Verbintenissenrecht
Onderwerp Uitspraak Rechtsregel
Wilsontbreken overeenkomst
Bescherming Eelman/Hin Rechtshandelingen van handelingsonbekwamen zijn in beginsel vernietigbaar indien duidelijk
wederpartij bij sprake is van wilsontbreken krachtens artikel 3:33 BW. Echter, hierbij dient wel te worden gekeken
wilsontbreken of de wederpartij van de handelingsonbekwame er gerechtvaardigd op heeft kunnen vertrouwen
dat de onbekwame wel handelingsbekwaam was. Als dit het geval is, is de overeenkomst geldig ex
art. 3:35 jo. 3:11 BW. Of een beroep hierop mogelijk is, hangt af van de omstandigheden van het
geval.
Beperkende Westhoff/Spronsen Er bestaat een afkoelingsperiode/bedenktijd aan de kant van de gestoorde. Als er een voldoende
redelijkheid en periode zit tussen de rechtshandeling van de gestoorde en bevestiging van de wederpartij kan
billijkheid bij sneller worden aangenomen dat er sprake is van gerechtvaardigd vertrouwen.
bescherming Indien een beroep op art. 3:35 BW slaagt, kan alsnog een correctie op grond van de redelijkheid en
wederpartij billijkheid plaatsvinden. Er moet een ernstig nadeel bij de totstandkoming van de overeenkomst
zijn en een nadeel voor de wederpartij bij het doorhalen van de overeenkomst.
Beperkende S/MS Bij de beperkte werking van de redelijkheid en billijkheid moet worden nagegaan of het naar
redelijkheid en maatstaven van verkeersopvattingen (on)redelijk is dat de tegenpartij een beroep kan doen op art.
billijkheid 3:35 BW.
Correctie redelijkheid Westhoff/Spronsen én Indien een beroep op art. 3:35 BW slaagt, kan er alsnog een correctie op grond van de redelijkheid
en billijkheid bij S/MS en billijkheid plaatsvinden. Relevante factoren:
bescherming - Is er aan de kant van de gestoorde sprake van een ernstig nadeel?
wederpartij - Is er aan de kant van de wederpartij nadeel? (Heeft hij voortgebouwd op de verklaring?)
- Er was sprake van een geestelijke stoornis ten tijde van de verklaring.
Uitleg overeenkomsten
Uitleg overeenkomst Haviltex De vraag hoe bepalingen in overeenkomsten moeten worden uitgelegd, kan niet beantwoord
worden op grond van alleen maar een zuiver taalkundige uitleg. Voor de beantwoording van die
vraag komt het tevens aan op de zin die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer
redelijkerwijs aan deze bepalingen mochten toekennen en op hetgeen zij te dien aanzien
redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten. Daarbij kan mede van belang zijn tot welke
maatschappelijke kringen partijen behoren en welke rechtskennis van partijen kan worden
verwacht. Ook komt betekenis toe aan de context van de desbetreffende bepaling, de
totstandkomingsgeschiedenis ervan, de aannemelijkheid van de rechtsgevolgen van de ene of
andere uitleg, de aard van de overeenkomst, en de gedragingen van partijen na het sluiten van de
1
, overeenkomst. We dienen te kijken naar de bedoeling van partijen = subjectieve uitleg.
Afwijken Haviltex- Nieuwe uitleg Contractspartijen mogen zelf in hun contract een uitlegmaatstaf opnemen en daarmee afwijken
maatstaf van de Haviltex-maatstaf.
Verhouding haviltex- Pensioenfonds DSM/Fox Deze twee normen vormen geen tegenstelling, maar gaan vloeiend in elkaar over. Beide vinden hun
norm en cao-norm grondslag in de overkoepelende norm, die luidt dat bij de uitleg van een schriftelijke overeenkomst
telkens van beslissende betekenis zijn alle omstandigheden van het concrete geval, gewaardeerd
naar hetgeen de maatstaven van redelijkheid en billijkheid meebrengen. Enerzijds moet uitleg
volgens de cao-norm niet als louter taalkundig worden gezien, en anderzijds is er bij de Haviltex-
norm ruimte voor uitleg naar objectieve maatstaven. Aan de hand van alle omstandigheden van
het geval wordt meer gewicht toegekend aan subjectieve óf aan objectieve aanknopingsfactoren
Voorrang Vos Logistics/Heipro Er is geen (ongeschreven) rechtsregel die bepaald dat een specifieke bepaling in de overeenkomst
overeenkomst of boven een bepaling in algemene voorwaarden gaat. Dus bij een disculpatie tussen beding in
algemene overeenkomst en een in algemene voorwaarden geldt dat de bepaling in de overeenkomst niet –
voorwaarden per definitie – voorgaat.
