kwalitatieve data-analyse
I. Achtergrond en conceptueel kader kwalitatief onderzoek
1. wat is kwalitatief onderzoek?
● gemeten, via vragenlijsten,... -> komt in krant met verschillende uitkomsten
○ verschillende vormen van studies geven verschillende antwoorden
○ vaak kwantitatief, met kleine verschillen
1.1. onderzoek algemeen
● verzamelen gegevens om tot oplossing vr bepaalds probleem (Van Dale)
● systematisch proces van kritisch bevragen dat leidt tot valide conclusies dat
gecommuniceerd w (wetenschappelijke definitie) (kwanti><kwali)
1.2. kwalitatief onderzoek
● vragenlijst: zeer afstandelijk, anoniem, onpersoonlijke relatie
● gevoelige onderwerpen best in person
● vbn:
○ brexit poll: remain of leave
->jongeren blijven, oudere verlaten ->kwantitatief
->Is dat wel zo? nieuwe studie: andere vragen en complexiteit eronder
vaststellen: kwalitatief onderzoek!
->heel weinig jongeren stemmen omdat nt geïnteresseerd
->kwali: meer gecompliceerd antwoord, interviewen+thema's uithalen
en dan conclusie maken over HELE britse jongeren
○ covid:
->veel willen terug nr school
->eig omdat thuissituatie slecht was of andere verhalen
->verschillende dimensies
=>kwalitatief!
● kwali vaak over minderheidsgroepen, kan ook economisch,...
1.3. kwali onderzoek definiëren
● kwali: beschrijven ><kwanti: hoeveel
● kwali: rijk ><kwanti: volumes, maten,...
● kwali: flexibel en sensitieve methode
● kwali: mens is actief in wereld betekenis verleent!
● kwali: construeren de wereld en het sociale
=>verschillende definities met andere elementen
● DEF 1: kwali: niet om globale uitspraken te doen, maar een specifieke
plaats/tijd met onderzoeker ‘in de wereld’ (is ook mens), een aantal methodes
om de wereld te interpreteren, naturalistische benadering, op verschillende
manieren kunnen doen:
○ interviews, documenten, observaties in veldwerk
○ breidt ook uit!
1
, ○ machtsposities onderzoeker en participant respecteren en participant
als co-onderzoeker
● verschillende manieren van analyses
○ focussen op betekenis en ervaringen ->thematiseren
○ focussen op disclusieve gefocust, hoe taal om wereld te begrijpen
=>Hoe je de wereld onderzoekt, tonen verschillende dingen!
● DEF 2: kwali: begint met assumpties, methode staat ook niet stil->aanpak kan
wijzigen (interactief proces), communiceren aan anderen, de participanten
hebben een stem in het verslag!
1.4. geschiedenis van kwali onderzoek binnen psychologie
● heel lang geprobeerd om meer aan te sluiten bij biologie, lang onder de radar
gebleven, “niet geloofwaardig”
● nu ontdekt problemen met enkel meten, we hebben context nodig
● psychologie is gegrond in kwalitatieve methoden, ook al nog niet benoemd
=>5 fasen in ontwikkeling van kwali
➔ begin: KO zonder expliciete of erkende methodes (Wundt, Fraud,
James)
➔ Allport (‘42): oproep tot expliciteren KO methodes
➔ ‘40-’60: vertraagde ontwikkeling van KO methodologie
◆ vreest weggezet gaat w als geen ‘ernstig’ onderzoek is
◆ vb. Kohlberg zonder uitleg onderzoek want kwali
◆ ook Flanagan en Maslow
➔ ‘60-’80: articuleren en vestigen wetenschappelijke methodes vr KO
◆ op welke manier data verzamelen,...
◆ achterliggende visie van psychische functioneren?
