veroordeling had
kunnen leiden. Er wordt dan geseponeerd op basis van de omstandigheid dat het maatschappelijk belang
niet meer vordert dat een vervolging moet plaatsvinden. 3 Het OM kan zowel voorwaardelijk, als
1
G.J.M Corstens/M.J. Borgers & T. Kooijmans, Het Nederlandse strafprocesrecht, Deventer: Wolters Kluwer
2021, III.2. p. 49
2
M.J. Kronenberg & B. de Wilde, Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht, Deventer: Wolters Kluwer 2020,
p. 215-216.
3
M.J. Kronenberg & B. de Wilde, Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht, Deventer: Wolters Kluwer 2020,
p. 217-218.
2
‘’Moet het openbaar ministerie vasthouden aan de
positieve interpretatie van het opportuniteitsbeginsel?’’
Samenwerkingsschets:
Voor ons is dit de tweede keer dat wij gezamenlijk een paper schrijven. De samenwerking bij ons vorige
paper was erg goed verlopen. Op maandag 13 december hebben wij contact gehad en onderlinge
afspraken gemaakt over de aanpak. Wij zijn het met elkaar eens geworden dat wij het negatieve aspect
van het opportuniteitsbeginsel verdedigen. Wij hebben in een gezamenlijk Docs document onze taken
uitgewerkt. Allereerst hebben wij samen de inleiding geschreven. Amber heeft het argument over de
rechtszekerheid uitgewerkt en Emma die van het legaliteitsbeginsel. Vervolgens hebben we afgesproken
dat Amber een tegenargument schrijft. Emma heeft hierna de conclusie geschreven. Wij hebben beide
onze eigen voetnoten toegevoegd aan de hand van de juridische leidraad. Op 15 december hebben wij
elkaar weer via een videocall gesproken en de gehele paper doorgenomen. Wij hebben toen het nodige
aangepast. Ondanks de verdeelde taken, hebben wij elkaar telkens aangevuld. Na het inleveren van het
concept, hebben wij beiden individueel onze gekregen feedback doorgenomen. Hierna hebben wij dit
met elkaar besproken. Wij hebben helaas allebei geen goede feedback ontvangen. Daarom hebben wij
ervoor gekozen om een klasgenoot van ons te vragen om alsnog goede feedback te geven. Aan de hand
hiervan hebben wij samen nog wat aanpassingen gedaan. Ten slotte, hebben wij samen nog de
grammatica gecontroleerd en de opmaak gedaan. Wij zijn erg tevreden over het eindresultaat en hebben
de samenwerking beide als prettig ervaren. Wij vinden het beide fijn om goed te plannen en daar hebben
wij dan ook goed gebruik van gemaakt. Wij hebben elkaar telkens goed kunnen aanvullen en waren het
vaak eens over verschillende punten. De volgende keer willen wij wel door meerdere personen feedback
ontvangen. Zo kunnen wij naar onze mening de paper beter schrijven. Wij hopen een mooi cijfer te
krijgen voor onze paper.
, INLEIDING
Past een positieve interpretatie door het openbaar ministerie bij de bedoeling van de wetgever en
is die niet strijdig met het legaliteitsbeginsel?
Auteur Pepijn de Lange schrijft op 26 maart 2020 in de Volkskrant een artikel over misdragingen door
twee beveiligers van Forum voor Democratie (FvD). De beveiligers mishandelen kunstenaar Jasper van
den Elshout bij een flyeractie van de FvD-lijsttrekker Thierry Baudet. Hij is door de beveiligers naar de
grond gewerkt. Ze mishandelen hem zodanig dat hij hier blijvend letsel aan overhoudt.
Dit dossier komt uiteindelijk bij het openbaar ministerie (OM) terecht. Zij besluiten uiteindelijk de zaak
te seponeren, dit houdt in dat de beveiligers niet vervolgd zullen worden. Opvallend is dat het OM het
geweld wat beveiligers hebben gebruikt wel strafbaar vindt, maar desondanks toch niet tot vervolging
overgaat. Het OM vindt dat het vervolgen voor de beveiligers grote gevolgen kan hebben voor hun
werkzaamheden.
Een woordvoerder van het OM benadrukt dat het niet ongewoon is dat een zaak wordt geseponeerd. Hij
geeft aan dat zij geprobeerd hebben ieders belang mee te wegen en uitgebreid hebben toegelicht waarom
deze keuze door hen gemaakt is. Wat ons betreft een onbegrijpelijke beslissing.
Wij zijn het niet eens met de stelling: “Het openbaar ministerie zou moeten vasthouden aan de positieve
interpretatie van het opportuniteitsbeginsel.” Na het bespreken van het juridisch kader, zullen we onze
opvatting toelichten. Ook zullen wij vanuit de positieve interpretatie van het opportuniteitsbeginsel een
tegenargument innemen. Tot slot vatten wij het kort samen en zal er een conclusie volgen.
JURIDISCH KADER
Vervolgingsmonopolie & voorwaardelijk sepot
Uit artikelen 167 lid 1 en 242 lid 1 van het Wetboek van Strafvordering (Sv) blijkt dat het OM de
exclusieve bevoegdheid heeft om te bepalen of vervolging moet plaatshebben. Kortom, het OM heeft in
Nederland het vervolgingsmonopolie. In het tweede lid van die artikelen is opgenomen dat het OM van
vervolging kan afzien op gronden aan het algemeen belang ontleend. Dit betekent dat het OM op basis
van het opportuniteitsbeginsel de vrijheid heeft om uit het aanbod van strafzaken een selectie te maken,
welke vervolgd zullen worden. Vervolgens kunnen zij ook beslissen welke manier van vervolging er
dan zal plaatsvinden.1
Op grond van de artikelen 167 en 242 Sv heeft het OM ook de bevoegdheid om een verdachte niet
(verder) te vervolgen. Dit noemen we ook wel seponeren. Er bestaan twee typen sepots: een technisch
sepot en een beleidssepot.2 Bij een technisch sepot besluit het OM niet te vervolgen, omdat zij de zaak
niet haalbaar acht.
Bij een beleidssepot seponeert het OM een zaak die technisch gezien wel tot een veroordeling had
kunnen leiden. Er wordt dan geseponeerd op basis van de omstandigheid dat het maatschappelijk belang
niet meer vordert dat een vervolging moet plaatsvinden. 3 Het OM kan zowel voorwaardelijk, als
1
G.J.M Corstens/M.J. Borgers & T. Kooijmans, Het Nederlandse strafprocesrecht, Deventer: Wolters Kluwer
2021, III.2. p. 49
2
M.J. Kronenberg & B. de Wilde, Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht, Deventer: Wolters Kluwer 2020,
p. 215-216.
3
M.J. Kronenberg & B. de Wilde, Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht, Deventer: Wolters Kluwer 2020,
p. 217-218.
2