Dwaling
Onderzoeksplicht bij Baris/Riezenkamp Onder omstandigheden kan men verplicht zijn om zelf onderzoek te doen. Geen onderzoek gedaan
dwaling = geen beroep op dwaling. Echter, je mag in de regel wel vertrouwen op hetgeen de wederpartij
heeft medegedeeld.
Onderzoeksplicht bij Van Geest/Nederlof Het verweer dat de wederpartij niet voldoende aan diens onderzoeksplicht heeft voldaan, is niet
zwijgen dwaling voldoende om een schending van de mededelingsplicht te rechtvaardigen. Mededelingsplicht
prevaleert in de meeste gevallen boven de onderzoeksplicht. Dit geldt voor zowel foutieve
mededeling als bij zwijgen. Mededelingsplicht is over het algemeen groter dan de
onderzoeksplicht.
Onwetendheid en Inbev/Van der Valk Van een professionele partij mag sneller worden verwacht dat zij zelf onderzoek doen, dit geldt ook
professionele partij bij bij planologische situaties.
mededelingsplicht EN: Een partij kan haar wederpartij in beginsel niet informeren over voor haar onbekende
dwaling omstandigheden. In beginsel is dus slechts sprake van de mededelingsplicht als hij er zelf vanaf
wist. Zo’n verplichting mag ook worden aangenomen indien de wederpartij geacht wordt van de
juiste stand van zaken op de hoogte te zijn. (geldt voor zowel natuurlijke als professionele partijen)
Wanprestatie toerekenbaarheid
Wanprestatie Geldnet/Kwantum Bij aansprakelijkheid door hulppersonen dient het te gaan om hulp ter uitvoering van de
hulppersonen onderhavige verbintenis ten aanzien waarvan de aansprakelijkheid in het geding is.
2
Onderwerp Uitspraak Rechtsregel
Wilsontbreken overeenkomst
Bescherming Eelman/Hin Rechtshandelingen van handelingsonbekwamen zijn in beginsel vernietigbaar indien duidelijk
wederpartij bij sprake is van wilsontbreken krachtens artikel 3:33 BW. Echter, hierbij dient wel te worden gekeken
wilsontbreken of de wederpartij van de handelingsonbekwame er gerechtvaardigd op heeft kunnen vertrouwen
dat de onbekwame wel handelingsbekwaam was. Als dit het geval is, is de overeenkomst geldig ex
art. 3:35 jo. 3:11 BW. Of een beroep hierop mogelijk is, hangt af van de omstandigheden van het
geval.
Beperkende Westhoff/Spronsen Er bestaat een afkoelingsperiode/bedenktijd aan de kant van de gestoorde. Als er een voldoende
redelijkheid en periode zit tussen de rechtshandeling van de gestoorde en bevestiging van de wederpartij kan
billijkheid bij sneller worden aangenomen dat er sprake is van gerechtvaardigd vertrouwen.
bescherming Indien een beroep op art. 3:35 BW slaagt, kan alsnog een correctie op grond van de redelijkheid en
wederpartij billijkheid plaatsvinden. Er moet een ernstig nadeel bij de totstandkoming van de overeenkomst
zijn en een nadeel voor de wederpartij bij het doorhalen van de overeenkomst.
Beperkende S/MS Bij de beperkte werking van de redelijkheid en billijkheid moet worden nagegaan of het naar
redelijkheid en maatstaven van verkeersopvattingen (on)redelijk is dat de tegenpartij een beroep kan doen op art.
billijkheid 3:35 BW.
Correctie redelijkheid Westhoff/Spronsen én Indien een beroep op art. 3:35 BW slaagt, kan er alsnog een correctie op grond van de redelijkheid
en billijkheid bij S/MS en billijkheid plaatsvinden. Relevante factoren:
bescherming - Is er aan de kant van de gestoorde sprake van een ernstig nadeel?
wederpartij - Is er aan de kant van de wederpartij nadeel? (Heeft hij voortgebouwd op de verklaring?)