➔ recente institutionalisering KO
1.5. eigenschappen van kwalitatief onderzoek: overzicht
1. nadruk op inductieve benadering: data als vertrekpunt
-observatie->patroon->hypothese->theorie
2. context is cruciaal (individu binnen sociaal-historische context)
-micro<meso<exo<macro<chronosystem
-bevindingen contextueel te plaatsen
3. mens als intentioneel en betekenisverlenend wezen (emic of ‘insider’
perspectief)
-vragenlijst: top-down: etic (hoe onderzoeker ernaar kijkt)
-emic: hoe mensen uit groep ZELF ernaar kijken
-in praktijk afwisselen
4. taal als sleutel tot subjectieve wereld van mensen
● wat is bijzonder aan taal
○ om te communiceren en schiet soms tekort
○ taal fundamenteel meerduidig (woorden kunnen vele dingen
betekenen)
○ taal als representatief systeem of als werkelijkheid vormend?
○ bestuderen op verschillende niveaus
2
, ○ hoe breed zien we taal?
■ gevoelens nt altijd met taal, dus andere uitoefeningen
nodig
● bv. kunst, poëzie =taal?
->zie TED talk op ufora via leerpad
5. onderzoek in de leefwereld van participanten (naturalistisch)
-meeleven met participanten: natuurlijke setting
6. nadruk op rijke beschrijving (thick description)
-minder eenduidige conclusies ->minder krantenkoppen
7. belang rol van onderzoeker (reflexiviteit)
-onderzoeker heeft invloed op antwoorden/participant
->achtergrond, studies,...
-moeten reflexief zijn! hoe heb ik inpakt op de participanten
-niet alleen onderzoek doen: gesprekspartners zodat zo open mogelijk
te zijn
ARTIKEL 1
1. A broad historical sketch
● kwali was er al lang in verschillende domeinen voordat eigen topic werd
● Giorgi vond het gebruik hiervan ‘nonclinical areas’ van Wundt, Binet, Wurzburg
school, Watson, Gestalt school, stern, Piaget en Bartlett
○ hij introduceerde een onbekende manier van KO van Titchener en
beoordeelde 5 ‘approaches’ van psychologisch onderzoek tijdens Weimar
Republic (gn overleefde WOII)
● na 60 jaar (1879) werd psychologie een discipline in wetenschap
○ pas na 30 jaar werden serieuze ‘efforts’ genomen!
● nu nog niet veel kennis over KO omdat het vrij nieuw is
2. the practice of qualitative inquiry with implicit or unacknowledged methodes
● KO gevonden in Aristoteles, Freud, Darwin
● Wundt veel aandacht voor KO maar vele andere ook groundbreaking!
● ook nobelprijs voor Simon en Kahneman die KO hebben gebruikt
3. The Call for Qualitative Methodology
● Social Science Research Council vroeg aan Allport om na te gaan of psychologische
artikelen goed in elkaar zaten
● Allport ontdekte dat er zeer weinig belangstelling was voor sampling, observer
reliability, validiteit en objectiviteit
○ gebruikten vaak persoonlijke documenten
○ MAAR Allport zegt dat die pers documenten wel algemene kennis en een
groot potentieel voor validiteit geven!
● 3 tips van Allport
○ Deze methodes blijven gebruiken met radicale experimenten, nieuwe
methodes moeten gebruikt worden!
○ kritisch en zorgvuldig de methodes evalueren en de problemen met sampling,
betrouwbaarheid en validiteit vernoemen
○ sterke controles naar enkel persoonlijke documenten te gebruiken
3
, 4. the delayed development of qualitative methodologies
● KO blijven gebruiken maar niet luisteren nr Allport
● Maslow’s onderzoek was afgewezen om te publiceren ->achteruitgang?
● Flanagan’s Critical Incident Technique was eerste om gepubliceerd te worden
○ A: formuleren een doel van het onderzoek
○ B: de studie ‘designen’ en participant instructies
○ C: data verzamelen
○ D: analyseren: samenvatting en beschrijving
○ E: interpretatie en report
● Flanagan stelt deze wijze voor sollicitaties bij airlines (gn vooroordelen,...)
● MAAR CIT niet veel genoemd in boeken,...
