Intro
Gestalt theorie 1. Gelijkenis: perceptuele organisatie, items bij
elkaar groeperen als ze gelijk zijn.
2. Nabijheid: items groeperen als ze dicht bij
elkaar staan.
3. Sluiting: de neiging om incomplete patronen
te vullen om een samenhangend geheel te
vormen.
William James – Functionalisme Benadering van gedragswetenschappen die
gebruik maakt van analyses van processen in
het brein.
Wilhelm Wundt – Structuralisme Benadering van gedragswetenschappen die
probeert de inhoud van de geest te analyseren
met behulp van introspectie (gedrag
onderzoeken door eigen gedrag te analyseren).
Biologische benadering
Gustav Fechner De mens heeft 2 bewustzijns, want de mens
heeft ook 2 hersenhelften.
Roger Sperry Wanneer de twee hemisferen worden
gescheiden door de corpus callosum door te
snijden heeft dit geen effect op ons gedrag.
William James & Carl Lange – Theory of We hebben eerst een fysiologische respons op
Emotion de wereld en dan pas ervaren we deze als
emotie.
Walter Cannon & Philip Bard Subjectieve gevoelens en fysiologische reacties
zijn gescheiden eigenschappen van emotie.
Stanley Schachter & Jerome Singer Alle emoties horen bij dezelfde fysiologische
staat en worden aan de hand van de omgeving
als bepaalde emotie ervaren.
Behavioristische benadering
Edwin Thorndike - Law of Effect Principe van leren waarin staat dat elke respons
die leidt tot een aangenaam resultaat voor het
(Operante Conditionering [OC]) organisme waarschijnlijk zal worden herhaald.
Een respons die tot een onaangenaam resultaat
leidt zal waarschijnlijk niet worden herhaald.
John Watson – Behaviorisme 1. de nadruk ligt op waarneembare responsen
en omgevingsstimuli.
2. de afwijzing van mentale concepten die niet
in directe observaties te zien zijn.
3. de focus op leren en ervaring staan centraal
bij het begrijpen van menselijk gedrag.
Ivan Pavlov – Klassieke Conditioneren (KC) Studie van leren waarbij het gaat om reflex-
reacties, waarin neutrale stimuli een bestaande
reflex-reactie veroorzaken. KC onderzoekt hoe
een nieuwe stimulus een bestaande reflex-
reactie kan veroorzaken als het resultaat van
leren.
, B. F. Skinner – Operante Conditionering Introduceerde de term beloning. Beloning is
een stimulus die als hij op een reactie volgt
resulteert in een verandering in de
waarschijnlijkheid van die optredende reactie.
Beloning is het proces waarbij een beloning de
waarschijnlijkheid (frequentie) van de reactie
verhoogd.
Miller & DiCare – Autonomic Conditioning Dit is een conditionering van veranderingen in
autonome (onvrijwillige) responsen
(hartslag/bloeddruk) d.m.v. operante
conditionering.
Konrad Lorenz – Ethologie Studie van gedrag van dieren in hun natuurlijke
omgeving. Soort-specifiek gedrag: gedragingen
die karakteriserend zijn voor alle leden van een
soort, deze responspatronen (instincten) zetten
aan tot gedragingen (vinden van voedsel e.d.).
Cognitieve benadering
Edward Tolman – Leren Leren als gebaseerd op relaties tussen stimuli
waaraan gerefereerd wordt als het vormen van
cognitieve mappen: mentale representatie van
geleerde relaties tussen stimuli. Leren en
responsen zijn niet hetzelfde. Het is mogelijk te
leren zonder respons te laten zien.
Wolfgang Kohler We hebben de neiging ervaringen op bepaalde
manieren te organiseren. Inzicht: is een
plotselinge verandering in de manier waarop
men een probleemsituatie organiseert meestal
door plotselinge verandering in gedrag. Inzicht:
vormen van passend schema mentale set:
cognitief schema dat een individu gebruikt om
zijn perceptie van een situatie te organiseren.
Tulving – verschillende soorten Long Term 1. Procedureel geheugen: slaat hoe info op.
Memory (LTM) 2. Semantisch geheugen: slaat algemene kennis
van de wereld op.
3. Episodisch geheugen: slaat persoonlijke
ervaringen op.
Elizabeth Loftus – ooggetuige getuigenis De verwoording van de vragen kan invloed
hebben op de antwoorden en de interpretatie
van ooggetuigen. Het geheugen van een
persoon is voor de gebeurtenissen veranderd.
Newell & Simon – Probleemoplossing als Om effectief problemen op te lossen moet er
verwerking van informatie een duidelijke representatie van het idee zijn.
Iemand moet het probleem aan het begin
kennen (initiële status), de gewenste uitkomst
(doel status) en de beschikbare opties om het
probleem op te lossen (de operatoren).
Leon Festinger – Theorie van cognitieve We willen ons gedragen volgens onze eigen
dissonantie inzichten. Als die botsen ervaren we een
cognitieve dissonantie. We moeten onze
overtuigingen bijstellen om het gedrag ons
rechtvaardigen.
