Diagnostische testen + klinische context
1) Digitaal rectaal onderzoek: gevoelige/vergrote/moerassige prostaat (prostatitis)
2) Diabetes: vasculaire/neurologische/glycemische controle
3) Huid
a) petechiën: typisch bij meningokokken infectie
b) petechiën, Janeway-laesies, Osler-klieren, splinterbloedingen: typisch bij
endocarditis
c) verruga peruana: typisch voor Bartonella bacilliformis infectie (Oroya-koorts)
4) RST: Snelle Strep Test voor diagnose van keelontsteking veroorzaakt door groep A
Streptococcus-bacteriën (samen met klinische evaluatie en onderzoek): wattenstaafje
met monster van achter in de keel inclusief amandelen kan positief (aanwezig) resultaat
geven binnen enkele minuten
5) Dipstick: bij vermoeden van infectie van urinewegen (bv cystitis) gaat men, na klinische
evaluatie van symptomen, in de urine op zoek naar LE (afbraakproduct van WBC;
leukocyturie/pyurie) en nitrieten (nitraatreductase bevattende bacteriën)
a) voor aanwezigheid van bacteriën in de urine te onderzoeken, kan men een
urinekweek doen en daarop de CFU’s tellen (aanbevolen voor vrouwen met
vermoedelijke pyelonefritis, symptomen die aanhouden of terugkeren binnen 2-4w
na behandeling of met atypische symptomen)
b) microscopie op urine: RBC, WBC, bacteriën
c) denk altijd aan middenstroomverzameling!
6) Naaldbiopsie
a) bv pus nemen uit peritonsillair abces (ook therapeutisch) → pusmonster naar labo
om type bacterie te ontdekken dat infectie veroorzaakt
7) Serologie: ELISA, Western blot, directe immunofluorescentie
a) bv As tegen Borrelia burgdorferi vinden bij Lyme-artritis
b) bv bloeduitstrijkje bij vermoedelijke Bartonella bacilliformis infectie (Oroya-koorts)
→ microscopie
8) Gramkleuring (KV + safranine) na monstervoorbereiding & -verhitting
a) bv bij Neisseria gonorroe (gonokokkenartritis): gramkleuring & cultuur van
synoviale vloeistof
1. kristalviolet (donkerblauw/paars) → gram+ nemen op
2. lugol (binding)
3. ethanol (gram- wegspoelen)
4. safranine kleurt gram- rood
9) MALDI-TOF MS: identificatie van bacteriën
a) bacteriële kolonie van monsterkweek op doelplaat + matrixoplossinh
b) doelplaat in massaspectrometer + laserpulsen → matrix & bacteriële moleculen
(als positieve ionen) verdampen
c) versneld door elektrisch veld & vliegtuigbuis tot detector → Time-of-Flight Analyse
(lichtere ionen bereiken de detector sneller, terwijl zwaardere ionen langer duren)
d) gegevens omzetten naar massaspectrum (grafiek)
e) massaspectrum vergelijken met andere via referentiedatabase (analyse software)
- bv UTI/BSI
10) Microscopie
a) bv bij TB: kleuren van sputumuitstrijkjes met zuurvaste kleurstoffen zoals
Ziehl-Neelsen (carbol-fuchsin + blauw/groen) of Auramine-O (+UV) om zuurvaste
bacillen (zoals M. tuberculosis) zichtbaar te maken
b) bv bij bacteriële vaginose: squameuze epitheel clue-cellen te zien
11) PCR van klinisch monster
a) bv Kingella kingae (synoviale vloeistof): moeilijke diagnose
1) Digitaal rectaal onderzoek: gevoelige/vergrote/moerassige prostaat (prostatitis)
2) Diabetes: vasculaire/neurologische/glycemische controle
3) Huid
a) petechiën: typisch bij meningokokken infectie
b) petechiën, Janeway-laesies, Osler-klieren, splinterbloedingen: typisch bij
endocarditis
c) verruga peruana: typisch voor Bartonella bacilliformis infectie (Oroya-koorts)
4) RST: Snelle Strep Test voor diagnose van keelontsteking veroorzaakt door groep A
Streptococcus-bacteriën (samen met klinische evaluatie en onderzoek): wattenstaafje
met monster van achter in de keel inclusief amandelen kan positief (aanwezig) resultaat
geven binnen enkele minuten
5) Dipstick: bij vermoeden van infectie van urinewegen (bv cystitis) gaat men, na klinische
evaluatie van symptomen, in de urine op zoek naar LE (afbraakproduct van WBC;
leukocyturie/pyurie) en nitrieten (nitraatreductase bevattende bacteriën)
a) voor aanwezigheid van bacteriën in de urine te onderzoeken, kan men een
urinekweek doen en daarop de CFU’s tellen (aanbevolen voor vrouwen met
vermoedelijke pyelonefritis, symptomen die aanhouden of terugkeren binnen 2-4w
na behandeling of met atypische symptomen)
b) microscopie op urine: RBC, WBC, bacteriën
c) denk altijd aan middenstroomverzameling!
6) Naaldbiopsie
a) bv pus nemen uit peritonsillair abces (ook therapeutisch) → pusmonster naar labo
om type bacterie te ontdekken dat infectie veroorzaakt
7) Serologie: ELISA, Western blot, directe immunofluorescentie
a) bv As tegen Borrelia burgdorferi vinden bij Lyme-artritis
b) bv bloeduitstrijkje bij vermoedelijke Bartonella bacilliformis infectie (Oroya-koorts)
→ microscopie
8) Gramkleuring (KV + safranine) na monstervoorbereiding & -verhitting
a) bv bij Neisseria gonorroe (gonokokkenartritis): gramkleuring & cultuur van
synoviale vloeistof
1. kristalviolet (donkerblauw/paars) → gram+ nemen op
2. lugol (binding)
3. ethanol (gram- wegspoelen)
4. safranine kleurt gram- rood
9) MALDI-TOF MS: identificatie van bacteriën
a) bacteriële kolonie van monsterkweek op doelplaat + matrixoplossinh
b) doelplaat in massaspectrometer + laserpulsen → matrix & bacteriële moleculen
(als positieve ionen) verdampen
c) versneld door elektrisch veld & vliegtuigbuis tot detector → Time-of-Flight Analyse
(lichtere ionen bereiken de detector sneller, terwijl zwaardere ionen langer duren)
d) gegevens omzetten naar massaspectrum (grafiek)
e) massaspectrum vergelijken met andere via referentiedatabase (analyse software)
- bv UTI/BSI
10) Microscopie
a) bv bij TB: kleuren van sputumuitstrijkjes met zuurvaste kleurstoffen zoals
Ziehl-Neelsen (carbol-fuchsin + blauw/groen) of Auramine-O (+UV) om zuurvaste
bacillen (zoals M. tuberculosis) zichtbaar te maken
b) bv bij bacteriële vaginose: squameuze epitheel clue-cellen te zien
11) PCR van klinisch monster
a) bv Kingella kingae (synoviale vloeistof): moeilijke diagnose