5. the articulation and assertion of qualitative scientific practices and methodologies
● onderzoekers komen op voor de nood aan KO
○ beïnvloed door de ontwikkeling van de analyse van taal
● frameworks zorgden voor justifications voor de kwalitatieve methodes
○ zorgde voor een stijging van het gebruik van kwalitatieve methodes
● Giorgi zag de nood aan KO in de jaren 60 en zorgde ervoor dat de 2Oste eeuw vol
van KO zat
○ assumpties en KO in onderzoek om meer te begrijpen van de psychologie
van het leren
○ later ook toepassen in uit-labo onderzoek
● Moustakas en Smith ook invloed
● Glaser en Strauss: “KO niet objectief, systematisch en algemeen genoeg voor
wetenschap”
○ stap-voor-stap beschrijvingen hoe KO wel goed kan zijn
● jaren 80: meerdere ‘strands’ van taalanalyse zorgde voor meer KO
● Potter en Wetherell: specifieke tools en procedures voor kennis te achterhalen over
patronen en variaties van taal
○ ->herdenken van psychologische concepten en voorzien methodes van
dataverzameling en analyse
● ‘narrative’ methode diepe ‘roots’ bij Freud, Allport, Piaget, Erikson,...
○ hermeneutische traditie, 'scholarship'
○ Sarbine: de methode van ‘het verhaal’> van ‘de machine’
○ Polkinghorne: bood tools vr Kl en Kt onderzoek en systematiseerde relatie
tssn Kl en Kt
● ‘cognitieve revolutie’ weg van behaviorisme en nr verbale data
6. the recent institutionalization of qualitative inquiry
● KO zoals Allport aanraadde
● groei van KO in de wereld!
● nu ook in boeken ->groot effect op de subfields van psychologie
● The Qualitative Methods in Psychology nu grootste sectie in British Psychological
Society
● debat tssn Kl en Kt is grotendeels gedaan
○ nu ‘mixed methods’
● blijft ontwikkelen!
● originele technieken betwijfelt en herzien
4
I. Achtergrond en conceptueel kader kwalitatief onderzoek
1. wat is kwalitatief onderzoek?
● gemeten, via vragenlijsten,... -> komt in krant met verschillende uitkomsten
○ verschillende vormen van studies geven verschillende antwoorden
○ vaak kwantitatief, met kleine verschillen
1.1. onderzoek algemeen
● verzamelen gegevens om tot oplossing vr bepaalds probleem (Van Dale)
● systematisch proces van kritisch bevragen dat leidt tot valide conclusies dat
gecommuniceerd w (wetenschappelijke definitie) (kwanti><kwali)
1.2. kwalitatief onderzoek
● vragenlijst: zeer afstandelijk, anoniem, onpersoonlijke relatie
● gevoelige onderwerpen best in person
● vbn:
○ brexit poll: remain of leave
->jongeren blijven, oudere verlaten ->kwantitatief
->Is dat wel zo? nieuwe studie: andere vragen en complexiteit eronder
vaststellen: kwalitatief onderzoek!
->heel weinig jongeren stemmen omdat nt geïnteresseerd
->kwali: meer gecompliceerd antwoord, interviewen+thema's uithalen
en dan conclusie maken over HELE britse jongeren
○ covid:
->veel willen terug nr school
->eig omdat thuissituatie slecht was of andere verhalen
->verschillende dimensies
=>kwalitatief!
● kwali vaak over minderheidsgroepen, kan ook economisch,...
1.3. kwali onderzoek definiëren
● kwali: beschrijven ><kwanti: hoeveel
● kwali: rijk ><kwanti: volumes, maten,...
● kwali: flexibel en sensitieve methode
● kwali: mens is actief in wereld betekenis verleent!
● kwali: construeren de wereld en het sociale
=>verschillende definities met andere elementen
● DEF 1: kwali: niet om globale uitspraken te doen, maar een specifieke
plaats/tijd met onderzoeker ‘in de wereld’ (is ook mens), een aantal methodes
om de wereld te interpreteren, naturalistische benadering, op verschillende
manieren kunnen doen:
○ interviews, documenten, observaties in veldwerk
○ breidt ook uit!
