2.2 Empowerment en
Cyclische gespreksvoering
Naam: Denise Werring
Opleiding: Social Work
Leercoach: Yvonne Prins
,Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................................................................ 3
1.1 Verschillende niveaus van empowerment......................................................................................................4
Empowerment op het individuele niveau:......................................................................................................5
Empowerment op het collectieve niveau:.......................................................................................................6
Empowerment op politiek-maatschappelijk niveau:.......................................................................................6
2. Een good practise organisatie..................................................................................................................... 8
Collectief niveau...................................................................................................................................................8
Politiek-maatschappelijk niveau..........................................................................................................................8
3. Visie op werken volgens de empowermentbenadering bij mijn werkplek...................................................9
Mijn persoonlijke kijk op empowerment bij de Prinsenstichting.......................................................................10
Bronnen:...................................................................................................................................................... 12
2
,Inleiding.
Deze opdracht wordt geschreven voor de opleiding HBO Social Work. Hiervoor zal ik mij gaan
verdiepen in de empowermentbenadering en hierbij ga ik zowel kijken naar de organisatie waar ik
werk als naar een good practice organisatie.
In het eerste hoofdstuk zal ik beschrijven waar de empowermentbenadering om gaat. Hierin laat ik
verschillende uitgangspunten, achterliggende waarden, houdingsaspecten en niveaus zien. In het
tweede hoofdstuk wordt een good practice organisatie besproken. Deze good practice organisatie
werkt vanuit meerdere niveaus op empowermentniveau. In het laatste hoofdstuk zal ik mijn visie op
het werken volgens de empowermentbenadering in mijn organisatie toelichten aan de hand van
verschillende waarden en principes.
In het verslag zal ik verschillende voorbeelden geven om zo de theorie uit te kunnen leggen.
3
, 1. Empowermentbenadering.
Een samenleving waarin iedereen gelijkwaardig is en waar men tot zijn recht kan komen is de
gewenste uitkomst van empowerment. Het gaat er vooral om dat ervoor gezorgd wordt dat er geen
achterstand is om zo sterker te worden, waardoor maatschappelijke en/of politieke veranderingen
ingezet kunnen worden. Door deze veranderingen is er plaats voor het ontwikkelen van nieuwe
competenties en voor een zinvol bestaan. Empowerment kan betrekking hebben op het individu,
gemeenschappen en ook organisaties (De Gruiter et al., 2010).
Bij empowerment hoort het opheffen van verschillende afhankelijkheden en het vergroten van de
keuzemogelijkheden van een doelgroep. Het is een actief proces waardoor zowel individuen,
organisaties en gemeenschappen meer controle, zelfverwezenlijking en sociale gerechtigheid
bereiken (De Gruiter et al., 2010). Hulp en steun is hierbij belangrijk om te bieden als sociaal werker,
maar ook is het belangrijk om duidelijk te hebben wat mensen kunnen terug geven aan anderen. Dit
wordt ook wel wederkerigheid genoemd wat een belangrijk element van empowerment is. Het kan
namelijk van grote waarde zijn om een ander te helpen, omdat de ander hierdoor het gevoel kan
krijgen dat hij ertoe doet (Van Straten et al., 2017).
Er zijn een aantal waarden die bij empowerment horen waardoor empowerment gerealiseerd kan
worden. Deze waarden zijn: Rechtvaardigheid, gelijkheid, zelfbeschikking, pluralisme en
democratische participatie. De waarden zijn uitgewerkt in zes praktische principes die hulp kunnen
bieden aan het werken aan empowerment:
- Krachtgericht: hierbij wordt er gefocust op het zoeken naar mogelijkheden, bronnen en
capaciteiten in plaats van dat er op de negatieve aspecten en risicofactoren gefocust wordt.
Deze negatieve aspecten worden niet genegeerd.
- Positief: hierbij wordt er vanuit wederzijds respect en vertrouwen gewerkt aan verbetering
en versterking.
- Inclusief: hierbij is er betrokkenheid van alle belanghebbende.
- Participatief: hierbij wordt de maximale zeggenschap en invloed nagestreefd.
- Integraal: hierbij wordt een brede contextuele kijk gehanteerd.
- Relatiegericht: hierbij is er aandacht voor de sociale kwaliteit en het verbinden van de
krachten
(De Gruiter et al., 2010).
1.1 Verschillende niveaus van empowerment.
Er zijn drie verschillende dimensies te onderscheiden die betrekking hebben op empowerment. Deze
drie niveaus staan niet op zichzelf, maar beïnvloeden elkaar (Gemeente Delft, 2010).
Als deze drie niveaus samen worden uitgevoerd kan de verbinding tussen het individu en zijn of haar
omgeving het beste en op een positieve manier veranderd worden (Omlo, 2013).
Niveau Doel Werkwijze Houding
Individueel Versterken Bevorderen van eigen regie door Coachende of
psychologisch verruimen en versterken van zelf regisserende rol.
kapitaal. helpend vermogen.
Collectief Versterken sociaal Aanwenden van krachtbronnen Rol van maatschappelijk
kapitaal. in de omgeving door adequate ondernemer.
inzet van hulp organiserend
vermogen en aanwenden
helpend vermogen.
Politiek- Versterken Signaleren en aanjagen Activistische en
maatschappelijk maatschappelijk verbeteringen van positie innoverende rol.
kapitaal. (groepen) kwetsbare burger.
(Omlo, 2013).
