Les 1: Waarneming
Waarneming is voor iedereen verschillend. De een kan het anders zien dan de ander.
Aristoteles: “de geest is een onbeschreven blad”
➢ Als we geboren worden, weten we niets. Alles wat we weten is aangeleerd door onze
ervaringen. Ervaringen doe we op via de zintuigen.
Het Mcgurk effect: hoor je wat je ziet?
Priming = hoe vaker je iets hoort, hoe sneller je iets vindt.
Veel factoren hoe je hersenen iets interpreteren.
Immanuel kant:
Er zijn 2 werelden, de noumenale wereld is de wereld zoals die in werkelijkheid is.
En de fenomenale wereld: de wereld zoals deze in ons bewustzijn wordt waargenomen.
David Hume:
➢ Associatiefilosofie: Mensen zijn geneigd om ideeën met elkaar te associëren. Als
twee waarnemingen gelijktijdig optreden, dan wordt de associatie hierbij versterkt.
➢ Denk bijvoorbeeld aan donkere wolken en bliksem. Hierdoor hebben wij een “oorzaak
en gevolg besef”. (Bliksem komt altijd voor de donder, nooit erna).
Gestalttheorie:
➢ Waarneming vindt direct plaats. De omgeving wordt in gehelen waargenomen. De
omgeving is meer dan de som der delen (1 + 1 > 2).
➢ De relaties die bestaan in de omgeving in tijd en ruimte zijn zo dat onze hersenen die
direct oppikken.
4 wetten binnen gestalttheorie:
➢ De wet van nabijheid
➢ De wet van gelijkheid
➢ De wet van goede voortzetting (continuïteit)
➢ De wet van aanvulling (geslotenheid)
, Nabijheid:
Wat je bij elkaar ziet, hoort bij elkaar. Maar dat hoeft natuurlijk niet zo te zijn.
Bijv als kruisjes bij elkaar staan of als je naast een klasgenoot gaat zitten.
Gelijkheid:
Dingen die op elkaar lijken die horen bij elkaar.
Voortzetting:
We trekken graag lijnen door.
zoals het duim trucje voor jonge kinderen.
Continuiteit:
Ronde vormen zijn logischer dan met hoeken er in.
Geslotenheid:
De ontbrekende vormen worden door de hersenen zelf aangevuld.
Voorbeeld: Toblerone (beer)
De mens als waarnemer:
Iedereen ziet de wereld op zijn of haar eigen manier.
• Al het voorgaande impliceert: je kijkt altijd door een gekleurde bril naar de wereld.
Deze kleur wordt bepaald door: opvoeding achtergrond, leren, cultuur, religie etc…
Les 2: Waarneming
Subliminale perceptie = Onbewuste waarneming
Mensen kunnen niet multitasken, ze zeggen dat t wel kan maar kan echt niet.
Bewustzijn is serieel en niet parallel. Een ding tegelijk.
Waarneming is voor iedereen verschillend. De een kan het anders zien dan de ander.
Aristoteles: “de geest is een onbeschreven blad”
➢ Als we geboren worden, weten we niets. Alles wat we weten is aangeleerd door onze
ervaringen. Ervaringen doe we op via de zintuigen.
Het Mcgurk effect: hoor je wat je ziet?
Priming = hoe vaker je iets hoort, hoe sneller je iets vindt.
Veel factoren hoe je hersenen iets interpreteren.
Immanuel kant:
Er zijn 2 werelden, de noumenale wereld is de wereld zoals die in werkelijkheid is.
En de fenomenale wereld: de wereld zoals deze in ons bewustzijn wordt waargenomen.
David Hume:
➢ Associatiefilosofie: Mensen zijn geneigd om ideeën met elkaar te associëren. Als
twee waarnemingen gelijktijdig optreden, dan wordt de associatie hierbij versterkt.
➢ Denk bijvoorbeeld aan donkere wolken en bliksem. Hierdoor hebben wij een “oorzaak
en gevolg besef”. (Bliksem komt altijd voor de donder, nooit erna).
Gestalttheorie:
➢ Waarneming vindt direct plaats. De omgeving wordt in gehelen waargenomen. De
omgeving is meer dan de som der delen (1 + 1 > 2).
➢ De relaties die bestaan in de omgeving in tijd en ruimte zijn zo dat onze hersenen die
direct oppikken.
4 wetten binnen gestalttheorie:
➢ De wet van nabijheid
➢ De wet van gelijkheid
➢ De wet van goede voortzetting (continuïteit)
➢ De wet van aanvulling (geslotenheid)
, Nabijheid:
Wat je bij elkaar ziet, hoort bij elkaar. Maar dat hoeft natuurlijk niet zo te zijn.
Bijv als kruisjes bij elkaar staan of als je naast een klasgenoot gaat zitten.
Gelijkheid:
Dingen die op elkaar lijken die horen bij elkaar.
Voortzetting:
We trekken graag lijnen door.
zoals het duim trucje voor jonge kinderen.
Continuiteit:
Ronde vormen zijn logischer dan met hoeken er in.
Geslotenheid:
De ontbrekende vormen worden door de hersenen zelf aangevuld.
Voorbeeld: Toblerone (beer)
De mens als waarnemer:
Iedereen ziet de wereld op zijn of haar eigen manier.
• Al het voorgaande impliceert: je kijkt altijd door een gekleurde bril naar de wereld.
Deze kleur wordt bepaald door: opvoeding achtergrond, leren, cultuur, religie etc…
Les 2: Waarneming
Subliminale perceptie = Onbewuste waarneming
Mensen kunnen niet multitasken, ze zeggen dat t wel kan maar kan echt niet.
Bewustzijn is serieel en niet parallel. Een ding tegelijk.