1
, ○ machtsposities onderzoeker en participant respecteren en participant
als co-onderzoeker
● verschillende manieren van analyses
○ focussen op betekenis en ervaringen ->thematiseren
○ focussen op disclusieve gefocust, hoe taal om wereld te begrijpen
=>Hoe je de wereld onderzoekt, tonen verschillende dingen!
● DEF 2: kwali: begint met assumpties, methode staat ook niet stil->aanpak kan
wijzigen (interactief proces), communiceren aan anderen, de participanten
hebben een stem in het verslag!
1.4. geschiedenis van kwali onderzoek binnen psychologie
● heel lang geprobeerd om meer aan te sluiten bij biologie, lang onder de radar
gebleven, “niet geloofwaardig”
● nu ontdekt problemen met enkel meten, we hebben context nodig
● psychologie is gegrond in kwalitatieve methoden, ook al nog niet benoemd
=>5 fasen in ontwikkeling van kwali
➔ begin: KO zonder expliciete of erkende methodes (Wundt, Fraud,
James)
➔ Allport (‘42): oproep tot expliciteren KO methodes
➔ ‘40-’60: vertraagde ontwikkeling van KO methodologie
◆ vreest weggezet gaat w als geen ‘ernstig’ onderzoek is
◆ vb. Kohlberg zonder uitleg onderzoek want kwali
◆ ook Flanagan en Maslow
➔ ‘60-’80: articuleren en vestigen wetenschappelijke methodes vr KO
◆ op welke manier data verzamelen,...
◆ achterliggende visie van psychische functioneren?
➔ recente institutionalisering KO
1.5. eigenschappen van kwalitatief onderzoek: overzicht
1. nadruk op inductieve benadering: data als vertrekpunt
-observatie->patroon->hypothese->theorie
2. context is cruciaal (individu binnen sociaal-historische context)
-micro<meso<exo<macro<chronosystem
-bevindingen contextueel te plaatsen
3. mens als intentioneel en betekenisverlenend wezen (emic of ‘insider’
perspectief)
-vragenlijst: top-down: etic (hoe onderzoeker ernaar kijkt)
-emic: hoe mensen uit groep ZELF ernaar kijken
-in praktijk afwisselen
4. taal als sleutel tot subjectieve wereld van mensen
● wat is bijzonder aan taal
○ om te communiceren en schiet soms tekort
○ taal fundamenteel meerduidig (woorden kunnen vele dingen
betekenen)
○ taal als representatief systeem of als werkelijkheid vormend?
○ bestuderen op verschillende niveaus
2
, ○ hoe breed zien we taal?
■ gevoelens nt altijd met taal, dus andere uitoefeningen
nodig
● bv. kunst, poëzie =taal?
->zie TED talk op ufora via leerpad
5. onderzoek in de leefwereld van participanten (naturalistisch)
-meeleven met participanten: natuurlijke setting
6. nadruk op rijke beschrijving (thick description)
-minder eenduidige conclusies ->minder krantenkoppen
7. belang rol van onderzoeker (reflexiviteit)
-onderzoeker heeft invloed op antwoorden/participant
->achtergrond, studies,...
-moeten reflexief zijn! hoe heb ik inpakt op de participanten
-niet alleen onderzoek doen: gesprekspartners zodat zo open mogelijk
te zijn
ARTIKEL 1
1. A broad historical sketch
● kwali was er al lang in verschillende domeinen voordat eigen topic werd
● Giorgi vond het gebruik hiervan ‘nonclinical areas’ van Wundt, Binet, Wurzburg
school, Watson, Gestalt school, stern, Piaget en Bartlett
○ hij introduceerde een onbekende manier van KO van Titchener en
beoordeelde 5 ‘approaches’ van psychologisch onderzoek tijdens Weimar
Republic (gn overleefde WOII)
● na 60 jaar (1879) werd psychologie een discipline in wetenschap
○ pas na 30 jaar werden serieuze ‘efforts’ genomen!