4
Cyclische gespreksvoering
Naam: Denise Werring
Opleiding: Social Work
Leercoach: Yvonne Prins
,Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................................................................ 3
1.1 Verschillende niveaus van empowerment......................................................................................................4
Empowerment op het individuele niveau:......................................................................................................5
Empowerment op het collectieve niveau:.......................................................................................................6
Empowerment op politiek-maatschappelijk niveau:.......................................................................................6
2. Een good practise organisatie..................................................................................................................... 8
Collectief niveau...................................................................................................................................................8
Politiek-maatschappelijk niveau..........................................................................................................................8
3. Visie op werken volgens de empowermentbenadering bij mijn werkplek...................................................9
Mijn persoonlijke kijk op empowerment bij de Prinsenstichting.......................................................................10
Bronnen:...................................................................................................................................................... 12
2
,Inleiding.
Deze opdracht wordt geschreven voor de opleiding HBO Social Work. Hiervoor zal ik mij gaan
verdiepen in de empowermentbenadering en hierbij ga ik zowel kijken naar de organisatie waar ik
werk als naar een good practice organisatie.
In het eerste hoofdstuk zal ik beschrijven waar de empowermentbenadering om gaat. Hierin laat ik
verschillende uitgangspunten, achterliggende waarden, houdingsaspecten en niveaus zien. In het
tweede hoofdstuk wordt een good practice organisatie besproken. Deze good practice organisatie
werkt vanuit meerdere niveaus op empowermentniveau. In het laatste hoofdstuk zal ik mijn visie op
het werken volgens de empowermentbenadering in mijn organisatie toelichten aan de hand van
verschillende waarden en principes.
In het verslag zal ik verschillende voorbeelden geven om zo de theorie uit te kunnen leggen.
3
, 1. Empowermentbenadering.
Een samenleving waarin iedereen gelijkwaardig is en waar men tot zijn recht kan komen is de
gewenste uitkomst van empowerment. Het gaat er vooral om dat ervoor gezorgd wordt dat er geen
achterstand is om zo sterker te worden, waardoor maatschappelijke en/of politieke veranderingen
ingezet kunnen worden. Door deze veranderingen is er plaats voor het ontwikkelen van nieuwe
competenties en voor een zinvol bestaan. Empowerment kan betrekking hebben op het individu,
gemeenschappen en ook organisaties (De Gruiter et al., 2010).
Bij empowerment hoort het opheffen van verschillende afhankelijkheden en het vergroten van de
keuzemogelijkheden van een doelgroep. Het is een actief proces waardoor zowel individuen,
organisaties en gemeenschappen meer controle, zelfverwezenlijking en sociale gerechtigheid
bereiken (De Gruiter et al., 2010). Hulp en steun is hierbij belangrijk om te bieden als sociaal werker,
maar ook is het belangrijk om duidelijk te hebben wat mensen kunnen terug geven aan anderen. Dit
wordt ook wel wederkerigheid genoemd wat een belangrijk element van empowerment is. Het kan
namelijk van grote waarde zijn om een ander te helpen, omdat de ander hierdoor het gevoel kan
krijgen dat hij ertoe doet (Van Straten et al., 2017).
Er zijn een aantal waarden die bij empowerment horen waardoor empowerment gerealiseerd kan
worden. Deze waarden zijn: Rechtvaardigheid, gelijkheid, zelfbeschikking, pluralisme en
democratische participatie. De waarden zijn uitgewerkt in zes praktische principes die hulp kunnen
bieden aan het werken aan empowerment:
- Krachtgericht: hierbij wordt er gefocust op het zoeken naar mogelijkheden, bronnen en
capaciteiten in plaats van dat er op de negatieve aspecten en risicofactoren gefocust wordt.
Deze negatieve aspecten worden niet genegeerd.
- Positief: hierbij wordt er vanuit wederzijds respect en vertrouwen gewerkt aan verbetering
en versterking.
- Inclusief: hierbij is er betrokkenheid van alle belanghebbende.
- Participatief: hierbij wordt de maximale zeggenschap en invloed nagestreefd.
- Integraal: hierbij wordt een brede contextuele kijk gehanteerd.
- Relatiegericht: hierbij is er aandacht voor de sociale kwaliteit en het verbinden van de
krachten
(De Gruiter et al., 2010).
1.1 Verschillende niveaus van empowerment.
Er zijn drie verschillende dimensies te onderscheiden die betrekking hebben op empowerment. Deze
drie niveaus staan niet op zichzelf, maar beïnvloeden elkaar (Gemeente Delft, 2010).
Als deze drie niveaus samen worden uitgevoerd kan de verbinding tussen het individu en zijn of haar
omgeving het beste en op een positieve manier veranderd worden (Omlo, 2013).
Niveau Doel Werkwijze Houding
Individueel Versterken Bevorderen van eigen regie door Coachende of
psychologisch verruimen en versterken van zelf regisserende rol.
kapitaal. helpend vermogen.
Collectief Versterken sociaal Aanwenden van krachtbronnen Rol van maatschappelijk
kapitaal. in de omgeving door adequate ondernemer.
inzet van hulp organiserend
vermogen en aanwenden
helpend vermogen.
Politiek- Versterken Signaleren en aanjagen Activistische en
maatschappelijk maatschappelijk verbeteringen van positie innoverende rol.
kapitaal. (groepen) kwetsbare burger.
(Omlo, 2013).
4