Gestalt theorie 1. Gelijkenis: perceptuele organisatie, items bij
elkaar groeperen als ze gelijk zijn.
2. Nabijheid: items groeperen als ze dicht bij
elkaar staan.
3. Sluiting: de neiging om incomplete patronen
te vullen om een samenhangend geheel te
vormen.
William James – Functionalisme Benadering van gedragswetenschappen die
gebruik maakt van analyses van processen in
het brein.
Wilhelm Wundt – Structuralisme Benadering van gedragswetenschappen die
probeert de inhoud van de geest te analyseren
met behulp van introspectie (gedrag
onderzoeken door eigen gedrag te analyseren).
Biologische benadering
Gustav Fechner De mens heeft 2 bewustzijns, want de mens
heeft ook 2 hersenhelften.
Roger Sperry Wanneer de twee hemisferen worden
gescheiden door de corpus callosum door te
snijden heeft dit geen effect op ons gedrag.
William James & Carl Lange – Theory of We hebben eerst een fysiologische respons op
Emotion de wereld en dan pas ervaren we deze als
emotie.
Walter Cannon & Philip Bard Subjectieve gevoelens en fysiologische reacties
zijn gescheiden eigenschappen van emotie.
Stanley Schachter & Jerome Singer Alle emoties horen bij dezelfde fysiologische
staat en worden aan de hand van de omgeving
als bepaalde emotie ervaren.
Behavioristische benadering
Edwin Thorndike - Law of Effect Principe van leren waarin staat dat elke respons
die leidt tot een aangenaam resultaat voor het
(Operante Conditionering [OC]) organisme waarschijnlijk zal worden herhaald.
Een respons die tot een onaangenaam resultaat
leidt zal waarschijnlijk niet worden herhaald.
John Watson – Behaviorisme 1. de nadruk ligt op waarneembare responsen
en omgevingsstimuli.
2. de afwijzing van mentale concepten die niet
in directe observaties te zien zijn.
3. de focus op leren en ervaring staan centraal
bij het begrijpen van menselijk gedrag.
Ivan Pavlov – Klassieke Conditioneren (KC) Studie van leren waarbij het gaat om reflex-
reacties, waarin neutrale stimuli een bestaande
reflex-reactie veroorzaken. KC onderzoekt hoe
een nieuwe stimulus een bestaande reflex-
reactie kan veroorzaken als het resultaat van
leren.
, B. F. Skinner – Operante Conditionering Introduceerde de term beloning. Beloning is
een stimulus die als hij op een reactie volgt
resulteert in een verandering in de
waarschijnlijkheid van die optredende reactie.
Beloning is het proces waarbij een beloning de
waarschijnlijkheid (frequentie) van de reactie
verhoogd.
Miller & DiCare – Autonomic Conditioning Dit is een conditionering van veranderingen in
autonome (onvrijwillige) responsen
(hartslag/bloeddruk) d.m.v. operante
conditionering.
Konrad Lorenz – Ethologie Studie van gedrag van dieren in hun natuurlijke
omgeving. Soort-specifiek gedrag: gedragingen
die karakteriserend zijn voor alle leden van een
soort, deze responspatronen (instincten) zetten
aan tot gedragingen (vinden van voedsel e.d.).
Cognitieve benadering
Edward Tolman – Leren Leren als gebaseerd op relaties tussen stimuli
waaraan gerefereerd wordt als het vormen van
cognitieve mappen: mentale representatie van
geleerde relaties tussen stimuli. Leren en
responsen zijn niet hetzelfde. Het is mogelijk te
leren zonder respons te laten zien.
Wolfgang Kohler We hebben de neiging ervaringen op bepaalde
manieren te organiseren. Inzicht: is een
plotselinge verandering in de manier waarop
men een probleemsituatie organiseert meestal
door plotselinge verandering in gedrag. Inzicht:
vormen van passend schema mentale set:
cognitief schema dat een individu gebruikt om
zijn perceptie van een situatie te organiseren.
Tulving – verschillende soorten Long Term 1. Procedureel geheugen: slaat hoe info op.
Memory (LTM) 2. Semantisch geheugen: slaat algemene kennis
van de wereld op.
3. Episodisch geheugen: slaat persoonlijke
ervaringen op.
Elizabeth Loftus – ooggetuige getuigenis De verwoording van de vragen kan invloed
hebben op de antwoorden en de interpretatie
van ooggetuigen. Het geheugen van een
persoon is voor de gebeurtenissen veranderd.
Newell & Simon – Probleemoplossing als Om effectief problemen op te lossen moet er
verwerking van informatie een duidelijke representatie van het idee zijn.
Iemand moet het probleem aan het begin
kennen (initiële status), de gewenste uitkomst
(doel status) en de beschikbare opties om het
probleem op te lossen (de operatoren).
Leon Festinger – Theorie van cognitieve We willen ons gedragen volgens onze eigen
dissonantie inzichten. Als die botsen ervaren we een
cognitieve dissonantie. We moeten onze
overtuigingen bijstellen om het gedrag ons
rechtvaardigen.