● nu nog niet veel kennis over KO omdat het vrij nieuw is
2. the practice of qualitative inquiry with implicit or unacknowledged methodes
● KO gevonden in Aristoteles, Freud, Darwin
● Wundt veel aandacht voor KO maar vele andere ook groundbreaking!
● ook nobelprijs voor Simon en Kahneman die KO hebben gebruikt
3. The Call for Qualitative Methodology
● Social Science Research Council vroeg aan Allport om na te gaan of psychologische
artikelen goed in elkaar zaten
● Allport ontdekte dat er zeer weinig belangstelling was voor sampling, observer
reliability, validiteit en objectiviteit
○ gebruikten vaak persoonlijke documenten
○ MAAR Allport zegt dat die pers documenten wel algemene kennis en een
groot potentieel voor validiteit geven!
● 3 tips van Allport
○ Deze methodes blijven gebruiken met radicale experimenten, nieuwe
methodes moeten gebruikt worden!
○ kritisch en zorgvuldig de methodes evalueren en de problemen met sampling,
betrouwbaarheid en validiteit vernoemen
○ sterke controles naar enkel persoonlijke documenten te gebruiken
3
, 4. the delayed development of qualitative methodologies
● KO blijven gebruiken maar niet luisteren nr Allport
● Maslow’s onderzoek was afgewezen om te publiceren ->achteruitgang?
● Flanagan’s Critical Incident Technique was eerste om gepubliceerd te worden
○ A: formuleren een doel van het onderzoek
○ B: de studie ‘designen’ en participant instructies
○ C: data verzamelen
○ D: analyseren: samenvatting en beschrijving
○ E: interpretatie en report
● Flanagan stelt deze wijze voor sollicitaties bij airlines (gn vooroordelen,...)
● MAAR CIT niet veel genoemd in boeken,...
5. the articulation and assertion of qualitative scientific practices and methodologies
● onderzoekers komen op voor de nood aan KO
○ beïnvloed door de ontwikkeling van de analyse van taal
● frameworks zorgden voor justifications voor de kwalitatieve methodes
○ zorgde voor een stijging van het gebruik van kwalitatieve methodes
● Giorgi zag de nood aan KO in de jaren 60 en zorgde ervoor dat de 2Oste eeuw vol
van KO zat
○ assumpties en KO in onderzoek om meer te begrijpen van de psychologie
van het leren
○ later ook toepassen in uit-labo onderzoek
● Moustakas en Smith ook invloed
● Glaser en Strauss: “KO niet objectief, systematisch en algemeen genoeg voor
wetenschap”
○ stap-voor-stap beschrijvingen hoe KO wel goed kan zijn
● jaren 80: meerdere ‘strands’ van taalanalyse zorgde voor meer KO
● Potter en Wetherell: specifieke tools en procedures voor kennis te achterhalen over
patronen en variaties van taal
○ ->herdenken van psychologische concepten en voorzien methodes van
dataverzameling en analyse
● ‘narrative’ methode diepe ‘roots’ bij Freud, Allport, Piaget, Erikson,...
○ hermeneutische traditie, 'scholarship'
○ Sarbine: de methode van ‘het verhaal’> van ‘de machine’
○ Polkinghorne: bood tools vr Kl en Kt onderzoek en systematiseerde relatie
tssn Kl en Kt
● ‘cognitieve revolutie’ weg van behaviorisme en nr verbale data
6. the recent institutionalization of qualitative inquiry
● KO zoals Allport aanraadde
● groei van KO in de wereld!
● nu ook in boeken ->groot effect op de subfields van psychologie
● The Qualitative Methods in Psychology nu grootste sectie in British Psychological
Society
● debat tssn Kl en Kt is grotendeels gedaan
○ nu ‘mixed methods’
● blijft ontwikkelen!
● originele technieken betwijfelt en herzien
4