- Er was sprake van een geestelijke stoornis ten tijde van de verklaring.
Uitleg overeenkomsten
Uitleg overeenkomst Haviltex De vraag hoe bepalingen in overeenkomsten moeten worden uitgelegd, kan niet beantwoord
worden op grond van alleen maar een zuiver taalkundige uitleg. Voor de beantwoording van die
vraag komt het tevens aan op de zin die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer
redelijkerwijs aan deze bepalingen mochten toekennen en op hetgeen zij te dien aanzien
redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten. Daarbij kan mede van belang zijn tot welke
maatschappelijke kringen partijen behoren en welke rechtskennis van partijen kan worden
verwacht. Ook komt betekenis toe aan de context van de desbetreffende bepaling, de
totstandkomingsgeschiedenis ervan, de aannemelijkheid van de rechtsgevolgen van de ene of
andere uitleg, de aard van de overeenkomst, en de gedragingen van partijen na het sluiten van de
1
, overeenkomst. We dienen te kijken naar de bedoeling van partijen = subjectieve uitleg.
Afwijken Haviltex- Nieuwe uitleg Contractspartijen mogen zelf in hun contract een uitlegmaatstaf opnemen en daarmee afwijken
maatstaf van de Haviltex-maatstaf.
Verhouding haviltex- Pensioenfonds DSM/Fox Deze twee normen vormen geen tegenstelling, maar gaan vloeiend in elkaar over. Beide vinden hun
norm en cao-norm grondslag in de overkoepelende norm, die luidt dat bij de uitleg van een schriftelijke overeenkomst
telkens van beslissende betekenis zijn alle omstandigheden van het concrete geval, gewaardeerd
naar hetgeen de maatstaven van redelijkheid en billijkheid meebrengen. Enerzijds moet uitleg
volgens de cao-norm niet als louter taalkundig worden gezien, en anderzijds is er bij de Haviltex-
norm ruimte voor uitleg naar objectieve maatstaven. Aan de hand van alle omstandigheden van
het geval wordt meer gewicht toegekend aan subjectieve óf aan objectieve aanknopingsfactoren
Voorrang Vos Logistics/Heipro Er is geen (ongeschreven) rechtsregel die bepaald dat een specifieke bepaling in de overeenkomst
overeenkomst of boven een bepaling in algemene voorwaarden gaat. Dus bij een disculpatie tussen beding in
algemene overeenkomst en een in algemene voorwaarden geldt dat de bepaling in de overeenkomst niet –
voorwaarden per definitie – voorgaat.
Dwaling
Onderzoeksplicht bij Baris/Riezenkamp Onder omstandigheden kan men verplicht zijn om zelf onderzoek te doen. Geen onderzoek gedaan
dwaling = geen beroep op dwaling. Echter, je mag in de regel wel vertrouwen op hetgeen de wederpartij
heeft medegedeeld.
Onderzoeksplicht bij Van Geest/Nederlof Het verweer dat de wederpartij niet voldoende aan diens onderzoeksplicht heeft voldaan, is niet
zwijgen dwaling voldoende om een schending van de mededelingsplicht te rechtvaardigen. Mededelingsplicht
prevaleert in de meeste gevallen boven de onderzoeksplicht. Dit geldt voor zowel foutieve
mededeling als bij zwijgen. Mededelingsplicht is over het algemeen groter dan de
onderzoeksplicht.
Onwetendheid en Inbev/Van der Valk Van een professionele partij mag sneller worden verwacht dat zij zelf onderzoek doen, dit geldt ook
professionele partij bij bij planologische situaties.
mededelingsplicht EN: Een partij kan haar wederpartij in beginsel niet informeren over voor haar onbekende
dwaling omstandigheden. In beginsel is dus slechts sprake van de mededelingsplicht als hij er zelf vanaf
wist. Zo’n verplichting mag ook worden aangenomen indien de wederpartij geacht wordt van de
juiste stand van zaken op de hoogte te zijn. (geldt voor zowel natuurlijke als professionele partijen)
Wanprestatie toerekenbaarheid
Wanprestatie Geldnet/Kwantum Bij aansprakelijkheid door hulppersonen dient het te gaan om hulp ter uitvoering van de
hulppersonen onderhavige verbintenis ten aanzien waarvan de aansprakelijkheid in het geding is.
2
