Samenvatting meten en diagnostiek
Diagnostiek is het verzamelen en interpreteren van gegevens over een patiënt
om vast te stellen welke problemen aanwezig zijn
Betrouwbaarheid: komt er een gelijkwaardig iets uit na een tweede meting?
Diagnostiek is idealiter:
- Herhaalbaar: het maakt niet uit op welke dag je het bijv. meet
- De werkelijkheid: het vertelt iets over het gedrag en de mening van de
examinator over jou heeft geen invloed
Diagnostiek als wetenschapsbedrijving:
- Verschillende constructen en beperkte tijd
- Bevestigingsheuristiek: de neiging om informatie te zoeken, te
interpreteren en te onthouden die onze bestaande overtuigingen en
verwachtingen bevestigt. We hebben de neiging om bewijs dat in
overeenstemming is met onze overtuigingen meer gewicht te geven en
bewijs dat in tegenspraak is te negeren of te minimaliseren.
Alle zwanen zijn wit. Alleen letten op de witte zwanen en de zwarte
zwanen negeren. Of zien als uitzondering.
Je denkt dat havermelk gezond is, je interpreteert alle artikelen die
dit bevestigen als betrouwbaar en de artikelen die dit tegenspreken
als onbelangrijk
- Beschikbaarheidsheuristiek: de neiging om de waarschijnlijkheid van
gebeurtenissen te beoordelen op basis van hoe gemakkelijk specifieke
voorbeelden uit het geheugen kunnen worden opgeroepen. Wat
makkelijker te herinneren is, wordt als waarschijnlijker of belangrijker
beschouwd.
Na het zien van een reeks nieuwsberichten over vliegtuigongevallen
zal een vliegtuig gevaarlijker zijn dan een auto.
Als je net iemand kent die een bepaald type ziekte heeft gekregen,
schat je de kans dat die ziekte voorkomt hoger in, omdat het dicht
bij je ervaring ligt en daardoor makkelijker te herinneren is.
Een test:
- Gestandaardiseerde procedure voor hem nemen van een
gedragssteekproef
- Wetenschappelijk verantwoord
- Betrouwbaar
- Objectief
- Wordt gebruikt om beslissingen te nemen
- Examinator moet testen op dezelfde manier afnemen
Meetfouten kunnen komen door:
- De vraag is niet goed gedefinieerd
- Vragen worden verkeerd gelezen/geïnterpreteerd (dubbele ontkenningen
of subjectief gesteld ‘vaak’)
- Sociaal gewenste antwoorden
- Handleiding niet precies gevolgd
,Testeigenschappen gestandaardiseerde test (zo min mogelijk meetfouten)
1. Herhaalbaarheid: je moet steeds tot dezelfde score komen (zonder dat
er training is geweest) Betrouwbaarheid: consistent/herhaalbaar
2. Volledigheid: je kan niet alles uitvragen, maar je moet wel alle relevante
dingen vragen
3. Scores: constructen uitdrukken in getallen
4. Interpretatie scores: je wil de score vergelijken met andere personen.
- Afkapwaarde: boven de 10 is wel depressie, onder de 10 niet
- Vergelijken met normgroep
5. Predictie non-test gedrag: testscore voorspelt gedrag in het dagelijks
leven en niet alleen tijdens de test valide: meet een test wat het
beoogt te meten?
Testgebruik in Nederland voor controle ethisch:
- Nederlands Instituut van Psychologen (NIP)
Kijkt of de test afgenomen is door een bevoegde
Voldoet aan de geheimhoudingsplicht?
Informed consent?
Geeft een objectief oordeel?
Ethisch?
- Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen (NVO).
Helpt mensen die kinderen en jongeren begeleiden en onderwijzen,
zodat ze hun werk goed kunnen doen en zich blijven ontwikkelen
Kwaliteitsbewaking
- Registraties
- Heb je wel voldoende opleiding/kennis
- COTAN controle psychometrisch (testen)
Commissie Test Aangelegenheden Nederland (COTAN)
- Testgebruikers informeren over kwaliteit van het instrument en feedback
geven
- Meetpretentie: waarom is deze test nuttig
- Hoelang kan de test mee en handleiding
- Representatieve vergelijkingsgroep?
- Betrouwbaar en valide?
