Samenvatting Europees Recht jaar 1 UU rechtsgeleerdheid

Week 1

Totstandkoming Europese Unie
1951: EGKS -> vrede en veiligheid bereiken door kolen en staal, waar
oorlogsmiddelen mee werden gemaakt onder gemeenschappelijk beheer
te zetten, waardoor oorlog voeren praktisch onmogelijk werd gemaakt.
1957: EEG-Verdrag -> verbreding van het werkterrein van de
gemeenschap om economische samenwerking te stimuleren.
1974: oprichting Europese Raad en het Europees Parlement als direct
gekozen volksvertegenwoordiging.
1992: oprichting Europese Unie

Juridische procedure voor toetreding van nieuwe lidstaten
1. Kandidatuur: het land dient een lidmaatschapsaanvraag in bij de
Raad van EU, die vervolgens aan de Europese Commissie vraagt om
te beoordelen of het land aan de toetredingseisen kan voldoen.
2. Onderhandelingen: tijdens de onderhandelingen bereidt het land
zich voor om EU-wetten en normen, ook wel het acquis genoemd,
over te nemen.
3. Toetreding

Criteria van Kopenhagen
Landen moeten voldoen aan specifieke politieke en economische criteria
om toe te treden tot de EU.
 Handhaven van stabiele democratische instellingen
 Het respecteren van de rechtsstaat
 Het waarborgen van mensenrechten
 Het beschermen van minderheden
 Een functionerende markteconomie hebben
 In staat zijn EU-wetgeving en verplichtingen uit te voeren

Voorrangsbeginsel
een conflictregel die bepaalt wat er moet gebeuren op het moment dat
meerdere regels van toepassing zijn op hetzelfde geval en deze strijdig
zijn met elkaar. In het Arrest Costa/Enel heeft het hof bepaald dat het EU-
recht voorrang geniet boven elk nationaal recht dat daarmee strijdig is.


De wetgevingsinstellingen:
1. Europees parlement -> supranationaal
- De volksvertegenwoordiging in wetgeving en bestuur van de EU.
- Wetgevende macht.
- Controlerende macht
- Wetgevingsprocedure art. 294 Wv
2. Europese commissie -> supranationaal
- Het dagelijks bestuur.
- Recht van initiatief
- Uitvoerende macht
- Wetgevende macht
- Art. 17 lid 3-6 EU

, 3. Europese Raad -> intergouverneel
- Het politiek bestuur, alle leiders van alle lidstaten.
- Politieke, initiërende rol & verdragswijziging
- Benoeming voorzitter commissie
- Uitvoerende macht
- Art. 15 VEU
4. Europese raad van ministers -> intergouverneel
- Wetgevende taak, soms uitvoerend
- Art. 16 VUE


Supranationale = het algemene Europese belang staat voorop.
Intergouvernementeel = de belangen van de lidstaten staan voorop.



Week 2 Europees recht

Verticale bevoegdheidsverdeling = tussen de EU en lidstaten
Horizontaal bevoegdheidsverdeling = tussen EU- instellingen

Institutioneel evenwicht = autonomie en afhankelijkheid
Iedere instelling handelt binnen de grenzen van de bevoegdheden die
door de Verdragen op grond van de bevoegdheidsverdelingen zijn
verleend.

Beginsel 1: Bevoegdheidstoedeling
 Art. 5 VEU
 EU-bevoegdheden gebaseerd op toekenning door lidstaten
 Soevereiniteit: uitdrukkelijke wil tot soevereiniteitsoverdracht door
de lidstaten.
 EU: systeem van afgeleide bevoegdheden, maar:
- Sommige volledige overdrachten van bevoegdheden (handel,
monetair beleid)
- Verbod op uitoefening bevoegdheden als de EU al heeft
opgetreden.
 Rechtsbasis!

Verschillende categorieën van EU-bevoegdheden:
1. Exclusieve bevoegdheden (art. 3 VWEU): alleen de EU kan
wetgevende handelingen vaststellen op gebieden zoals de douane-
unie, mededelingsregels en handelspolitiek.
2. Gedeelde bevoegdheden (art. 4 VWEU): zowel de EU als de
lidstaten kunnen wetgevend optreden, maar de EU heeft voorrang.
Lidstaten kunnen alleen handelen als de EU ervoor kiest haar
bevoegdheid niet uit te oefenen (art.2 lid 2 VWEU)
3. Aanvullende bevoegdheden (art.6 VWEU): lidstaten behouden
hun bevoegdheid, maar de EU kan ondersteunen, coördineren of
aanvullen