Er zijn heel veel testen, maar er worden er maar een paar gebruikt
Vroeger waren het vaak meer subjectieve testen (tekenen hoe je je voelt) nu
meer objectief
Aspecten van een persoon die invloed hebben op de uitkomsten van de test:
- Motivatie; wil de proefpersoon een bepaald doel bereiken
- Angst voor testen, minder goede score behalen
- Mogelijke functiebeperkingen, zoals gehoor etc
Klassieke test theorie (Charles Edward Spearman) Theorie van ware score
en meetfouten
- X (testscore) = T (daadwerkelijke score/true score) + e (meetfout/error)
, T is consistent: betrouwbaar en stabiel over verschillende
metingen en zou niet moeten veranderen na meerdere testen
e is inconsistent: kan variëren
Betrouwbaarheidscoëfficiënt tussen 0 en 1:
0: niet betrouwbaar
1: betrouwbaar
- Correlatie tussen scores op een test bij herhaalde afname of tussen items
van een test
- Mate waarin scores constant/te reproduceren zijn
- Zegt wat over de verhouding tussen daadwerkelijke gedrag T en testscore
X
X > T e is positief, dus je krijgt een hogere testscore dan je daadwerkelijk
bent
X < T e is negatief, dus je krijgt een lagere testscore
Bronnen van meetfout:
Daadwerkelijke verschil
- Gedrag: iemand kan bijvoorbeeld zijn baan zijn verloren en daarna de
jackpot hebben gewonnen
Meetfout:
- Itemselectie: je kan niet alles vragen en skipt daardoor belangrijke
vragen
- Testafname: examinator heeft een bias
- Testscoring: Meerkeuze (vaak objectief) en open vragen (vaak subjectief)
Systematische fouten = es Niet-systematische fouten = eu
Altijd in dezelfde richting: + of - Random meetfout, door bijvoorbeeld
af te kijken. Zowel + als -
Gemiddelde meetfout is niet gelijk aan Gemiddelde meetfout is gelijk aan 0
0
Bijvoorbeeld fout in handleiding Geen samenhang met T. Maakt niet
uit hoe depressief je bent. Als je
afgeleid bent, komt er een andere
waarde uit
Maat voor validiteit, wel constant Maat voor betrouwbaarheid, beïnvloed
maar je meet niet wat je wil meten de consistentie van het instrument
Meetfouten niet gerelateerd aan
elkaar
Normaal verdeeld
Klassieke test theorie vertelt je wat over hoeveel de invloed is van de niet-
systematische meetfout. Systematische meetfouten zijn zelf op te lossen door
het probleem aan te passen.
- In hoeverre komt T overeen met X
Met een normaalverdeling kan je iets zeggen over hoe vaak
een bepaalde score voorkomt
Diagnostiek is het verzamelen en interpreteren van gegevens over een patiënt
om vast te stellen welke problemen aanwezig zijn
Betrouwbaarheid: komt er een gelijkwaardig iets uit na een tweede meting?
Diagnostiek is idealiter:
- Herhaalbaar: het maakt niet uit op welke dag je het bijv. meet
- De werkelijkheid: het vertelt iets over het gedrag en de mening van de
examinator over jou heeft geen invloed
Diagnostiek als wetenschapsbedrijving:
- Verschillende constructen en beperkte tijd
- Bevestigingsheuristiek: de neiging om informatie te zoeken, te
interpreteren en te onthouden die onze bestaande overtuigingen en
verwachtingen bevestigt. We hebben de neiging om bewijs dat in
overeenstemming is met onze overtuigingen meer gewicht te geven en
bewijs dat in tegenspraak is te negeren of te minimaliseren.
Alle zwanen zijn wit. Alleen letten op de witte zwanen en de zwarte
zwanen negeren. Of zien als uitzondering.
Je denkt dat havermelk gezond is, je interpreteert alle artikelen die
dit bevestigen als betrouwbaar en de artikelen die dit tegenspreken
als onbelangrijk
- Beschikbaarheidsheuristiek: de neiging om de waarschijnlijkheid van
gebeurtenissen te beoordelen op basis van hoe gemakkelijk specifieke
voorbeelden uit het geheugen kunnen worden opgeroepen. Wat
makkelijker te herinneren is, wordt als waarschijnlijker of belangrijker
beschouwd.
Na het zien van een reeks nieuwsberichten over vliegtuigongevallen
zal een vliegtuig gevaarlijker zijn dan een auto.
Als je net iemand kent die een bepaald type ziekte heeft gekregen,
schat je de kans dat die ziekte voorkomt hoger in, omdat het dicht
bij je ervaring ligt en daardoor makkelijker te herinneren is.
Een test:
- Gestandaardiseerde procedure voor hem nemen van een
gedragssteekproef
- Wetenschappelijk verantwoord
- Betrouwbaar
- Objectief
- Wordt gebruikt om beslissingen te nemen
- Examinator moet testen op dezelfde manier afnemen
Meetfouten kunnen komen door:
- De vraag is niet goed gedefinieerd
- Vragen worden verkeerd gelezen/geïnterpreteerd (dubbele ontkenningen
of subjectief gesteld ‘vaak’)
- Sociaal gewenste antwoorden
- Handleiding niet precies gevolgd
,Testeigenschappen gestandaardiseerde test (zo min mogelijk meetfouten)
1. Herhaalbaarheid: je moet steeds tot dezelfde score komen (zonder dat
er training is geweest) Betrouwbaarheid: consistent/herhaalbaar
2. Volledigheid: je kan niet alles uitvragen, maar je moet wel alle relevante
dingen vragen
3. Scores: constructen uitdrukken in getallen
4. Interpretatie scores: je wil de score vergelijken met andere personen.
- Afkapwaarde: boven de 10 is wel depressie, onder de 10 niet
- Vergelijken met normgroep
5. Predictie non-test gedrag: testscore voorspelt gedrag in het dagelijks
leven en niet alleen tijdens de test valide: meet een test wat het
beoogt te meten?
Testgebruik in Nederland voor controle ethisch:
- Nederlands Instituut van Psychologen (NIP)
Kijkt of de test afgenomen is door een bevoegde
Voldoet aan de geheimhoudingsplicht?
Informed consent?
Geeft een objectief oordeel?
Ethisch?
- Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen (NVO).
Helpt mensen die kinderen en jongeren begeleiden en onderwijzen,
zodat ze hun werk goed kunnen doen en zich blijven ontwikkelen
Kwaliteitsbewaking
- Registraties
- Heb je wel voldoende opleiding/kennis
- COTAN controle psychometrisch (testen)
Commissie Test Aangelegenheden Nederland (COTAN)
- Testgebruikers informeren over kwaliteit van het instrument en feedback
geven
- Meetpretentie: waarom is deze test nuttig
- Hoelang kan de test mee en handleiding
- Representatieve vergelijkingsgroep?
- Betrouwbaar en valide?
Er zijn heel veel testen, maar er worden er maar een paar gebruikt
Vroeger waren het vaak meer subjectieve testen (tekenen hoe je je voelt) nu
meer objectief
Aspecten van een persoon die invloed hebben op de uitkomsten van de test:
- Motivatie; wil de proefpersoon een bepaald doel bereiken
- Angst voor testen, minder goede score behalen
- Mogelijke functiebeperkingen, zoals gehoor etc
Klassieke test theorie (Charles Edward Spearman) Theorie van ware score
en meetfouten
- X (testscore) = T (daadwerkelijke score/true score) + e (meetfout/error)
, T is consistent: betrouwbaar en stabiel over verschillende
metingen en zou niet moeten veranderen na meerdere testen
e is inconsistent: kan variëren
Betrouwbaarheidscoëfficiënt tussen 0 en 1:
0: niet betrouwbaar
1: betrouwbaar
- Correlatie tussen scores op een test bij herhaalde afname of tussen items
van een test
- Mate waarin scores constant/te reproduceren zijn
- Zegt wat over de verhouding tussen daadwerkelijke gedrag T en testscore
X
X > T e is positief, dus je krijgt een hogere testscore dan je daadwerkelijk
bent
X < T e is negatief, dus je krijgt een lagere testscore
Bronnen van meetfout:
Daadwerkelijke verschil
- Gedrag: iemand kan bijvoorbeeld zijn baan zijn verloren en daarna de
jackpot hebben gewonnen
Meetfout:
- Itemselectie: je kan niet alles vragen en skipt daardoor belangrijke
vragen
- Testafname: examinator heeft een bias
- Testscoring: Meerkeuze (vaak objectief) en open vragen (vaak subjectief)
Systematische fouten = es Niet-systematische fouten = eu
Altijd in dezelfde richting: + of - Random meetfout, door bijvoorbeeld
af te kijken. Zowel + als -
Gemiddelde meetfout is niet gelijk aan Gemiddelde meetfout is gelijk aan 0
0
Bijvoorbeeld fout in handleiding Geen samenhang met T. Maakt niet
uit hoe depressief je bent. Als je
afgeleid bent, komt er een andere
waarde uit
Maat voor validiteit, wel constant Maat voor betrouwbaarheid, beïnvloed
maar je meet niet wat je wil meten de consistentie van het instrument
Meetfouten niet gerelateerd aan
elkaar
Normaal verdeeld
Klassieke test theorie vertelt je wat over hoeveel de invloed is van de niet-
systematische meetfout. Systematische meetfouten zijn zelf op te lossen door
het probleem aan te passen.
- In hoeverre komt T overeen met X
Met een normaalverdeling kan je iets zeggen over hoe vaak
een bepaalde score voorkomt
